Đánh thuế giới siêu giàu - ưu tiên của G20

Theo AFP, tại cuộc họp gần đây diễn ra bên lề Hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) ở Washington (Mỹ), các bộ trưởng tài chính G20 đã nhất trí về tầm quan trọng của việc đánh thuế giới siêu giàu. Thông cáo công bố sau cuộc họp nêu rõ: “Với sự tôn trọng đầy đủ đối với chủ quyền thuế, chúng tôi mong muốn sẽ thảo luận về các lĩnh vực hợp tác tiềm năng nhằm bảo đảm rằng những cá nhân có giá trị tài sản ròng cực cao phải nộp thuế một cách công bằng”. Các thành viên G20 cam kết tiếp tục hợp tác hướng tới một hệ thống thuế quốc tế toàn diện, ổn định và hiệu quả hơn, phù hợp với thế kỷ 21. Thông cáo cũng nhấn mạnh cam kết của các thành viên G20 về tính minh bạch trong hệ thống thuế và thúc đẩy đối thoại toàn cầu về việc đánh thuế hiệu quả đối với những cá nhân có giá trị tài sản ròng cực cao.

Oxfam International, tổ chức toàn cầu đấu tranh chống bất bình đẳng để chấm dứt đói nghèo và bất công, đã hoan nghênh tuyên bố mới nhất của G20. Bà Susana Ruiz, Trưởng nhóm về chính sách thuế của Oxfam International, đánh giá cuộc họp của các bộ trưởng tài chính G20 phản ánh sự chuyển biến trong quan điểm của các nền kinh tế lớn nhất thế giới nhằm giảm bất bình đẳng bằng cách bảo đảm rằng giới siêu giàu đóng góp phần thuế công bằng. Để kế hoạch có thể chính thức triển khai, lãnh đạo các thành viên G20 cần phải phê chuẩn cam kết của các bộ trưởng tài chính tại Hội nghị thượng đỉnh G20 sắp tới ở Rio de Janeiro.

Du thuyền neo đậu tại cảng Antibes ở miền Nam nước Pháp (ảnh minh họa). Ảnh: The Guardian

Đánh thuế giới siêu giàu là một trong những ưu tiên hàng đầu của Brazil trong vai trò Chủ tịch G20 năm 2024. Hồi tháng 2, Brazil đã đề xuất đánh thuế tối thiểu 2% mỗi năm đối với khoảng 3.000 người giàu nhất thế giới có tài sản vượt quá 1 tỷ USD nhằm thu hẹp bất bình đẳng. Theo AP, nhà kinh tế Rogério Studart, thành viên cấp cao tại Trung tâm Quan hệ quốc tế Brazil, lưu ý: “Hành động đánh thuế tập thể sẽ mang đến chiến thắng cho tất cả. Nhiều nước sẽ thua cuộc nếu việc thực hiện không được tiến hành đồng nhất”.

Đề xuất trên được Brazil đưa ra sau khi quốc gia Mỹ Latin này ủy quyền cho nhà kinh tế người Pháp, chuyên gia về bất bình đẳng Gabriel Zucman thực hiện nghiên cứu về tác động của mức thuế tối thiểu toàn cầu dành cho tỷ phú. Nghiên cứu chỉ ra rằng, các tỷ phú hiện đang đóng mức thuế chỉ tương đương 0,3% tài sản của họ. Nếu áp dụng mức thuế tối thiểu 2%, thế giới sẽ huy động được khoảng 200-250 tỷ USD mỗi năm từ khoảng 3.000 cá nhân có tài sản từ 1 tỷ USD trở lên. Số tiền này có thể tài trợ cho các dịch vụ công như giáo dục, chăm sóc sức khỏe cũng như cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, các thành viên G20 đã không thể đạt được đồng thuận về việc áp dụng mức thuế tối thiểu 2% mỗi năm đối với giới siêu giàu như lời kêu gọi của Brazil. Pháp, Tây Ban Nha, Nam Phi, Colombia và Liên minh châu Phi (AU) ủng hộ đề xuất này, trong khi Mỹ và Đức phản đối. Tại cuộc họp ở Rio de Janeiro vào tháng 7 vừa qua, các bộ trưởng tài chính G20 đã nhấn mạnh tình trạng bất bình đẳng về tài sản và thu nhập đang làm suy yếu tăng trưởng kinh tế và sự gắn kết xã hội, đồng thời làm trầm trọng thêm các lỗ hổng xã hội. Vì vậy, họ đã cam kết hợp tác để bảo đảm rằng nhóm người giàu nhất thế giới phải chịu mức thuế cao hơn trong nỗ lực chống bất bình đẳng. Thay vì thiết lập mức thuế tối thiểu dành cho giới siêu giàu, một thỏa thuận đã được thống nhất để khuyến khích tất cả các quốc gia tăng cường đánh thuế đối với nhóm này.

Theo báo cáo của Oxfam International, tài sản của 1% người giàu nhất hành tinh đã tăng thêm 42.000 tỷ USD trong thập kỷ qua, gấp gần 36 lần tổng tài sản của một nửa dân số nghèo trên khắp thế giới. Các nước G20 là nơi tập trung gần 80% số lượng tỷ phú toàn cầu. Tuy nhiên, theo tính toán của Oxfam International, tại các nước G20, trong mỗi USD tiền thuế thu của tỷ phú có chưa tới 8 cent là thuế tài sản. “Sự bất bình đẳng đã đạt đến mức độ gây chấn động. Nhóm 1% người giàu nhất đang tiếp tục lấp đầy ví tiền của mình, trong khi phần còn lại phải vật lộn với cuộc sống. Không thể phủ nhận sự cần thiết của việc tăng thuế với giới siêu giàu”, ông Max Lawson, Giám đốc phụ trách chính sách về bất bình đẳng của Oxfam International, nhấn mạnh.

LÂM ANH