Công tác đấu tranh đối với hành vi buôn lậu thuốc lá qua biên giới rất khó khăn

Theo nhận định của Chi cục Hải quan khu vực III, các hoạt động vận chuyển hết sức tinh vi và phức tạp với nhiều phương thức và thủ đoạn khác nhau gây khó khăn cho các lực lượng chức năng trên địa bàn tiến hành thu thập thông tin, bắt giữ, xử lý. Mặt khác, hiện nay các lực lượng chức năng khó khăn trong việc phân biệt, nhận diện các sản phẩm thuốc lá mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng) để áp dụng văn bản pháp luật và chế tài xử lý phù hợp.

Tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá có những diễn biến phức tạp trên tuyến đường bộ, đường biển, đường hàng không. Mặc du các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm liên quan đến thuốc lá, nhưng tình trạng buôn lậu và vận chuyển trái phép thuốc lá vẫn diễn ra, đặc biệt là ở các khu vực biên giới và vùng sâu, vùng xa. Các đối tượng buôn lậu thường lợi dụng địa hình phức tạp và sự thiếu kiểm soát để vận chuyển thuốc lá từ nước ngoài vào Việt Nam, sau đó phân phối ra thị trường nội địa. Địa bàn Hải Phòng với nhiều cảng biển quốc tế, nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, luôn nằm trong nhóm địa bàn trọng điểm về nguy cơ buôn lậu và vận chuyển trái phép thuốc lá. Các đối tượng thường lợi dụng vị trí chiến lược của thành phố, tập trung tại những khu vực như cảng Lạch Huyện, cảng Hàng không quốc tế Cát Bi, các tuyến đường cao tốc nối với Quảng Ninh, Hưng Yên và Hà Nội để đưa thuốc lá lậu từ biên giới phía bắc vận chuyển đi các tỉnh lân cận để tiêu thụ.

Cơ quan Hải quan đã phát hiện phương thức, thủ đoạn vận chuyển qua đường biển, đường hàng không: đóng gộp thuốc lá lậu vào các lô hàng hợp pháp để tránh chú ý của lực lượng kiểm tra; làm giả hồ sơ, chứng từ khai báo sai về hàng hóa; nhập khẩu hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; cất giấu trong hành lý mang theo của hành khách xuất nhập cảnh...

Thực hiện Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về cấm hoàn toàn các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ ngày 01/01/202. Chi cục Hải quan khu vực III kiến nghị các cơ quan chức năng cần sớm cụ thể hóa các quy định, từ việc làm rõ định nghĩa, cấu tạo, nguy cơ của từng loại sản phẩm, sửa đổi luật liên quan, chế tài xử lý để các cơ chức năng áp dụng khi triển khai nhiệm vụ. Nâng cao năng lực phối hợp giữa các lực lượng chức năng, cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu, thông tin tình báo và tổ chức chuyên án phối hợp. Tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực bắt giữ, xử lý, xác minh, điều tra cho cán bộ công chức làm công tác kiểm soát hải quan. Tăng cường đầu tư, mua sắm trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; đầu tư hệ thống CNTT hiện tại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động nghiệp vụ hải quan tăng khả năng phát hiện, bắt giữ và xử lý vi phạm.

Về phía Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục triển khai đồng bộ, hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan trên tất cả các tuyến, địa bàn trọng điểm... Chỉ đạo các đơn vị phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trên địa bàn (Biên phòng, Cảnh sát biển, Công an, Quản lý thị trường...) trong công tác nắm tình hình, trao đổi thông tin để đấu tranh ngăn chặn kịp thời, hiệu quả các hoạt động tập kết, vận chuyển, kinh doanh thuốc lá nhập lậu trên địa bàn; thông tin về các cá nhân, tổ chức có biểu hiện hoạt động vận chuyển, kinh doanh thuốc lá nhập lậu, không rõ nguồn gốc để quản lý, giám sát; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, các doanh nghiệp, người khai hải quan, các tổ chức, cá nhân liên quan nắm bắt, hiểu được tác hại của việc nhập khẩu, kinh doanh, sử dụng sản phẩm thuốc lá