Đào tạo chuyên ngành Công nghệ chế tạo máy, Học viện Kỹ thuật Quân sự: Kế thừa truyền thống, chủ động hội nhập

Tại Học viện Kỹ thuật Quân sự, việc đào tạo kỹ sư dân sự chuyên ngành Công nghệ chế tạo máy đang được triển khai theo hướng gắn với thực tiễn, tiếp cận công nghệ tiên tiến và hướng tới xu thế CMCN 5.0. Đây cũng là yêu cầu cấp thiết nhằm thực hiện chủ trương đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với xây dựng nền công nghiệp quốc phòng tự chủ, lưỡng dụng, hiện đại.

Giảng viên, sinh viên Học viện Kỹ thuật Quân sự tham quan, học tập tại Tập đoàn CNC Tech.

Thực hiện chủ trương của Bộ Quốc phòng về đào tạo hệ dân sự, từ năm học 2025-2026, Học viện Kỹ thuật Quân sự đã tổ chức tuyển sinh, đào tạo kỹ sư chuyên ngành Công nghệ chế tạo máy trên cơ sở phát huy thế mạnh, kinh nghiệm nhiều năm đào tạo kỹ sư cơ khí cho cả hệ quân sự và dân sự. Sinh viên được đào tạo tại Học viện Kỹ thuật Quân sự nói chung và được đào tạo chuyên ngành Công nghệ chế tạo máy nói riêng luôn đáp ứng yêu cầu của xã hội, góp phần tích cực cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Với định hướng đào tạo gắn lý thuyết với thực tiễn, ngay từ năm học đầu tiên, sinh viên đã được tổ chức tham quan, học tập tại các nhà máy, doanh nghiệp cơ khí. Qua đó, sinh viên được tiếp cận trực tiếp với dây chuyền công nghệ, quy trình gia công, lắp ráp và kiểm soát chất lượng sản phẩm, góp phần hình thành tư duy nghề nghiệp và động lực học tập. Song song với hoạt động thực tế, chương trình đào tạo chú trọng xây dựng nền tảng kiến thức cơ bản thông qua các học phần như Toán, Vật lý, Cơ học, Vẽ kỹ thuật và nhập môn ngành. Nội dung đào tạo được thiết kế khoa học, bảo đảm tính hệ thống, tạo tiền đề vững chắc cho các học phần chuyên sâu trong những năm tiếp theo.

Trong bối cảnh CMCN 4.0, chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng hiện đại như sản xuất thông minh (Smart Manufacturing), nhà máy số (Digital Factory), Internet vạn vật công nghiệp (IIoT), dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI). Theo đó, sinh viên không chỉ nắm vững công nghệ gia công truyền thống mà còn được tiếp cận với các hệ thống điều khiển số, mô phỏng kỹ thuật và tối ưu hóa quá trình sản xuất. Nếu CMCN 4.0 tập trung vào số hóa và tự động hóa, thì định hướng 5.0 tiếp cận sự kết hợp giữa trí tuệ con người và công nghệ, hướng tới các hệ thống sản xuất thông minh, linh hoạt và bền vững.

Hướng tới CMCN 5.0, chương trình đào tạo được định hướng theo mô hình lấy con người làm trung tâm, kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và khả năng sáng tạo của người học. Các nội dung về tương tác người - máy, sản xuất bền vững và cá thể hóa sản phẩm từng bước được đưa vào giảng dạy, góp phần hình thành đội ngũ kỹ sư có tư duy hệ thống và năng lực đổi mới sáng tạo.

Phát huy truyền thống đào tạo, Khoa Cơ khí tiếp tục được Học viện đầu tư hệ thống phòng thí nghiệm, xưởng thực hành, đồng thời đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại, gắn với thực tiễn sản xuất. Các nội dung thiết kế số, mô phỏng, tự động hóa và sản xuất thông minh được tích hợp sâu trong chương trình, giúp sinh viên nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và khả năng làm việc trong môi trường công nghiệp hiện đại.

Cùng với đó, Học viện đẩy mạnh chuyển đổi số trong đào tạo, ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng học tập số nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và khả năng tự học của sinh viên. Đồng thời, Khoa luôn quan tâm tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, tạo điều kiện cho sinh viên thực tập, trải nghiệm môi trường làm việc thực tế, rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn. Chính vì lẽ đó sinh viên sau khi tốt nghiệp có khả năng thiết kế, chế tạo, vận hành và tối ưu hóa các hệ thống sản xuất cơ khí hiện đại; làm chủ các công nghệ gia công tiên tiến, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và các đơn vị kỹ thuật trong và ngoài Quân đội.

Phòng thí nghiệm, xưởng thực hành Công nghệ chế tạo máy tại Học viện Kỹ thuật Quân sự.

Theo Đại tá, GS, TS, NGƯT Nguyễn Thái Chung, Chủ nhiệm Khoa Cơ khí: “Đào tạo kỹ sư Công nghệ chế tạo máy trong thời đại hiện nay phải hướng tới mục tiêu làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khả năng thích ứng nhanh với sự phát triển của khoa học-công nghệ, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại và phát triển công nghiệp quốc gia trong thời kỳ mới”.

Không chỉ chú trọng kiến thức chuyên môn, môi trường đào tạo tại Học viện còn rèn luyện cho sinh viên tác phong chính quy, ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và khả năng làm việc nhóm. Đây là những yếu tố quan trọng giúp sinh viên sau khi tốt nghiệp đáp ứng tốt yêu cầu của doanh nghiệp và xã hội. Nguồn nhân lực này không chỉ phục vụ phát triển kinh tế mà còn góp phần trực tiếp vào nhiệm vụ bảo đảm kỹ thuật, hiện đại hóa trang bị, vũ khí của Quân đội.

Việc triển khai đào tạo kỹ sư dân sự chuyên ngành Công nghệ chế tạo máy tại Học viện trong giai đoạn hiện nay không chỉ góp phần phát huy truyền thống của Học viện Kỹ thuật Quân sự mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền quốc phòng vững mạnh.