Afghanistan đối mặt "cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất" lịch sử hiện đại

Tân Hoa xã ngày 3-5 đưa tin, Tổng thư ký LHQ Guterres cho biết, hiện 97% dân số Afghanistan đang sống trong cảnh nghèo đói trong khi khoảng 60% dân số cần hỗ trợ nhân đạo để duy trì cuộc sống trong năm nay. Tuy nhiên, điều đáng nói là Kế hoạch ứng phó nhân đạo của LHQ đến nay mới chỉ nhận được 294 triệu USD trong số 4,6 tỷ USD cần tài trợ. Trong khi đó, kết quả nghiên cứu mang tên “Triển vọng kinh tế-xã hội Afghanistan 2023” được Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) công bố mới đây cũng cho biết sản lượng kinh tế của Afghanistan đã giảm 20,7% sau khi lực lượng Taliban trở lại nắm quyền vào năm 2021. Nghiên cứu lưu ý rằng những người nghèo tại Afghanistan đã phải viện tới các biện pháp cực đoan để tồn tại. Một số người buộc phải bán nhà cửa, đất đai hoặc tài sản tạo ra thu nhập. Theo Đại diện thường trú UNDP tại Afghanistan Abdallah Al Dardari, nếu viện trợ nước ngoài trong năm nay giảm do các chính sách hạn chế của chính quyền Taliban, Afghanistan có thể "rơi xuống vực thẳm".

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres tại họp báo sau một cuộc họp kín về vấn đề Afghanistan ở Doha (Qatar). Ảnh: Tân Hoa xã

 Cảnh báo về "cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất" trong lịch sử hiện đại được Tổng thư ký LHQ Guterres đưa ra tại họp báo sau một cuộc họp kín về vấn đề Afghanistan được tổ chức tại Doha (Qatar) với sự tham gia của đặc phái viên từ hơn 20 quốc gia và tổ chức quốc tế. Chính quyền Taliban không được mời tham dự cuộc họp này. Ông Guterres nêu rõ cuộc họp không tập trung vào vấn đề công nhận chính quyền Taliban tại Afghanistan. Thay vào đó, trọng tâm của cuộc họp là tìm ra "một cách tiếp cận chung" của cộng đồng quốc tế đối với các vấn đề nóng bỏng có liên hệ mật thiết với nhau tại quốc gia Tây Nam Á này, trong đó có chủ nghĩa khủng bố và nạn buôn lậu ma túy. Người đứng đầu LHQ khẳng định tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh sẽ không bao giờ từ bỏ cam kết hỗ trợ người dân Afghanistan. "LHQ sẽ tiếp tục thúc đẩy cách tiếp cận vốn đặt lợi ích của người dân Afghanistan lên trước và bổ sung cho các cơ chế, sáng kiến khu vực hiện có", ông Guterres nhấn mạnh.

Trả lời câu hỏi của phóng viên, người đứng đầu LHQ khẳng định, hiện ông chưa sẵn sàng gặp đại diện của lực lượng Taliban mà sẽ gặp vào “một thời điểm thích hợp” trong tương lai. Tổng thư ký LHQ Guterres cũng chỉ trích các chính sách tiêu cực của chính quyền Taliban đối với phụ nữ và trẻ em gái Afghanistan. Theo ông, việc chính quyền Taliban cấm phụ nữ Afghanistan làm việc cho LHQ và các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước là "không thể chấp nhận được" và "đặt nhiều sinh mạng vào tình thế nguy hiểm". Nhấn mạnh lệnh cấm vi phạm nghĩa vụ của Afghanistan theo luật pháp quốc tế, người đứng đầu LHQ nhấn mạnh điều này đe dọa đến cuộc sống của nhiều người bởi phụ nữ góp phần quan trọng vào công tác hỗ trợ nhân đạo tại quốc gia Tây Nam Á. Tổng thư ký LHQ Guterres khẳng định cơ quan này sẽ không bao giờ im lặng trước "các cuộc tấn công có hệ thống và chưa từng có tiền lệ nhằm vào các quyền của phụ nữ và trẻ em gái". Trên thực tế, UNDP cũng dự báo triển vọng phục hồi của Afghanistan sẽ vẫn ảm đạm nếu việc giáo dục của trẻ em gái và việc làm của phụ nữ không được bảo đảm. “Sẽ không có sự phục hồi bền vững nếu không có sự tham gia tích cực của phụ nữ Afghanistan trong nền kinh tế và đời sống, trong đó có việc thực hiện các dự án nhân đạo. Chỉ có bảo đảm tính liên tục về giáo dục dành cho trẻ em gái cũng như khả năng theo đuổi công việc và học tập của phụ nữ mới có thể duy trì hy vọng về bất kỳ tiến bộ thực sự nào”, bà Kanni Wignaraja, Giám đốc khu vực châu Á-Thái Bình Dương của UNDP cảnh báo.

VŨ HOÀNG