Canada "xoay trục" giữa căng thẳng thương mại với Mỹ

Tờ The Straits Times ngày 9-9 đưa tin, Thủ tướng Mark Carney khẳng định Canada có mọi thứ cần thiết để "xoay trục và phát triển thịnh vượng". Nhà lãnh đạo Canada nhấn mạnh hành động sẽ không tránh khỏi tổn thất nhưng cái giá của việc không hành động sẽ còn lớn hơn.

Theo AP, Thủ tướng Mark Carney cho biết chiến lược của nước này là trở nên độc lập hơn nhằm bảo đảm không quốc gia nào có thể "bắt Canada làm con tin" và Canada có thể "sống theo cách mình muốn". Xuất khẩu của Canada sang các quốc gia khác đang tăng mạnh và dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong vòng một thập niên tới. "40 năm qua là giai đoạn hội nhập kinh tế sâu rộng hơn với Mỹ.

Việc làm ăn thuận lợi cũng đồng nghĩa chúng ta quá phụ thuộc vào một đối tác kinh tế. Rõ ràng, thời đó đã qua rồi. Đó là lý do kể từ khi tôi nhậm chức, kế hoạch của chính phủ luôn là phát triển và đa dạng hóa, chứ không phải là chờ đợi quay lại thời hoàng kim nào đó và tiếp tục phụ thuộc", tờ The Hill dẫn lời Thủ tướng Mark Carney.

Thủ tướng Canada Mark Carney và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp tại Nhà Trắng, tháng 5-2025. Ảnh: Reuters

Phát biểu được Thủ tướng Mark Carney đưa ra không lâu sau khi các mức thuế trả đũa của Canada đối với hàng hóa Mỹ chính thức có hiệu lực vào ngày 8-9. Hồi tháng 8 năm nay, Thủ tướng Mark Carney quyết định đình chỉ đàm phán thương mại với Mỹ sau khi hai bên không đạt được thỏa thuận trước thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra, dẫn tới việc Washington áp mức thuế mới 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Đáp lại, các mức thuế trả đũa của Canada dao động trong khoảng 15-50% đã được áp dụng đối với 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ.

Theo AP, Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh Canada không muốn leo thang đối đầu, song các biện pháp trả đũa là cần thiết để bảo vệ người lao động trong nước. Thủ tướng Mark Carney chỉ trích Mỹ không muốn một quan hệ đối tác kinh tế thực sự với Canada. Thay vào đó, Mỹ liên tiếp đưa ra các đòi hỏi với mong muốn Ottawa ngày càng phụ thuộc Washington. Tân Hoa xã đưa tin, Thủ tướng Mark Carney cũng kêu gọi người dân Canada đoàn kết bằng việc chọn mua các sản phẩm nội địa, đi du lịch trong nước, qua đó gửi đi thông điệp: "Không ai ở đất nước này đang ngồi trên khán đài. 40 triệu người chúng ta đều đang ở trên sân đấu".

AFP cho biết Mỹ cung cấp gần 60% lượng hàng hóa nhập khẩu của Canada, đồng thời là thị trường tiêu thụ khoảng 70% hàng hóa xuất khẩu của nước này. Căng thẳng thương mại đang có những tác động nhất định đến cách người dân Canada nhìn nhận về Mỹ. Kết quả khảo sát mới nhất của Công ty nghiên cứu thị trường Leger (Canada) cho thấy 41% số người Canada được hỏi hiện coi Mỹ là “quốc gia thù địch” trong khi 22% coi Mỹ là đồng minh. Đồng thời, 74% số người Canada được hỏi ủng hộ quyết định của Chính phủ nước này về việc áp thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ.

Theo AP, giới chức Mỹ và Canada hiện vẫn duy trì liên lạc, song hai bên "chưa vội" nối lại đàm phán thương mại. Sau khi các mức thuế trả đũa của Canada đối với hàng hóa Mỹ chính thức có hiệu lực, Nhà Trắng thông báo Mỹ sẽ cấm nhập khẩu hàng loạt sản phẩm từ sữa, hầu hết đồ uống có cồn và xe máy của Canada. Lệnh cấm này sẽ có hiệu lực từ ngày 29-9 tới.

AP lưu ý dưới thời Tổng thống Donald Trump, quan hệ giữa Mỹ với Canada đã xấu đi nhanh chóng. Ngoài việc áp thuế, Tổng thống Donald Trump còn nhiều lần đe dọa sáp nhập nước láng giềng phía Bắc thành bang thứ 51 của Mỹ. "Căng thẳng đã làm đảo lộn một trong những mối quan hệ gần gũi nhất thế giới", AP bình luận.