World Cup 2026: Lại một vụ Watergate trên đất Mỹ

Nhật báo Anh Independent đã gọi đấy là “Watergate”, một cách chơi chữ rất thâm thúy kiểu Anh.

Nhưng họ không nói đến vụ bê bối chính trị được báo chí Mỹ phanh phui năm 1972, họ nói đến cái gọi là bê bối về thời gian uống nước trong những ngày vừa qua của World Cup 2026. Họ viết thẳng rằng chúng ta chẳng có lý do gì để thưởng thức một màn quảng cáo lộ liễu và thô thiển. Nhà báo thể thao người Tây Ban Nha Alejandro Berry cho rằng, các kênh truyền hình cần “đoàn kết lại để chống lại việc quảng cáo làm gián đoạn bóng đá”. Ngay cả trên Fox, hệ thống truyền hình truyền trực tiếp tất cả các trận đấu của World Cup, các bình luận viên cũng cho thấy rằng họ không thích quảng cáo kiểu đó. Carli Lloyd, cựu danh thủ bóng đá nữ của Mỹ, thậm chí còn nặng lời hơn: “Tôi ghét cay ghét đắng nó”. Điều mà nhiều người cho là kỳ quặc là ở Mexico City, nơi nhiệt độ có hôm chỉ 23 độ C, rất mát, người ta vẫn dừng giữa các hiệp để cho cầu thủ uống nước.

Các cầu thủ Scotland nghỉ giải lao để uống nước trong trận thắng Haiti 1-0 ở bảng C World Cup 2026. Ảnh: AP

Vậy, điều gì ở quảng cáo này khiến họ cảm thấy tức giận? Thực ra, sự bực tức không đến từ thuật ngữ có liên quan. Ở bóng đá châu Âu, khoảng thời gian nghỉ ngắn để uống nước giữa hiệp được gọi là “cooling break”, nhưng ở Mỹ, nó có từ khác, “hydration break”. Sự khác nhau chỉ là từ ngữ, nhưng những ai ở Mỹ lâu có thể nhận ra là FIFA đang dùng thuật ngữ của thể thao Mỹ, như bóng rổ và bóng đá Mỹ, vào World Cup này. Phải chăng, họ làm thế để người Mỹ thích bóng đá hơn, khi hiện tại, dù bóng đá đã phát triển rất mạnh ở Mỹ, nó vẫn không thu hút mạnh như bóng rổ hay bóng đá Mỹ, bóng chày? Vấn đề không nằm ở điều đó mà vì khi trận đấu đang diễn ra mà bị cắt ở giữa cho các cầu thủ uống nước, mà uống lâu hơn bình thường. Đấy là vấn đề. Khán giả châu Âu phàn nàn là họ bị ngắt mạch theo dõi và cảm hứng vì quãng nghỉ uống nước được chèn quảng cáo quá đậm này.

Nhưng FIFA có lý không? Quá có lý. Vào tháng 12 năm ngoái, khi FIFA tuyên bố các trận đấu của World Cup 2026 sẽ được ngắt ra ở giữa các hiệp 1 và hiệp 2, mỗi lần 3 phút, với mục tiêu là cho cầu thủ uống nước, không thấy ai phản đối. Vào năm 1994, khi World Cup diễn ra ở Mỹ, nhiệt độ cao khủng khiếp đã vắt kiệt sức cầu thủ. 32 năm sau, do sự nóng lên toàn cầu, nhiệt độ đã tăng trung bình 1,3 độ C và yêu cầu bảo vệ cầu thủ càng trở nên cấp thiết. Một nhóm 21 nhà khoa học đã yêu cầu FIFA kéo dài quãng nghỉ của các cầu thủ và cho phép họ uống nhiều nước hơn. FIFA đã nắm lấy “sáng kiến” ấy để áp dụng cuộc chơi theo cách của mình, với 6 phút quảng cáo trong thời gian hai lần nghỉ uống nước.

Vậy, khoản lợi ở đây là gì, và bóng đá mất gì? Tính một cách đơn giản, mỗi trận đấu có 6 phút được kéo dài thêm, trong khi 104 trận của World Cup bị gián đoạn để uống nước 208 lần, tổng cộng 624 phút. Michael Johnson, nhà tư vấn của công ty tài chính S&P Global ước đoán rằng, mỗi khoảng ngắt quảng cáo đó của World Cup có thể đạt đến giá của trận chung kết Super Bowl, từ 7 triệu đến 9 triệu USD, một khoản lợi kếch xù không ai có thể chối từ. Khán giả không thích họ không quan tâm. Khán giả trên sân vận động có thể sẽ còn chịu tác động nhiều hơn từ các thông điệp quảng cáo đơn giản vì họ không ngồi trước tivi để chuyển kênh khi bắt đầu thời gian nghỉ uống nước. Ngay cả các huấn luyện viên (HLV) cũng không thích điều này. HLV đội tuyển Mỹ Mauricio Pochettino: “Tôi không thích lắm. Tôi nghĩ là việc uống nước chỉ nên thực hiện khi trời nóng quá mức, còn khi trời mát, uống nước lâu để làm gì?”. Didier Deschamps, HLV đội tuyển Pháp bày tỏ: “Việc này làm thay đổi bóng đá hoàn toàn. Ba phút nghỉ làm mất nhịp độ của bóng đá”. Quan điểm trên cũng tìm thấy sự chia sẻ từ HLV đội tuyển Bồ Đào Nha Roberto Martinez.

Quãng nghỉ uống nước bắt đầu được áp dụng từ World Cup 2014 ở Brazil và chỉ kéo dài 1 phút, và chỉ được áp dụng khi trọng tài chính nhận thấy nhiệt độ đã lên tới 32 độ C. Quãng thời gian nghỉ này đã được các HLV nghiên cứu, coi nó như một thứ vũ khí chiến thuật quan trọng nhằm tác động lên kết quả của trận đấu. Tuy nhiên, hiện tại chưa có bất cứ nghiên cứu nào về việc thời gian nghỉ ảnh hưởng lên các kết quả các trận đấu. Thời gian sẽ trả lời xem liệu quãng nghỉ uống nước sẽ tác động lên bóng đá thế nào, như VAR hay quy định cho thay 5 người hay không. Nhưng đã có ý kiến cho rằng, thay vì gọi đó là quãng nghỉ uống nước, FIFA nên thành thật gọi đó là “ba phút dành cho quảng cáo”.