Trình Quốc hội việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình tổng thể

Trình bày tờ trình tóm tắt của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, mục tiêu của việc tích hợp nhằm tổ chức lại cấu trúc chương trình theo nhóm vấn đề cần giải quyết, khắc phục chồng chéo, dàn trải, thu gọn đầu mối quản lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng khả năng lồng ghép nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước; bảo đảm hoàn thành đầy đủ các mục tiêu Quốc hội đã quyết nghị.

Quan điểm là không tích hợp “cơ học”, không làm thay đổi, thu hẹp hoặc sai lệch mục tiêu của 4 chương trình; chỉ cơ cấu lại nhiệm vụ để tránh trùng lặp.

Quang cảnh phiên họp Quốc hội. Ảnh: TRỌNG HẢI

Theo tờ trình, tên gọi của chương trình là: Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035.

Về mục tiêu, phạm vi, đối tượng, thời gian thực hiện, nguồn lực và cơ chế đặc thù: Kế thừa, giữ nguyên các mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể đến năm 2030 và năm 2035, phạm vi, đối tượng, thời gian thực hiện, tổng nguồn lực cần huy động và các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội quyết nghị tại các Nghị quyết số: 162/2024/QH15, 249/2025/QH15, 257/2025/QH15 và 262/2025/QH15.

Chương trình giữ nguyên dự kiến tổng nguồn lực khoảng 808.558 tỷ đồng; đồng thời, kiến nghị Quốc hội giao Chính phủ rà soát, quyết định cơ cấu từng nguồn vốn, cơ cấu chi đầu tư và chi thường xuyên của ngân sách Trung ương bảo đảm triệt để tiết kiệm chi thường xuyên.

Về kết cấu nội dung, chương trình gồm 7 nhóm nhiệm vụ: (1) phát triển hạ tầng thiết yếu, bảo vệ môi trường; (2) phát triển kinh tế nông thôn, sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, việc làm và thu nhập; (3) hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nguồn nhân lực; (4) chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; (5) bảo tồn và phát triển văn hóa; (6) chính sách đặc thù đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, trong đó ưu tiên nhà ở, đất ở, nước sinh hoạt, tái định cư, đất sản xuất, chuyển đổi nghề, vùng dược liệu; (7) quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu dùng chung, chuyển đổi số, kiểm tra, đánh giá và truyền thông.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình. Ảnh: TRỌNG HẢI

Báo cáo thẩm tra về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình mục tiêu quốc gia, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội thống nhất với Chính phủ về sự cần thiết tích hợp thực chất 4 chương trình mục tiêu quốc gia hiện hành thành 1 chương trình tổng thể nhằm sử dụng nguồn lực hiệu quả, đầu tư đồng bộ, tăng quyền chủ động và trách nhiệm của địa phương; khắc phục tình trạng nhiều đầu mối, khó lồng ghép nguồn lực, chậm phân bổ và giải ngân.

Hội đồng Dân tộc của Quốc hội nhất trí nguyên tắc không làm thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng, quyền lợi và mức độ ưu tiên; không làm giảm chính sách, mục tiêu bắt buộc. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nguyên tắc “ưu tiên ở mức cao nhất” phải được bảo đảm xuyên suốt từ phân bổ nguồn lực, tổ chức thực hiện đến giám sát. Đề nghị lượng hóa hiệu quả sau tích hợp, nhất là mức giảm đầu mối, thời gian phân bổ, tỷ lệ nguồn lực cho địa bàn khó khăn, hỗ trợ trực tiếp, sinh kế và phát triển sản xuất.

Hội đồng Dân tộc của Quốc hội thấy rằng, hồ sơ cơ bản đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến, quyết định. Đồng thời, đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát bảo đảm thống nhất giữa tờ trình, dự thảo nghị quyết của Quốc hội và nghị quyết của Chính phủ, nhất là về nguồn lực, nhiệm vụ và tổ chức quản lý.