Cần phân cấp, phân quyền cụ thể trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia vùng dân tộc thiểu số và miền núi

Cùng chủ trì hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nguyễn Hòa Bình, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ. Các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Mai Văn Chính, Phó thủ tướng Chính phủ; Vũ Hồng Thanh, Phó chủ tịch Quốc hội; Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Dự hội nghị có lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế tại Việt Nam. Hội nghị được trực tuyến đến điểm cầu 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính hoan nghênh và đánh giá cao Ban Chỉ đạo đã tiến hành hội nghị tổng kết trước gần 6 tháng so với kế hoạch. Thủ tướng yêu cầu tại hội nghị, Ban Chỉ đạo cần tập trung đánh giá những kết quả đã đạt được và chưa đạt được; phân tích rõ nguyên nhân, rút ra kinh nghiệm để làm tốt hơn trong thời gian tới.

Thủ tướng cũng nêu rõ, cùng với những kết quả tích cực đã đạt được, thực tế triển khai thực hiện chương trình giai đoạn vừa qua cách làm có chỗ vẫn còn "manh mún", "chia cắt", chưa có sự tập trung, trọng điểm. Do đó, trong cách làm cần có điểm nhấn và cách tổ chức hiệu quả để các chính sách thực sự đi vào cuộc sống. Cần phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, với trách nhiệm được phân cấp rõ ràng từ trung ương đến địa phương; những việc nào của Trung ương, những việc nào của địa phương và cơ sở… Việc phân bổ vốn phải do cấp tỉnh thực hiện, tổ chức thực hiện phải do cấp cơ sở.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị toàn quốc Tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thủ tướng lưu ý, các cấp, ngành, địa phương phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, tránh rườm rà, nhiều tầng nấc, không được phân cấp, phân quyền cụ thể dẫn đến chậm tiến độ, chậm giải ngân. Cần hoàn thiện thể chế, ưu tiên nguồn lực, vốn, nhân lực, chuyển giao công nghệ... Trong cách làm phải giữ được thương hiệu, có quy hoạch vùng trồng bài bản; kết hợp chuyển đổi số, liên kết với doanh nghiệp, đưa hàng hóa ra tiêu thụ tại các thị trường...

Thủ tướng đề nghị giai đoạn tới, việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc, miền núi cần thực hiện tốt hơn, ưu tiên nguồn lực tập trung, cách làm chuyên nghiệp; đổi mới mạnh mẽ cách tổ chức, làm có trọng tâm, trọng điểm.

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình mục tiêu quốc gia được xây dựng hoàn toàn mới trên cơ sở tích hợp 118 chính sách dân tộc và triển khai trên phạm vi toàn quốc. Chương trình gồm 10 dự án, giải quyết hiệu quả một số vấn đề căn cơ, gốc rễ như: Xóa đói, giảm nghèo, tăng thu nhập, tạo việc làm, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa. Chương trình đã giải quyết tốt những vấn đề mang tính cấp bách như: Hỗ trợ nhà ở, đất ở, quy hoạch, ổn định dân cư tại những khu vực có nguy cơ sạt lở cao; đã đặt nền móng, khơi dậy tiềm năng, thế mạnh của các địa phương. Chương trình đã làm thay đổi đáng kể diện mạo và đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực miền núi.

Các đồng chí lãnh đạo, đại biểu tham dự hội nghị.

Kết quả giải ngân vốn thực hiện Chương trình: Về kết quả giải ngân vốn ngân sách Trung ương: Giai đoạn 2022-2024 tính đến thời điểm ngày 30-1-2025, theo số liệu của Bộ Tài chính, kết quả giải ngân vốn ngân sách Trung ương đã phân bổ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn 2022-2024 là 48.081,298 tỷ đồng, đạt 72,6%, trong đó, giải ngân vốn đầu tư là 29.977,455 tỷ đồng, đạt 85,6%; giải ngân vốn sự nghiệp là 18.103,843 tỷ đồng, đạt 58%.

Năm 2025, tình hình giải ngân nguồn vốn ngân sách Trung ương như sau: Về giải ngân vốn đầu tư công tính đến thời điểm ngày 30-6-2025, theo báo cáo của Bộ Tài chính, ước giải ngân vốn đầu tư công (đã bao gồm vốn kéo dài từ các năm trước chuyển sang năm 2025) của Chương trình đạt khoảng 5.331,803 tỷ đồng, bằng 36% kế hoạch, trong đó, nguồn vốn kéo dài các năm trước chuyển sang năm 2025 giải ngân đạt 940,201 tỷ đồng, bằng 33% kế hoạch; nguồn vốn của năm 2025 đạt 4.391,602 tỷ đồng, bằng 37% kế hoạch.

Giải ngân vốn sự nghiệp tính đến thời điểm ngày 30-6-2025: Kết quả giải ngân vốn sự nghiệp (đã bao gồm kinh phí từ các năm được chuyển nguồn sang năm 2025) được 3.467,555 tỷ đồng, đạt 22,2% kế hoạch.

Kết quả giải ngân vốn ngân sách địa phương: Theo tổng hợp báo cáo của các địa phương, đến hết năm 2024, ngân sách địa phương đã giải ngân 9.068,542 tỷ đồng (đạt 79,2%), trong đó, giải ngân vốn đầu tư là 7.629,291 tỷ đồng, đạt 81,8%; giải ngân vốn sự nghiệp là 1.439,251 tỷ đồng, đạt 67,8%.

Công tác phân bổ, giao kế hoạch vốn đầu tư phát triển giai đoạn 2021-2025 và dự toán ngân sách nhà nước hằng năm nguồn ngân sách Trung ương cho các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện đúng quy định và hướng dẫn hiện hành. Việc phân bổ bảo đảm sự ưu tiên dành nguồn lực để tập trung đầu tư hỗ trợ những nơi khó khăn hơn nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong thực hiện chính sách hỗ trợ đồng bộ hạ tầng kinh tế - xã hội cấp xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tham quan trưng bày sản phẩm và mô hình hay của Bộ Quốc phòng trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đánh giá những tồn tại, hạn chế qua thực hiện Chương trình, Ban chỉ đạo Trung ương các chương trình Mục tiêu Quốc gia cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại, hạn chế cần thẳng thắn nhìn nhận như: Vẫn còn 3/9 nhóm chỉ tiêu chưa đạt kế hoạch. Trong hoàn thiện cơ chế, chính sách còn nhiều bất cập. Một số địa phương còn lúng túng trong quá trình triển khai thực hiện; tổ chức bộ máy thực hiện Chương trình không đảm bảo thống nhất đồng bộ giữa các cấp, các địa phương.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, đồng chí Đỗ Văn Chiến nêu rõ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đánh giá đây là chương trình hết sức có ý nghĩa. Có những vấn đề đặt ra như: Giai đoạn tới có nên tích hợp chương trình này vào chương trình khác không, vì đây là chương trình mang đậm nét chính sách của Đảng, Nhà nước cần ưu tiên đặc biệt của các cấp, các ngành? Nếu tích hợp thì phải có phần riêng, không nên dàn trải, manh mún. Chương trình cần tăng cường phân cấp, phân quyền giữa từng cấp.

Tại hội nghị, các đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương đã tập trung thảo luận, đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2021-2025, nhất là những kết quả đạt được và hạn chế, tồn tại trong thực hiện từng dự án, tiểu dự án, nội dung thành phần. Các ý kiến cũng chỉ rõ các nội dung còn chậm hoặc vướng mắc cần tập trung tháo gỡ; đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới để hoàn thành các mục tiêu, đặc biệt là việc xác định mục tiêu tổng quát và các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể của Chương trình; đề xuất cơ cấu, nội dung các dự án thành phần và nguồn vốn...

Tin, ảnh: HUYỀN TRANG