15 năm "góp xuân" cho nạn nhân da cam

Từng đi qua chiến tranh, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh tâm sự: “Cuộc đời tôi như một bộ phim nhiều tập; tuổi thơ chứng kiến cảnh bố ra đi trong một trận chống càn; vào quân ngũ chiến đấu cùng đồng đội, nếm trải từng cơn sốt rét rừng, chia nhau từng nắm cơm, điếu thuốc; đối diện với biết bao gian khổ, ác liệt và nhìn thấy những đồng đội hy sinh... Vì thế tôi rất nặng lòng, thấu hiểu sự mất mát và nỗi đau của hàng triệu gia đình thương binh, liệt sĩ, NNCĐDC”.

Có lẽ vì thế nên năm 2008, khi mới nghỉ hưu, được Ban Bí thư Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng giới thiệu ra làm Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh đã nhận lời. “Tôi luôn đau đáu, thấy mình còn “nợ” đồng đội một điều gì đó”, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh cho biết.

Trên cương vị Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam từ năm 2008 đến tháng 12-2023, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh cùng Thường trực Hội chủ động tham mưu với Đảng, Chính phủ vận động nguồn lực hỗ trợ, chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC; đẩy mạnh đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC Việt Nam; tham gia xây dựng chế độ, chính sách liên quan đến người có công và NNCĐDC... Những việc làm đó góp phần quan trọng khắc phục thảm họa da cam và thực hiện tốt hơn chế độ, chính sách đối với người hoạt động kháng chiến và con, cháu của họ bị nhiễm chất độc da cam/dioxin.

Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh (thứ tư, từ trái sang) trao bò giống sinh sản tặng nạn nhân chất độc da cam tỉnh Quảng Bình.

Lắng nghe những tâm sự của Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh, chúng tôi thêm thấu hiểu, trân trọng tấm lòng của vị tướng già dành cho NNCĐDC. Ông tâm sự: “Tôi may mắn còn sức khỏe, đi đến nhiều vùng, miền đất nước. Từ những bản làng xa xôi, hẻo lánh nơi biên giới phía Bắc đến những xóm chài nhỏ bé ven biển để trực tiếp thăm hỏi, trao quà tặng hàng nghìn NNCĐDC ở các địa phương. Tôi đau nỗi đau của các NNCĐDC khi chứng kiến cảnh nghèo khó của biết bao gia đình trong những căn nhà nhỏ bé, xiêu vẹo; nhiều cựu chiến binh bị nhiễm chất độc hóa học nhưng chưa được hưởng chế độ, chính sách do không còn hồ sơ lưu trữ... Trở về sau những chuyến đi ấy, tôi luôn day dứt và kiên trì đề nghị cơ quan chức năng nghiên cứu, thậm chí xem xét thực chứng, giải quyết đối với một số trường hợp cụ thể để các nạn nhân được hưởng chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước”.

15 năm gắn bó với những mảnh đời da cam bất hạnh, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh thực sự xúc động khi các cấp hội và NNCĐDC luôn nhận được sự nhiệt tình ủng hộ của các cấp, ngành, tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm, các tầng lớp nhân dân và bạn bè quốc tế thông qua Phong trào “Hành động vì NNCĐDC Việt Nam” do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát động và Phong trào thi đua “Vì NNCĐDC” do Trung ương Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam khởi xướng. 20 năm qua, các cấp hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam đã vận động số tiền và hiện vật trị giá hơn 4.230 tỷ đồng; trong đó đã chi xây dựng hơn 7.000 ngôi nhà tình nghĩa; trợ cấp hơn 15.000 suất học bổng; trợ cấp khó khăn, thăm hỏi trong dịp lễ, tết; cấp vốn sản xuất; khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, giải độc, phục hồi chức năng... cho hàng chục vạn NNCĐDC. 

Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh (đứng thứ tư, từ trái sang) chứng kiến ký nhận bò giống sinh sản tặng các gia đình nạn nhân chất độc da cam tỉnh Quảng Trị. Ảnh: ĐÌNH TRỌNG

Có một điều, đến nay Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh còn luôn trăn trở, đó là: Làm gì để cuộc đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC đạt hiệu quả cao và mang lại quyền lợi thiết thực cho họ? Theo ông, sau nhiều năm kiên trì, mặc dù kết quả chưa được như mong muốn nhưng cuộc đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC ở Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế, làm thức tỉnh lương tâm, trách nhiệm nhân loại; phong trào đấu tranh ở nhiều nước đòi Mỹ phải có trách nhiệm đối với NNCĐDC Việt Nam chưa bao giờ ngưng nghỉ.

Đến nay, Hoa Kỳ đã phối hợp với Việt Nam hoàn thành tẩy độc dioxin ở sân bay Đà Nẵng, sân bay Phù Cát (Bình Định), đang thực hiện ở sân bay Biên Hòa (Đồng Nai). Chính phủ Hoa Kỳ đã thỏa thuận thúc đẩy Chương trình hỗ trợ người khuyết tật, trong đó có NNCĐDC ở vùng bị phun rải nặng chất độc da cam (giai đoạn 2016-2020 ở 6 tỉnh và giai đoạn 2021-2022 ở 8 tỉnh). 

Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh nói: "Tôi vẫn thường nhắc cán bộ hội, phải kiên trì đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC Việt Nam, đồng thời chỉ đạo tiếp tục đấu tranh bằng những phương thức, hình thức, biện pháp phù hợp với chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và luật pháp quốc tế".

Xuân mới 2024, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh bước qua tuổi bát tuần, ông chia sẻ: "Mặc dù không tiếp tục đảm đương trọng trách Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam nhưng tôi luôn mong rằng, mỗi cán bộ, nhân viên Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam đến với Hội là đến với NNCĐDC, đến để dâng hiến, tri ân đồng đội".

DUY THÀNH