Xung đột tại Trung Đông: Hàn Quốc xem xét thay đổi mô hình năng lượng

Thị trường chứng khoán Seoul lại tiếp tục gặp khó khăn. Sau khi ăn mừng thông báo về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran tuần trước và tin tưởng vào triển vọng mở cửa trở lại eo biển Hormuz, các nhà đầu tư Hàn Quốc đã tỏ ra lo ngại vào ngày 13-4 sau khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran thất bại và thông báo về việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran. Chỉ số Kospi, chỉ số chính của Seoul, đã đóng cửa giảm 0,86% vào tối 13-4.

Các nhà phân tích lo ngại rằng, sáng kiến của Mỹ sẽ làm phức tạp thêm nguồn cung hydrocarbon của Hàn Quốc. Các công ty Hàn Quốc đang chờ nhận hàng từ 26 tàu bị mắc cạn ở Vịnh Persian hơn một tháng nay. Trong số này, 17 tàu chở dầu thô hoặc các sản phẩm dầu mỏ đến các khu phức hợp hóa dầu ở Hàn Quốc.

Hàn Quốc, quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu hydrocarbon từ Trung Đông, lo ngại về việc tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz. Ảnh: Shutterstock

Hiện tại, Hàn Quốc chưa sử dụng đến nguồn dự trữ nhiên liệu chiến lược và chỉ áp đặt các hạn chế giao thông đối với xe cộ của các cơ quan hành chính lớn. Nhưng nếu cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài, nó có thể nhanh chóng làm phức tạp đời sống kinh tế của đất nước.

Theo thống kê mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAE), Hàn Quốc nhập khẩu 84% nguồn năng lượng để phục vụ cho hoạt động sản xuất điện, vận hành nhà máy và phương tiện giao thông. Xứ sở kim chi nhập khẩu 70% dầu mỏ và 20% khí đốt tự nhiên từ các quốc gia Trung Đông, chủ yếu thông qua các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Các nhà sản xuất thiết bị gia dụng lớn của Hàn Quốc cũng nhập khẩu nhôm từ vùng Vịnh để sản xuất tủ lạnh và máy giặt. Các nhà sản xuất chất bán dẫn, như Samsung Electronics và SK Hynix, mua 65% lượng khí heli cần thiết cho quy trình khắc chip của họ từ Qatar.

“Xung đột ở Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz không phải là nguyên nhân tạo ra điểm yếu về năng lượng của Hàn Quốc. Chúng chỉ làm nổi bật vấn đề này”, nhà nghiên cứu Darcie Draudt-Véjares thuộc Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế nhấn mạnh. Theo chuyên gia này, đây là vấn đề tái diễn đối với các ngành công nghiệp Hàn Quốc trong nhiều thập kỷ.

Nhận thức được những thiếu sót này, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã chỉ thị chính phủ nỗ lực khởi động lại các lò phản ứng hạt nhân đã ngừng hoạt động để kiểm tra định kỳ nhanh hơn kế hoạch, và tăng sản lượng điện tại các nhà máy điện than. Ông cũng cam kết sẽ giúp các công ty nhanh chóng tìm kiếm các nguồn cung cấp hydrocarbon thay thế.

Các lô hàng dầu của Saudi Arabia dự kiến sẽ xuất phát từ cảng Yanbu, đi qua Biển Đỏ, để đến Hàn Quốc. Các lô hàng khác dự kiến sẽ đến từ Kazakhstan và Mỹ. Cũng trong ngày 13-4, một phái viên của chính phủ Hàn Quốc được cử đến Tehran đã bắt đầu đàm phán với các quan chức Iran về việc cho phép 26 tàu bị chặn ở eo biển Hormuz đi qua.

Tổng thống Lee Jae-myung nhận định: "Trong ngắn hạn, chiến tranh ở Trung Đông gây ra mối đe dọa đáng kể đối với nền kinh tế Hàn Quốc. Về lâu dài, hệ thống kinh tế của Hàn Quốc cần phải thay đổi một cách căn bản".

Ông Lee Jae-myung cho rằng, Hàn Quốc cần nhanh chóng tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong sản xuất điện. Hiện tại, năng lượng tái tạo chỉ chiếm 10% tổng sản lượng điện, trong khi than đá và khí đốt tự nhiên chiếm 58% và năng lượng hạt nhân chiếm 31%. "Đối với Hàn Quốc, các công nghệ triển vọng nhất là năng lượng mặt trời và điện gió ngoài khơi", chuyên gia Darcie Draudt-Véjares nhấn mạnh. Tuy nhiên, sẽ mất thời gian dài để đất nước có thể sản xuất đủ lượng điện cần thiết với các dự án này. Điều này đặc biệt đúng khi Hàn Quốc đang đầu tư mạnh vào các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng cực cao, chẳng hạn như chất bán dẫn, robot và trí tuệ nhân tạo.