• Click để copy

Áp lực "bệnh thành tích" trong giáo dục chưa giảm

“Bệnh thành tích” trong giáo dục đã và đang gây tác hại lớn đến nền giáo dục nước nhà, để lại những hậu quả lâu dài cho xã hội. Làm gì để loại bỏ căn bệnh đang trầm kha và cố hữu này là điều trăn trở trong mỗi chúng ta. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam (20-11), Báo Quân đội nhân dân trích đăng một số ý kiến của chuyên gia, thầy, cô giáo và phụ huynh học sinh về vấn đề này.

Tăng cường giám sát chất lượng giáo dục

Thực tế, lĩnh vực nào có thi đua, khen thưởng thì ở đó đều nảy sinh “bệnh thành tích”. Căn bệnh này ở lĩnh vực nào cũng nguy hại nhưng nguy hại nhất là trong giáo dục vì nó liên quan đến chất lượng nguồn nhân lực. Ngay ở cấp tiểu học hiện nay, “bệnh thành tích” đã trầm trọng. Trong nhiều lớp ở cả 3 cấp học có hiện tượng cả lớp học sinh giỏi hoặc chỉ có vài học sinh khá, 1-2 học sinh trung bình, còn lại đều giỏi. Điều đó là sai quy luật vì trong một số đông, bao giờ học sinh học giỏi và kém cũng là số ít, số học sinh ở mức giữa mới chiếm đa số. Đối với cấp đại học, hiện nay xét trường đại học đạt đẳng cấp quốc tế có tiêu chí số lượng bài báo đăng trên tạp chí quốc tế. Một số trường muốn có danh đã thuê giáo viên bên ngoài viết bài đăng báo để đủ tiêu chí, còn chất lượng giảng dạy vẫn như cũ... Những thành tích ảo đó làm cho người lãnh đạo chủ chốt mất định hướng chỉ đạo, không đánh giá đúng, từ đó không có chỉ đạo bồi dưỡng học sinh còn yếu của trường, không thấy những hạn chế trong công tác giảng dạy để chỉ đạo khắc phục. Hậu quả của “bệnh thành tích” là tạo ra chất lượng nguồn nhân lực ảo, mà chất lượng nguồn nhân lực lại là một trong 3 khâu đột phá của chiến lược phát triển đất nước.

Theo tôi, để chống “bệnh thành tích” trong giáo dục thì không gì khác ngoài việc tăng cường giám sát chất lượng giáo dục. Thực tế, để giám sát, đánh giá chất lượng học sinh của một lớp, một trường không khó, chỉ cần qua một vài bài kiểm tra và chặt chẽ trong khâu trông thi, chấm điểm. Còn lãnh đạo cứ quan liêu và cán bộ cứ báo cáo không trung thực thì “bệnh thành tích” trong giáo dục vẫn còn tiếp diễn.

HÀ PHƯƠNG (ghi)

Áp lực

 Cô và trò Trường Mầm non thị trấn Bằng Lũng, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn. Ảnh: PHÚ SƠN

 Đại tá, TS NGUYỄN XUÂN SINH, Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam:

Trách nhiệm người đứng đầu và giáo viên

 Trong lĩnh vực giáo dục, thành tích là sự ghi nhận nỗ lực của học sinh trong học tập, rèn luyện. Việc ghi nhận thành tích được xem như một cách để tạo động lực cho học sinh. Thành tích là những kết quả mà cá nhân hoặc tổ chức đạt được bằng thực chất và sự nỗ lực hết sức của bản thân. Thành tích và “bệnh thành tích” có ranh giới rất mong manh. Nếu như thành tích là sự ghi nhận các nỗ lực thực chất thì “bệnh thành tích” khiến người ta chỉ xem trọng về lượng mà không bảo đảm về chất; khiến người ta dễ ảo tưởng, lừa lọc, dối trá. “Bệnh thành tích” là tư tưởng thích khen ngợi, đánh giá cao, là căn bệnh phổ biến trong giáo dục Việt Nam hiện nay. Vì mắc “bệnh thành tích” mà các nhà trường đánh giá học sinh không thực chất, các thầy, cô giáo cho điểm không đúng với thực lực của học sinh; phụ huynh vì thành tích mà chạy điểm, mua điểm, muốn con vào trường tốt, lớp chọn, được thầy, cô giáo quan tâm. Nhiều trường, nhiều lớp vì thành tích mà báo cáo không trung thực về kết quả giáo dục, tạo dựng thành tích ảo, giấu giếm những tồn tại, khuyết điểm.

Theo tôi, để khắc phục “bệnh thành tích” trong giáo dục cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng, đặc biệt là người đứng đầu và giáo viên về tác hại của vấn nạn này trong giáo dục; nâng cao chất lượng, thực hiện chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục; đổi mới cách đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng ứng dụng thành tựu chuyển đổi số của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0; xây dựng môi trường dân chủ, môi trường sư phạm ở các tập thể và các nhà trường.

NGÔ NGUYÊN KHÁNH (ghi)

Bài liên quan

Tin mới

Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ

Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.

Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế

Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười

Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.

Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân

Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.

Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị

Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.

Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.