Đại tướng Phan Văn Giang trình dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Thay mặt Chính phủ, trình bày tờ trình dự án luật, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, mục đích xây dựng dự án luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý trong nước ở cấp luật để Việt Nam thực hiện đầy đủ, hiệu quả các cam kết, nghĩa vụ quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo: Hiến chương Liên hợp quốc; các nghị quyết của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc; Công ước cấm vũ khí sinh học; Công ước cấm vũ khí hóa học; Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân; các khuyến nghị của lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế và các điều ước, thỏa thuận quốc tế khác có liên quan đến phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt mà Việt Nam là thành viên.

Từ đó, thúc đẩy hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc thực hiện các cam kết, nghĩa vụ quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. 

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh điều hành nội dung họp.

Đại tướng Phan Văn Giang cũng cho biết, việc xây dựng dự án luật giúp tạo môi trường quốc tế thuận lợi để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam tăng cường hợp tác về đầu tư, thương mại và công nghệ với các tổ chức, các nước trên thế giới, đặc biệt là các nền kinh tế lớn, thị trường quan trọng như Mỹ và Liên minh châu Âu. 

Cùng với đó, bảo đảm các biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù được áp dụng công khai, minh bạch, đúng căn cứ, đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đúng phạm vi, trong thời hạn cần thiết; có cơ chế rà soát, chấm dứt biện pháp khi không còn căn cứ; tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, bên thứ ba ngay tình và đối tượng chịu tác động trực tiếp. 

Dự thảo luật gồm 4 chương, 37 điều, quy định về nguyên tắc, biện pháp, chính sách, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. 

Phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật tập trung vào các nội dung cốt lõi: Quản lý rủi ro quốc gia; danh mục kiểm soát; biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù đối với hoạt động, hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ, dịch vụ có nguy cơ bị lợi dụng; kiểm soát ngoài danh mục; kiểm soát người sử dụng cuối cùng, mục đích sử dụng cuối cùng; biện pháp ngăn chặn, phản ứng khẩn cấp; kiểm soát tài trợ phổ biến; thông tin, dữ liệu, cảnh báo sớm, phối hợp liên ngành; quản lý nhà nước, kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm, bảo đảm nguồn lực và hợp tác quốc tế. 

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng báo cáo tại phiên họp.

Dự thảo luật được thiết kế theo hướng không thay thế pháp luật chuyên ngành, không đặt ra thủ tục quản lý, cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát độc lập, trùng lặp; các biện pháp đặc thù chỉ áp dụng khi có căn cứ rủi ro cụ thể, bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đúng phạm vi, cần thiết, tương xứng và không làm phát sinh gánh nặng tuân thủ bất hợp lý. 

Dự thảo luật áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động, cư trú trên lãnh thổ nước Việt Nam.

Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI (diễn ra trong tháng 8-2026); dự kiến Luật có hiệu lực từ ngày 1-7-2027.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới phát biểu tại phiên họp.

Đại diện cơ quan thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới nêu rõ, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật với các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ. Việc xây dựng Luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đáp ứng yêu cầu thực tiễn và thực hiện các điều ước quốc tế, các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mà Việt Nam là thành viên.

Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảo Luật. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát để xác định rõ ranh giới điều chỉnh giữa Luật này với các luật chuyên ngành; làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự giao thoa giữa các lĩnh vực quản lý; bổ sung, hoàn thiện quy định đối với các hoạt động liên quan đến công nghệ, dữ liệu, dịch vụ và các giao dịch có yếu tố nước ngoài.