Chuyển đổi số cùng vé điện tử

Gần 24 triệu lượt hành khách sử dụng vé điện tử

Từ cuối năm 2023, TP Hà Nội đã tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ, triển khai thí điểm sử dụng loại hình vé điện tử dưới dạng thẻ vật lý được gắn chip và vé bán trực tiếp từ máy POS cầm tay do nhân viên xe buýt thực hiện. 

Song song với việc phát hành thẻ vật lý gắn chip, giữa năm 2024, phần mềm “Thẻ, vé giao thông Hà Nội” đã được ngành giao thông thành phố đưa vào sử dụng, từ đây, loại hình vé ảo (thí điểm áp dụng với vé tháng) đã chính thức ra mắt người dân. Với phần mềm này, hành khách chỉ cần cung cấp một số thông tin cơ bản là đã có thể đăng ký mua vé xe buýt trực tuyến thông qua điện thoại di động, một vé ảo dưới dạng mã QR sẽ được cung cấp cho hành khách trên phần mềm để sử dụng mỗi khi lên xe buýt, nhân viên phụ xe sẽ sử dụng máy POS quét mã QR để xác nhận thông tin của hành khách.

Nhân viên xe buýt dùng máy POS để xác nhận thẻ ảo của hành khách.

Như vậy, loại hình vé điện tử dành cho xe buýt tại Hà Nội đang tồn tại dưới 3 hình thức: Thẻ vật lý gắn chip, vé bán trực tiếp từ máy POS cầm tay, vé ảo. Theo thống kê, đến nay, trên địa bàn TP Hà Nội đã có gần 24 triệu lượt hành khách sử dụng vé điện tử; tỷ lệ hành khách chuyển từ vé truyền thống sang vé điện tử chiếm 53%. Thành phố cũng đã áp dụng phương thức vé điện tử đối với 28 tuyến trong tổng số 153 tuyến xe buýt trên địa bàn Thủ đô. Dự kiến đến tháng 9-2025 sẽ áp dụng vé điện tử trên toàn bộ các tuyến xe buýt tại Hà Nội.

Khi sử dụng vé ảo thông qua điện thoại, người dân có thể đăng ký và quản lý thông tin cá nhân, theo dõi lịch sử di chuyển trên xe buýt một cách thuận tiện hơn. Theo anh Vũ Ngọc Quang, nhân viên văn phòng tại quận Cầu Giấy, việc sử dụng vé ảo trên điện thoại di động không chỉ giúp tiết kiệm thời gian so với việc phải xếp hàng chờ đợi để mua vé truyền thống mà còn tiết kiệm chi phí vì không phải làm lại thẻ khi đánh mất hoặc bị hư hỏng. Bên cạnh đó, khi xuất trình vé ảo để nhân viên xe buýt kiểm tra có thể thực hiện mà không cần phải kết nối internet nên không lo bị lỗi mạng.

Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Tiến Đạt, nhân viên xe buýt tuyến số 47 (được vận hành bởi Công ty Cổ phần Vận tải Newway) cho biết, vé ảo là loại hình mới được áp dụng trên tuyến số 47 được hơn hai tháng nay, tuy chưa quá phổ biến nhưng xu hướng chuyển sang sử dụng vé ảo đang tăng lên vì sự tiện lợi, nhất là với khách hàng trẻ tuổi. Trong khi đó, đối với những người cao tuổi hoặc ít thành thạo về công nghệ thì vé điện tử dạng thẻ vật lý gắn chip vẫn được ưu tiên sử dụng. “Thời gian đầu, việc sử dụng, thao tác trên hệ thống máy móc, thiết bị mới còn khó khăn, tuy nhiên, khi đã sử dụng quen thì việc quản lý, vận hành hệ thống lại trở nên thuận tiện hơn trước rất nhiều. Việc thống kê số lượng hành khách mỗi chặng thông qua vé điện tử cũng dễ hơn so với vé truyền thống”, anh Nguyễn Tiến Đạt chia sẻ.

Bên cạnh đó, mỗi thẻ ảo chỉ gắn liền với một tài khoản trên điện thoại, nếu sử dụng hai tài khoản trên một điện thoại thì hệ thống sẽ báo lỗi; đồng thời, mã QR sẽ được tự động thay đổi sau 30 giây mà không cần kết nối internet, việc này giúp tránh tình trạng người dùng gửi mã QR để sử dụng trên nhiều thiết bị khác nhau, qua đó hỗ trợ nhân viên xe buýt phát hiện những hành vi gian lận.

Chủ động hướng dẫn người dân dùng vé điện tử

Có thể nói, việc chuyển đổi từ vé truyền thống sang vé điện tử là bước đi phù hợp với xu thế phát triển hiện đại, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí của người dân, nâng cao hiệu quả quản lý của cơ quan chức năng cũng như chất lượng hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, qua ghi nhận từ thực tế, nhiều người dân vẫn còn băn khoăn trong việc sử dụng vé điện tử, có trường hợp phản ánh gặp khó khăn khi thao tác để xuất trình mã QR, phải nhờ nhân viên trên xe buýt hỗ trợ. Vì vậy, khi triển khai vé điện tử, ngành giao thông thành phố cần chú trọng phát triển đồng bộ hệ thống phần mềm cũng như phần cứng; tăng cường phổ biến kiến thức về những tính năng mới cho đội ngũ nhân viên xe buýt để có thể hỗ trợ, hướng dẫn người dân thao tác trên điện thoại một cách thuận tiện, nhất là với những người cao tuổi.

Theo đồng chí Thái Hồ Phương, Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP Hà Nội, thông qua việc thí điểm trên 28 tuyến xe buýt, vé điện tử đã phát huy nhiều ưu điểm, giúp các doanh nghiệp vận tải đơn giản quy trình vận hành, giảm bớt nhiều công đoạn so với trước đây. Các doanh nghiệp có thể theo dõi tình hình hoạt động trên các tuyến, việc phát hành thẻ và sản lượng doanh thu, từ đó đưa ra những phương hướng, quyết định điều hành kinh doanh phù hợp, bảo đảm phục vụ tốt nhất nhu cầu đi lại của người dân. 

Trong thời gian tới, trung tâm sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng, doanh nghiệp vận tải, doanh nghiệp công nghệ số để tiếp tục tháo gỡ những khó khăn còn tồn tại, những vướng mắc trong việc cung ứng, phát hành vé điện tử; hoàn thiện hệ thống, bổ sung tính năng và đơn giản hóa cách sử dụng các phần mềm; phát triển thêm những tiện ích để hỗ trợ người dân trong việc sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn Thủ đô.

Bài và ảnh: HOÀNG CHUNG