Đề xuất 2 phương án điều phối mạng bay giữa sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất

Giai đoạn 1 của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai) hiện đang được thi công khẩn trương và dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác từ giữa năm 2026, với công suất ban đầu khoảng 25 triệu hành khách/năm, đủ điều kiện tiếp nhận đồng thời chuyến bay quốc tế và quốc nội, đáp ứng tiêu chuẩn của cảng hàng không trung chuyển quốc tế.

Việc điều phối lại mạng bay giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành là yêu cầu khách quan, cấp thiết, nhằm phân bố sản lượng hành khách một cách hợp lý, tránh quá tải cục bộ; tăng hiệu quả sử dụng hạ tầng hàng không; nâng cao chất lượng dịch vụ, an toàn, năng lực cạnh tranh, đưa Long Thành trở thành trung tâm trung chuyển hàng không.

Thi công dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Liên danh Incheon Airport (IAC) - đơn vị tư vấn công tác quản lý, khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành - đề xuất 2 phương án phân chia chức năng và mạng bay giữa hai cảng.

Phương án 1: Chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế về sân bay Long Thành. Theo đó, sân bay Tân Sơn Nhất tập trung phục vụ hoàn toàn hoạt động bay nội địa, với sản lượng hành khách dự kiến đạt khoảng 29,5 triệu lượt/năm. Toàn bộ hoạt động bay quốc tế sẽ được chuyển giao và khai thác tập trung tại Long Thành, với sản lượng ước đạt 19,1 triệu lượt hành khách quốc tế/năm và tiếp nhận một phần nhỏ sản lượng nội địa, dự kiến khoảng 1,5 triệu lượt hành khách/năm để phục vụ nhu cầu kết nối trung chuyển.

Theo phương án này, Tân Sơn Nhất giữ 95% tổng lưu lượng nội địa, Long Thành đảm nhận 100% lưu lượng quốc tế, qua đó tạo nền tảng hình thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế tại khu vực phía Nam.

Ưu điểm của phương án này là tập trung hoạt động khai thác quốc tế, tăng hiệu quả vận hành hệ thống, giảm chi phí, nâng cao trải nghiệm hành khách với mô hình chuyển tiếp một điểm; hình thành rõ ràng vị thế của Long Thành là cảng trung chuyển quốc tế.

Bên cạnh đó, hạn chế tối đa tình trạng hành khách phải di chuyển giữa hai sân bay, mất nhiều thời gian và tiềm ẩn rủi ro. Giảm áp lực về bão hòa công suất tại Tân Sơn Nhất. Tận dụng khả năng khai thác 24/24 giờ của sân bay quốc tế Long Thành nhờ vị trí xa khu dân cư, không gây ra vấn đề về tiếng ồn.

Với phương án này, hành khách tại TP Hồ Chí Minh đi chuyến bay quốc tế chặng ngắn có thể gặp bất tiện do Long Thành cách xa trung tâm thành phố hơn so với Tân Sơn Nhất.

Sân bay Tân Sơn Nhất dự kiến chủ yếu đảm nhận các chuyến bay nội địa.

Phương án 2: Tân Sơn Nhất sẽ tiếp tục khai thác các chuyến bay nội địa và một phần các chuyến bay quốc tế cự ly ngắn, với sản lượng hành khách quốc tế ước đạt khoảng 3,8 triệu lượt/năm, tập trung chủ yếu vào các đường bay khu vực trong bán kính dưới 1.000km. Long Thành sẽ đảm nhận toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài, cùng với một phần lưu lượng nội địa phục vụ nhu cầu kết nối trung chuyển, sản lượng hành khách quốc tế ước đạt khoảng 15,3 triệu lượt/năm (tổng sản lượng 16,8 triệu lượt hành khách/năm).

Ưu điểm của phương án này là thuận tiện cho hành khách tại trung tâm TP Hồ Chí Minh, tận dụng cơ sở vật chất hiện hữu của Tân Sơn Nhất, giảm áp lực về công suất khai thác cho sân bay Long Thành trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, chi phí vận hành tăng mạnh do phải duy trì song song các nguồn lực để tổ chức khai thác quốc tế tại hai cảng hàng không. Có thể gây nhầm lẫn cho hành khách đi chuyến bay quốc tế giữa hai cảng hàng không; hành khách chuyển tiếp phải mất thời gian dài hơn và chi phí cao hơn. Làm gián đoạn luồng hành khách trung chuyển, suy yếu khả năng cạnh tranh của Long Thành trong vai trò cảng hàng không trung chuyển khu vực.

Cục Hàng không Việt Nam nhất trí cao phương án chuyển toàn bộ các chuyến bay quốc tế thường lệ từ Tân Sơn Nhất về Long Thành nhằm bảo đảm thuận tiện trong tổ chức quản lý, khai thác, tối ưu hóa các nguồn lực.

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), để hiện thực hóa lợi thế kinh tế theo quy mô và củng cố vị thế của Việt Nam trên thị trường hàng không khu vực, tất cả các đường bay quốc tế nên chuyển sang sân bay Long Thành. Đây là chiến lược cần thiết để hình thành một trung tâm trung chuyển hàng không.

MẠNH HƯNG