Đề xuất bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách

Trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo Nghị quyết gồm 13 điều với 10 chính sách lớn.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Trong đó, nhóm chính sách lớn thứ nhất là về nguồn lực phát triển văn hóa. Theo đó, Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước; đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.

Thứ hai, về cơ chế chính sách thu hút, khơi thông nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa, bao gồm các chính sách: Hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng; hỗ trợ thuế, phí, lệ phí để đầu tư hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; giao cho cộng đồng dân cư quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.

Thứ ba, về cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa: Đề xuất áp dụng mức thuế giá trị gia tăng 5% đối với sản xuất phim, phát hành phim, phổ biến phim, triển lãm, thể dục, thể thao, biểu diễn nghệ thuật; miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan để đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm ở nước ngoài được mua đấu giá đem về Việt Nam không vì mục đích lợi nhuận để trưng bày.

Đồng thời, thí điểm mô hình đô thị di sản; ưu tiên quỹ đất cho xây dựng các công trình văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí ở cơ sở và sử dụng trụ sở công dôi dư để thu hút các dự án đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, thể thao...

Thứ tư, về cơ chế, chính sách bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống và bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm: Tập trung cho nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Thứ năm, về chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, bao gồm: Chính sách bồi dưỡng tập trung, chuyên sâu trong nước và ở nước ngoài; cơ chế tuyển dụng không qua thi tuyển; chính sách hỗ trợ tăng mức phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng cho nghệ nhân, nghệ sĩ; việc đào tạo lại để chuyển nghề khi nghệ sĩ hết tuổi nghề.

Quang cảnh phiên họp.

Thứ sáu, về đặt hàng, khoán chi đối với hoạt động sáng tạo văn hóa sử dụng ngân sách Nhà nước: Nhà nước có cơ chế đặt hàng sáng tạo và phổ biến các công trình, tác phẩm văn hóa có giá trị cao về tư tưởng, nội dung và nghệ thuật; thí điểm áp dụng cơ chế khoán chi gắn với những tiêu chí, điều kiện cụ thể.

Thứ bảy, về quảng bá, xúc tiến, phát triển sản phẩm, thị trường công nghiệp văn hóa Việt Nam, gồm các chính sách: Hỗ trợ quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra nước ngoài thông qua tổ chức Tuần Văn hóa Việt Nam, nhân rộng mô hình khu phố Việt Nam; trưng bày chuyên đề di sản văn hóa Việt Nam tại các bảo tàng có uy tín trên thế giới…

Thứ tám, về chính sách chuyển đổi số và phát triển hạ tầng văn hóa số: Ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về văn hóa, hạ tầng văn hóa số và nền tảng dùng chung; số hóa các di sản đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt; hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa…

Thứ chín, về thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật ở Trung ương và một số địa phương, hoạt động theo mô hình hợp tác công tư.

Thứ mười, về thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về ngày 24-11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh báo cáo tại phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Báo cáo tóm tắt về thẩm tra dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nêu rõ, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết để kịp thời thể chế hóa và triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Cơ bản nhất trí với 10 nhóm chính sách được quy định cụ thể tại dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Đắc Vinh lưu ý, bên cạnh Ngày Văn hóa Việt Nam, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, phát huy hiệu quả các ngày lễ, ngày kỷ niệm lớn của dân tộc gắn với giá trị văn hóa truyền thống, nhằm lan tỏa sâu rộng các giá trị văn hóa, nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy bản sắc dân tộc trong đời sống xã hội.

Về cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa (Điều 4), tán thành chủ trương thu hút, khơi thông các nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hóa.

Tuy nhiên, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, làm rõ nội hàm và quy định các nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ để thu hút hiệu quả nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa…