Tình hình kinh tế Gambia và quan hệ thương mại với Việt Nam

Gambia là quốc gia Tây Phi, có diện tích nhỏ 13.300 km2, dân số chỉ trên 2,6 triệu người, trong đó 63% sống ở thành thị, thu nhập gần 800 USD/người/năm. Báo cáo mới nhất của Ngân hàng thế giới (WB) công bố tháng 5/2024 cho thấy, năm 2023, mặc dù môi trường kinh tế thế giới ảm đảm, GDP của Gambia vẫn đạt mức tăng trưởng 5,3%, dấu hiệu của sự phục hồi liên tục sau Covid-19. Kết quả này có được là nhờ vào sự cải thiện của sản xuất nông nghiệp và tăng tiêu dùng công cộng cũng như các khoản đầu tư tư nhân và Nhà nước.

Nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào lượng kiều hối, du lịch và nông nghiệp. Nông nghiệp đóng góp 25% GDP, sử dụng 70% dân số và nuôi sống 80% dân nông thôn. Tình trạng an ninh lương thực không được bảo đảm với việc giá thực phẩm tăng 14,5% năm 2023 do tác động của những rối loạn trên thị trường thế giới cũng như sự mất giá của đồng tiền địa phương.

Triển vọng kinh tế của Gambia được WB dự báo tương đối sáng sủa với mức tăng trưởng GDP là 5,6% giai đoạn 2024-2026. Kết quả này có được nhờ hoạt động kinh tế tăng trong tất cả các lĩnh vực, dựa trên cam kết của chính quyền về ổn định kinh tế vĩ mô.

Là một nền kinh tế tự do, Gambia mở cửa cho lĩnh vực ngoại thương, chiếm khoảng 45% GDP. Trong buôn bán quốc tế, Gambia thường nhập siêu với giá trị lớn. Theo số liệu của Trung tâm thương mại quốc tế (ITC), năm 2023, kim ngạch xuất khẩu của nước này đạt 83,3 triệu USD và kim ngạch nhập khẩu lên tới 2,38 tỷ USD. Các mặt hàng xuất khẩu của Gambia chủ yếu là máy móc, xi măng, dầu thực vật, quả hạch, vải dệt và cá. Những mặt hàng nhập khẩu chính gồm dầu lửa, tàu thuyền, xe ô tô, ngũ cốc, xi măng, đường và thực phẩm. Những khách hàng lớn nhất gồm Senegal, Mali, Guinee Bissau, Ấn Độ và Trung Quốc. Các nước cung cấp hàng hóa cho Gambia gồm Na Uy, Trung Quốc, Bờ Biển Ngà, Braxin, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Togo. Hoạt động tái xuất cũng chiếm một phần quan trọng trong ngoại thương nước này nhờ việc Gambia có các cảng biển và chính sách thương mại khá hiệu quả.

Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Gambia còn khiêm tốn. Theo ITC, năm 2023, kim ngạch xuất khẩu của nước ta sang thị trường này chỉ đạt 420.000 USD và kim ngạch nhập khẩu đạt 839.000 USD. Việt Nam xuất khẩu các mặt hàng chính gồm phân NPK, hạt tiêu, rau quả, gạo... và nhập khẩu chủ yếu là hạt điều thô, thức ăn gia súc và nguyên liệu, dầu mỡ động thực vật...