Đảm bảo an toàn đập, hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du

El Nino gây nguyên nhân chính thiếu hụt lượng mưa, nhưng vẫn tiềm ẩn xảy ra tình trạng mưa lũ cực đoan, mưa lũ có cường độ rất lớn tập trung trong thời gian ngắn, dẫn đến dòng chảy đến hồ chứa tăng đột biến, mực nước trong các hồ chứa tăng rất nhanh, nhất là với các hồ chứa vừa và nhỏ, có khả năng sẽ đầy nước ngay trong một trận mưa, nhiều hồ chứa phải chuyển từ trạng thái thiếu nước sang điều tiết lũ trong thời gian ngắn, gây khó khăn cho vận hành và bảo đảm an toàn công trình.

Hồ Hòa Bình mở cửa xả đáy tháng 7-2025.

Để chủ động ứng phó với mưa lũ cực đoan, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du ngay trong mùa mưa, lũ năm 2026 và các năm tiếp theo, ngày 14-7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Văn bản số 7721/ BNNMT-TL gửi UBND các tỉnh, thành phố có hồ chứa thủy lợi đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có đập và hồ chứa thủy lợi chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm Kết luận số 213-KL/TW ngày 21-11-2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24-3-2020 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Nghị quyết số 12/2026/NQ-CP ngày 31-3-2026 của Chính phủ về việc thực hiện một số nội dung cấp bách trong quản lý an toàn đập, hồ chứa. Chỉ thị số 3952/CT-BNNMT ngày 22-4-2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc tăng cường công tác đảm bảo an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ năm 2026…

Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị quản lý, khai thác đập, hồ chứa thủy lợi trên địa bàn thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước. Thực hiện việc phân cấp quản lý đập, hồ chứa thủy lợi theo quy định của pháp luật về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền chính quyền địa phương 2 cấp và pháp luật hiện hành có liên quan; đồng thời rà soát, củng cố năng lực cho tổ chức khai thác công trình thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu.

Tổ chức kiểm tra, đánh giá và họp Hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước cấp tỉnh theo đúng quy định.

Chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị quản lý khai thác đập, hồ chứa, UBND cấp xã, các đơn vị có liên quan tổ chức thực hiện đầy đủ, kịp thời, đảm bảo chất lượng các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trong công tác quản lý nhà nước về an toàn đập, hồ chứa nước.

Chỉ đạo tổ chức kiểm tra, đánh giá toàn diện tình trạng an toàn vận hành công trình, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước và vùng hạ du trong mọi tình huống. Rà soát, bảo đảm hệ thống cấp điện (cả nguồn điện chính và nguồn điện dự phòng), máy đóng mở, thiết bị nâng hạ cửa van, hệ thống giám sát vận hành và các thiết bị liên quan luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.

Tổ chức vận hành thử các cửa van, thiết bị điều khiển theo quy định; rà soát, kiểm tra, duy trì hoạt động ổn định của hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng. Xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt hồ chứa ứng với các tình huống mưa lớn, mưa đặc biệt lớn; thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo khí tượng thủy văn để điều chỉnh kịch bản cho phù hợp, bảo đảm an toàn cho công trình và góp phần cắt giảm lũ cho vùng hạ du…