• Click để copy

Công trình nghiên cứu thơ có giá trị

Là người yêu thơ, Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Mã Giang Lân tình nguyện làm tất cả công việc liên quan đến thơ trong suốt cuộc đời mình trên cả 3 lĩnh vực: Sáng tác, giảng dạy và nghiên cứu. Đến nay, ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu thơ được bạn bè, đồng nghiệp, các thế hệ sinh viên và bạn đọc yêu thích như: “Thơ, hình thành và tiếp nhận”, “Tiến trình thơ hiện đại Việt Nam”, “Những cấu trúc của thơ”...

Công trình “Thơ-quan niệm và những sắc thái thẩm mỹ” do Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội ấn hành vào năm 2022 tập hợp những nghiên cứu về thơ của ông trong hơn nửa thế kỷ cầm bút cho thấy ông vẫn miệt mài, say đắm với thể loại này.

<a title=
Bìa cuốn sách. 

“Thơ-quan niệm và những sắc thái thẩm mỹ” bàn về thơ trên hai trục cơ bản: Hiện tượng-tác giả. Ở trục thứ nhất, phần Thơ-Những quan niệm, chúng ta bắt gặp hàng loạt bài bàn về các trào lưu, khuynh hướng thơ tiêu biểu như “Thơ mới và phong trào Thơ mới”, “Xuân thu nhã tập”, “Dạ đài và nghệ thuật theo khuynh hướng tượng trưng, siêu thực”... Trong những bài viết này, tác giả tập trung lý giải các hiện tượng thơ ca trên một cách thấu đáo, từ nguồn gốc xã hội, nền tảng triết lý dẫn đến sự hình thành, quá trình phát triển, từ hình thức đến nội dung, các đặc trưng cơ bản. Các bài viết của ông đều mang tính khái quát cao, vừa có tính gợi mở, chia sẻ, vừa nêu vấn đề để độc giả cùng suy ngẫm, bàn luận ngõ hầu tiệm cận đến chân giá trị. Đáng chú ý là các bài viết về những vấn đề thơ đương đại mới xuất hiện, còn có những khác biệt trong nhận định, đánh giá. Ví như ở bài “Đôi điều về thơ trẻ” thể hiện cái tâm, cái tầm của Giáo sư Mã Giang Lân với tư cách người đi trước đối với thế hệ nhà thơ trẻ khi tiếp nhận, động viên, khích lệ các nhà thơ trẻ trên con đường sáng tạo nghệ thuật một cách hào hứng và... chừng mực. Hoặc trong bài “Thơ với đời sống tâm linh”, ông khuyến khích việc tìm hiểu sâu về văn hóa tâm linh qua đó hướng về nguồn cội dân tộc trong thơ ca đương đại.

Ở trục thứ hai, phần tác giả “Nhà thơ-Những sắc thái thẩm mỹ”, tác giả có nhiều bài viết công phu, sắc sảo về các nhà thơ tiêu biểu trong từng giai đoạn văn học, như: “Chế Lan Viên di cảo thơ”, “Thơ-trường hợp Nguyễn Đình Thi”, “Nguyễn Xuân Sanh toàn tâm toàn hồn cho thơ”, “Bế Kiến Quốc tài hoa và bản lĩnh”... Các bài viết ở phần này có nguồn tư liệu phong phú, xác tín, trong đó có nhiều tư liệu “độc” góp phần làm sáng tỏ những “khúc mắc” về tác giả như trường hợp “Trần Mai Ninh một huyền thoại”. Bên cạnh thế mạnh về tư liệu, Giáo sư Mã Giang Lân còn rất linh hoạt trong việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu văn học để “giải mã” tác giả-tác phẩm. Từ hai phương pháp “tủ” thực chứng-ngữ nghĩa và địa văn hóa đến phương pháp tiểu sử, thi pháp học... tất cả đều được Giáo sư Mã Giang Lân vận dụng nhuần nhuyễn, sáng tạo nhằm nêu bật được những đặc trưng thi pháp riêng của các nhà thơ, qua đó tạo dựng nên những gương mặt thơ mang bản sắc riêng độc đáo như trường hợp “Nguyễn Quang Thiều-những bước nhảy nghệ thuật”.

Tuy những vấn đề được đề cập đến trong công trình không mới, đã được nhiều nhà nghiên cứu, phê bình tìm hiểu, nhưng bằng lao động khoa học nghiêm cẩn và sự tinh tế trong cảm thụ, đánh giá, Giáo sư Mã Giang Lân vẫn đưa ra những kiến giải mới vừa khoa học vừa nghệ thuật, vừa đạt lý vừa thấu tình đem đến cho độc giả một cách tiếp cận, một góc nhìn mới về thơ ca. Chính bởi điều đó, “Thơ-quan niệm và những sắc thái thẩm mỹ” nhận được sự đón nhận nhiệt tình của giới chuyên môn và bạn đọc, được Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương trao tặng thưởng mức A năm 2022.

Tiến sĩ ĐOÀN MINH TÂM

Bài liên quan

Tin mới

Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ

Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.

Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế

Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười

Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.

Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân

Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.

Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị

Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.

Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.