1.000 ngày đầu đời sẽ quyết định sức khỏe cả đời

Trong "cửa sổ vàng" ấy, nuôi con bằng sữa mẹ được xem là can thiệp dinh dưỡng quan trọng nhất. Sữa mẹ cung cấp đầy đủ năng lượng, các chất dinh dưỡng thiết yếu cho sự phát triển của trẻ, đồng thời chứa nhiều kháng thể giúp bảo vệ trẻ trước các bệnh nhiễm khuẩn, giảm nguy cơ thừa cân, béo phì, hỗ trợ phát triển trí não. Không chỉ mang lại lợi ích cho trẻ, việc cho con bú còn giúp người mẹ giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng, đái tháo đường type 2, tăng cường sự gắn kết thiêng liêng giữa mẹ và con.

Hướng dẫn mẹ cho bé bú. Ảnh: MINH PHƯƠNG

Thực tế, hành trình nuôi con bằng sữa mẹ của nhiều bà mẹ vẫn gặp không ít trở ngại. Thiếu thông tin chính xác, chịu ảnh hưởng của những quan niệm chưa phù hợp, chưa nhận được sự hỗ trợ đầy đủ từ gia đình, cộng đồng, hoặc phải sớm quay trở lại làm việc... là những nguyên nhân khiến nhiều trẻ không được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu hoặc phải cai sữa sớm. Điều đó cho thấy, để nuôi con bằng sữa mẹ thành công, người mẹ không thể đơn độc.

Ngay sau khi mô hình chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời từ năm 2023 được triển khai, một trong những bài học quan trọng được rút ra là sự thay đổi hành vi sẽ bền vững hơn khi có sự đồng hành của cộng đồng. Tại nhiều địa phương, các nhóm hỗ trợ nuôi dưỡng trẻ nhỏ đã trở thành nơi để các bà mẹ gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm, được hướng dẫn thực hành cho trẻ bú đúng cách, chế biến bữa ăn bổ sung và giải đáp những khó khăn trong quá trình chăm sóc trẻ. Những buổi sinh hoạt gần gũi ấy không chỉ giúp người mẹ có thêm kiến thức mà còn tiếp thêm sự tự tin, giảm bớt lo lắng, tạo động lực để tiếp tục nuôi con bằng sữa mẹ. Bên cạnh đó, sự tham gia tích cực của chính quyền địa phương, hội phụ nữ, y tế thôn bản, cộng tác viên... đã góp phần tạo môi trường thuận lợi để mỗi bà mẹ đều nhận được sự hỗ trợ cần thiết. Chính sự phối hợp ấy đã giúp nhiều địa phương duy trì hiệu quả mô hình ngay cả khi nguồn lực từ chương trình giảm dần. Không chỉ góp phần nâng cao năng lực của hệ thống y tế cơ sở, mô hình còn hình thành một mạng lưới hỗ trợ bền vững, từng bước thay đổi nhận thức, thực hành dinh dưỡng của phụ nữ mang thai, bà mẹ và người chăm sóc trẻ, đồng thời huy động được sự tham gia của toàn cộng đồng.

Bộ Y tế định hướng, giai đoạn 2027-2030 duy trì 100% các xã đã triển khai mô hình và mở rộng đến những địa bàn chưa được hỗ trợ, củng cố hoạt động của phòng tư vấn dinh dưỡng, phát triển các nhóm hỗ trợ nuôi dưỡng trẻ nhỏ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý, giám sát hoạt động.

Một khởi đầu khỏe mạnh trong 1.000 ngày đầu đời không chỉ mang lại lợi ích cho từng trẻ em mà còn góp phần xây dựng một thế hệ người Việt Nam phát triển toàn diện cả về thể chất, trí tuệ. Đó cũng là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước trong tương lai.