Thương nhớ hương bưởi

Tháng ba về, mang theo chút nắng hanh hao vương trên từng mái nhà, từng con ngõ nhỏ. Ở đâu đó, hương bưởi mới vừa qua, nhẹ nhàng mà vấn vít, như thể ai vừa thả một mảnh ký ức xưa cũ, để làm lòng người lắng xuống trong những cảm xúc dịu dàng.

Hoa bưởi mang một vẻ đẹp thanh tao, thuần khiết. Những cánh hoa trắng muốt, nhỏ xinh, e ấp như một nàng thiếu nữ thẹn thùng trong nắng sớm. Hương bưởi thanh nhẹ cứ thế len lỏi, hòa quyện vào gió, lan tỏa vào không gian mùi thơm ngọt ngào, giản dị nhưng da diết khôn nguôi.

Ngày bé, tôi vẫn thường chạy theo bà ra vườn, kiễng chân hái những chùm hoa bưởi trắng tinh. Bà bảo, hoa bưởi mang về ướp trà. Còn tôi, chỉ thích ngắm nhìn những cánh hoa buông thả nhẹ nhàng, trải một lớp mềm thương mại trên mặt đất, như những giấc mơ bé nhỏ.

Theo những cơn gió xuân tháng ba nhẹ nhàng, hoa bưởi xuất hiện trên những hàng gánh rong len lỏi qua từng góc nhỏ của phố cổ Hà Nội. Một hình bóng giản dị mà quen thuộc. Chỉ cần một làn gió nhẹ lướt qua cũng đủ để hương bưởi theo về, mát quanh tà áo, đọng lại trên mái tóc mãi không rời. Trên những con phố hối hả, người ta vẫn dễ dàng bắt gặp những tà áo dài thướt tha, những cô thiếu nữ Hà Thành xúng xính trong sắc áo dịu dàng, nép bên hàng hoa bưởi. Đôi mắt long lanh như say trong hương thơm dịu ngọt. Nhẹ nhàng nâng niu từng chùm hoa trắng nhỏ như thể cầm trong tay một của quý mộc mạc, dân dã của mùa xuân Hà Nội.

Không chỉ để trang trí, hoa bưởi còn dùng để ướp trà, nấu chè hay được sử dụng như một dược liệu làm đẹp, tốt cho sức khỏe.

Có người bảo, hoa bưởi không nồng nàn, quyến rũ như hoa hồng, cũng không rực rỡ, kiêu sa như hoa lan, mà mang một vẻ đẹp thanh tao, dung dị mà đằm thắm, như chính tâm hồn của những người con gái Hà Nội xưa.  

Hương bưởi không chỉ gợi về những cảm xúc tinh thần mà vẫn là một phần trong ẩm thực. Tôi nhớ những ngày thơ bé được xem bà cẩn thận hái những bông hoa bưởi trắng muốt, phơi khô rồi tích vào hũ đường phèn. Hương bưởi cứ thế len vào từng viên kẹo mạch nha trong vắt, vào chén nước sắn dây thanh mát, hay hòa quyện cùng chén chè sen ngọt ngào.

Và có lẽ không ai yêu hoa bưởi hơn những người làm mứt. Mỗi mùa hoa, mẹ tôi lại lấy những bông bưởi tươi nhất, chiết cùng đường phèn để làm món mứt hoa bưởi - một thức quà nhỏ nhưng đầy tinh tế. Vị ngọt thanh hòa cùng mùi thơm dịu dàng.

Hương bưởi còn vương trên những món chè truyền thống. Ai đã từng một lần thưởng thức chén trà nhãn bọc hạt sen nhẹ hương bưởi chắc chắn sẽ không quên được mùi hương thơm tao nhã. Những viên long nhãn tròn trịa, ngọt mềm, bên trong là hạt sen bùi, ngâm trong nước chè thanh mát, điểm thêm vài cánh hoa bưởi trắng muốt, khiến lòng người như yên tĩnh, chìm trong thú tao nhã.

Và rồi còn món bánh trôi, bánh chay - những chiếc bánh tròn trịa, dẻo mềm, dẻo thơm của hoa bưởi. Ngày Tết Hàn thực, mẹ tôi thường thả vài bông hoa bưởi vào nồi nước bánh, để mỗi viên bánh đều mang theo hương thơm tinh khôi, nhẹ nhàng.

Những món ăn vặt, dù đơn giản hay cầu kỳ, đều mang trong hơi thở của đất trời, của sự trân quý thiên nhiên và của những ký ức ngọt ngào. Hương bưởi trong thực phẩm không chỉ là một gia vị mà còn là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại.

Người Hà Nội hôm nay, mua hoa bưởi không chỉ để cắm chơi. Có người đặt hoa trong góc phòng, trên bàn làm việc, như một nhắc nhớ về những ngày tuổi thơ êm đềm nơi quê nhà. Lại có người chỉ đơn giản mua một nhành hoa, mang về đặt trong một góc nhỏ, để mùi hương ấy vấn vương mãi trong không gian nhỏ bé nhưng đầy ấm áp.

Giữa một thành phố ngày càng hối hả, vội vã, hoa bưởi như một dấu chấm nhẹ làm cuộc sống chậm lại đôi chút. Có lẽ vì thế mà dù thời gian có trôi đi, dù cuộc sống có nhiều đổi thay, người ta vẫn mong chờ mùa hoa bưởi tháng ba. Hương bưởi dịu dàng, tinh khôi, mang theo một chút hoài niệm, một chút yên bình.

Bài, ảnh: TUẤN TRƯỜNG