Bồi đắp giá trị văn hóa người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Mô hình đẹp, cách làm hay

Nằm ở phía Tây Nam của TP Hà Nội, huyện Thanh Oai được biết đến với nhiều làng nghề truyền thống và vẫn đang duy trì mô hình chợ truyền thống, chợ đầu mối cung cấp lương thực, thực phẩm cho nội thành Hà Nội. Tuy nhiên, trong sự phát triển đô thị hóa nhanh chóng ở vùng đất này cũng khiến cho các cấp chính quyền và nhân dân nhiều mối lo.
Ông Trần Văn Lợi, Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Thanh Oai cho hay, cách đây hai năm, mỗi khi có đoàn kiểm tra đề nghị đến các khu chợ là lo lắm. Duy trì mô hình chợ truyền thống tạo việc làm cho người dân, kết nối cộng đồng dân cư và gìn giữ văn hóa truyền thống, nhưng lại mắc những hạn chế như ứng xử thiếu văn minh trong mua bán, hàng hóa không bảo đảm chất lượng, mất an ninh, an toàn cháy nổ và trật tự xã hội...

Trước thực tế đó đòi hỏi phải thay đổi về phương thức quản lý, gìn giữ nét đẹp truyền thống của chợ. Năm 2023, UBND huyện đã phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện triển khai mô hình “Chợ văn minh sạch đẹp, an toàn” với việc vận động phụ nữ thực hiện QTƯX nơi công cộng tại khu vực chợ truyền thống, tiêu biểu là chợ Kim Bài (thị trấn Kim Bài). Đồng thời, xác định vai trò, trách nhiệm của tổ chức hội phụ nữ và hội viên, nữ tiểu thương trong việc thực hiện QTƯX nhằm tạo sự lan tỏa và tác động tích cực đến các hộ kinh doanh tham gia xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Phụ nữ Thủ đô diễu hành áo dài tuyên truyền người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Ảnh: KHÁNH HUY

“Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện đã thành lập tổ nòng cốt tuyên truyền QTƯX và tiêu chí chợ văn minh gồm các chị em chi hội phụ nữ chợ Kim Bài; tập huấn kiến thức, kỹ năng tuyên truyền cho đội ngũ tiểu thương nòng cốt tại các xã, thị trấn. Từ việc vận động các tiểu thương, hộ kinh doanh tại chợ ký cam kết thực hiện QTƯX, xây dựng chợ văn minh, đến nay, chợ đã được tạo cảnh quan môi trường sạch đẹp, trang trí cây xanh, hạn chế sử dụng túi ni-lông... Gắn kết các chị em qua hoạt động trợ giúp các hoàn cảnh khó khăn, tham gia các hoạt động thể dục, thể thao, văn nghệ nâng cao đời sống tinh thần, bảo đảm an sinh xã hội cho chị em”, ông Trần Văn Lợi cho hay.

Trong khi đó, tại quận Long Biên, sau thời gian phát động phong trào, hai bộ QTƯX của thành phố đã đi vào cuộc sống. Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động có chuyển biến tích cực trong chấp hành các quy định, quy chế của cơ quan, đơn vị về thời gian làm việc; sắp xếp, sử dụng thời gian làm việc khoa học và hiệu quả. Thái độ của cán bộ, công chức ở quận và các phường đã có sự thay đổi rõ rệt so với trước. Cán bộ nhiệt tình, trách nhiệm hơn trong công việc. Phiếu đánh giá mức độ hài lòng của người dân đều có nhận xét tích cực; mức độ hài lòng đạt trên 99%; 100% hồ sơ đều trả kết quả đúng hẹn.

Theo Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin quận Long Biên Lê Thị Hương, hiện nay, 14/14 phường trên địa bàn quận đang thực hiện mô hình “Một cửa thân thiện, gần dân”, quận cũng bổ sung bộ tiêu chí “Một cửa văn minh, thân thiện, chuyên nghiệp”. Bên cạnh đó, từ nhiều năm nay, ngành giáo dục quận Long Biên đã triển khai mô hình “Trường học sáng, xanh, sạch, đẹp”, “Trường học sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh”. Đặc biệt, từ năm 2022, quận Long Biên đã triển khai nhân rộng việc thực hiện “Văn hóa cúi chào” mà trước đây được triển khai ở Trường THCS Đô thị Việt Hưng và hiện nay đã triển khai đến tất cả các trường mầm non, tiểu học và THCS. “Khoanh tay-mỉm cười-cúi chào” trở thành nét đẹp trong văn hóa giao tiếp đang được lan tỏa ở các trường học trên địa bàn quận Long Biên.

Nét đẹp trong “Văn hóa cúi chào” của cô trò Trường Tiểu học Bồ Đề, Long Biên.

Cách đây chừng 3 năm, nếu đi qua các tuyến đường trên địa bàn phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, chắc hẳn không ít người ngán ngẩm bởi khói bụi, hàng quán xô bồ, vứt rác bừa bãi... Nhưng nay đến đây, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng trước cảnh quan sáng, xanh, sạch, đẹp. Diện mạo phường có nhiều đổi mới với những con đường khang trang được tô điểm thêm các bức bích họa. Đó là thành quả từ sự vào cuộc tích cực của chính quyền và nhân dân địa phương trong phong trào xây dựng các tuyến đường xanh, sạch, đẹp. Ông Ngô Văn Hoa, Tổ trưởng Tổ dân phố Thượng Cát 2 chia sẻ, thời gian qua, hưởng ứng Cuộc thi “Đường phố xanh, sạch, đẹp” được quận Bắc Từ Liêm phát động, nhân dân và cán bộ phường đã có những sáng tạo, chung tay vào cuộc để thay đổi diện mạo đường phố với phương châm “sáng, xanh, sạch, đẹp”. Đến nay, người dân đã hình thành thói quen, nếp sống văn minh giữ gìn ngõ phố xanh, sạch, đẹp, các mô hình thực hiện tốt ngày càng được nhân rộng trên địa bàn phường. Phó chủ tịch UBND phường Thượng Cát Lê Thị Chuyền cho biết, những năm qua, phường đã triển khai hiệu quả, tích cực vận động nhân dân trong việc thực hiện Chương trình 03 của Quận ủy Bắc Từ Liêm về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025” gắn với xây dựng các danh hiệu văn hóa trên địa bàn. 

Làm cho Hà Nội thành “đô thị đáng sống”

Kết quả đạt được từ việc thực hiện hai bộ QTƯX được bà Nguyễn Thị Việt Hà, Phó trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình (Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội) đánh giá, nhờ sự vào cuộc quyết liệt, các địa phương đã triển khai tốt, bài bản từ việc xây dựng kế hoạch đến triển khai thực hiện. Các bộ QTƯX được triển khai đến từng khu dân cư, lồng ghép các nội dung Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, việc xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước, cải cách hành chính.

Với mục tiêu phấn đấu xây dựng thành phố Hà Nội tiêu biểu về lối sống và phong cách ứng xử văn hóa, theo Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội Trần Thị Vân Anh, công tác xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh được Thành ủy Hà Nội đặc biệt quan tâm trong quá trình xây dựng và phát triển Thủ đô. Đây được xem là một trong 5 nhiệm vụ chủ yếu của Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XVII Đảng bộ thành phố đề ra, là khâu đột phá trong thực hiện Chương trình số 06-CTr/TU (khóa XVII) về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025”.

Cũng theo bà Trần Thị Vân Anh, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hà Nội đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền hai bộ QTƯX thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin tuyên truyền trên nền tảng điện tử như: TikTok, YouTube, Facebook, Instagram, sóng phát thanh, truyền hình, kênh thông tin chính thống; xây dựng phim phóng sự chuyên đề đánh giá kết quả thực hiện các QTƯX trên địa bàn thành phố... Mỗi công dân Thủ đô trong sinh hoạt, hoạt động đầu tư, thương mại, dịch vụ cần giữ gìn, có văn hóa ứng xử, văn hóa giao tiếp, thể hiện sự lịch lãm, tinh tế, thân thiện, hiếu khách, ứng xử văn minh, xứng đáng là người dân Thủ đô, làm cho Hà Nội trở thành một “đô thị đáng sống”. Các hoạt động tuyên truyền việc thực hiện hai bộ QTƯX được tổ chức cũng nhằm đẩy mạnh thi đua thực hiện phong trào văn hóa công sở, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế-xã hội chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày giải phóng Thủ đô (10-10-1954 / 10-10-2024).

HÀ VƯƠNG