Bảo tồn, lưu giữ hơn 80.000 nguồn gen đặc hữu, quý, hiếm

Phát biểu khai mạc hội thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt cho biết: Thông qua kết quả Chương trình bảo tồn và sử dụng bền vững gen giai đoạn 2015-2024 do Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối thực hiện, đã bảo tồn, lưu giữ được hơn 80.000 nguồn gen đặc hữu, quý, hiếm. Đây là nguồn vật liệu vô cùng quý, phục vụ cho công tác chọn tạo, lai tạo các giống mới có năng suất, chất lượng tốt hơn, giá trị cao hơn. Đã đánh giá ban đầu được gần 56.000 nguồn gen; nhiều nguồn gen được khai thác và ứng dụng trong sản xuất, đời sống như: Sâm ngọc linh, tôm mũ ni, cá hô, lúa bản địa chất lượng cao, cây vù hương... góp phần nâng cao giá trị gia tăng của các ngành, lĩnh vực, đặc biệt là ngành nông nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt phát biểu tại hội thảo.

Theo Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt, đối tượng của Chương trình là các nguồn gen sinh vật sống nên công tác bảo tồn và phát triển nguồn gen đòi hỏi phải thường xuyên, liên tục. Vì vậy, việc xây dựng hành lang pháp lý để tiếp tục triển khai Chương trình trong giai đoạn tiếp theo, không để gián đoạn Chương trình là vấn đề cấp thiết.

GS, TS Chu Hoàng Hà, Phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, theo xu hướng, Việt Nam hướng tới thúc đẩy phát triển nền kinh tế nền tảng sinh học, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, Cách mạng công nghiệp 4.0 đã cho thấy tầm quan trọng và vai trò của nguồn gen bản địa trong phát triển kinh tế - xã hội dựa trên thế mạnh phát triển nông nghiệp và đa dạng nguồn gen bản địa. Do vậy, triển khai Chương trình bảo tồn và sử dụng bền vững gen giai đoạn 2025-2030 cần tiếp tục ưu tiên phát triển nghiên cứu cơ bản chuyên sâu về nguồn gen (số hóa gen theo chuẩn quốc tế, duy trì bảo tồn, đăng ký sở hữu trí tuệ…) kết hợp với nghiên cứu truyền thống trên các nguồn gen động vật, thực vật và vi sinh vật học.

Đông đảo đại biểu tham dự hội thảo.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã đề xuất các giải pháp để thực hiện hiệu quả Chương trình trong giai đoạn 2025-2030 như: Củng cố, phát triển mạng lưới tổ chức bảo tồn gen; lồng ghép chính sách bảo tồn với các chính sách về phát triển nông nghiệp - nông thôn - nông dân; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực cho công tác nghiên cứu, bảo tồn gen; tăng cường thu hút nguồn lực ngoài ngân sách đầu tư cho công tác bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen; đẩy mạnh nghiên cứu công nghệ mới…

Tin, ảnh: LA DUY