Đề xuất cho phép thu phí trên đường bộ cao tốc do Nhà nước đầu tư

Báo cáo tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội Lê Tấn Tới cho biết, về quy định giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện đầu tư xây dựng quốc lộ, đường cao tốc thuộc hệ thống quốc lộ và quản lý, vận hành khai thác, bảo trì quốc lộ, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội cho rằng, quy định tại dự thảo luật là phù hợp với tình hình thực tiễn, tận dụng được nguồn lực để đầu tư xây dựng phát triển hệ thống đường bộ, đáp ứng nhu cầu vận tải, lưu thông hiện nay.

Để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội xây dựng quy định này theo 2 phương án. Phương án 1 cho phép Bộ Giao thông vận tải phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đầu tư xây dựng quốc lộ. Phương án này vừa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn hiện nay, vừa bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương điều hành nội dung phiên họp.

Phương án 2, trước mắt việc giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đầu tư xây dựng quốc lộ vẫn thực hiện theo pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật có liên quan; đồng thời, kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét sửa đổi quy định của Luật Ngân sách nhà nước và các quy định của pháp luật có liên quan để bảo đảm thống nhất, khả thi.

Dự thảo luật có quy định về thu phí sử dụng đường cao tốc trên tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư, sở hữu, quản lý và khai thác. Theo Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội, Bộ Giao thông vận tải đã triển khai nghiên cứu phương án thu phí trên các tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư, đánh giá tác động trong trường hợp thu phí và không thu phí đối với các tuyến đường này. Kết quả cho thấy các tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư đều có đường quốc lộ song hành, cho phép lựa chọn sử dụng đường cao tốc hoặc đường quốc lộ; người tham gia giao thông trên đường cao tốc được hưởng nhiều lợi ích hơn; hình thức thu phí hiện tại chưa phân loại được người sử dụng đường bộ thông thường và đường cao tốc. Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội nhất trí với nội dung này trong dự thảo luật.

Quang cảnh phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự thảo Luật Đường bộ.

Đối với đề xuất quy định đường cao tốc tối thiểu phải là 4 làn đường và phải có làn dừng khẩn cấp, theo Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội, đây là vấn đề thuộc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, sẽ được Bộ Giao thông vận tải nghiên cứu, quy định chi tiết. Vì vậy, không quy định cụ thể trong dự thảo luật.

Cho ý kiến về dự thảo luật, một số ý kiến đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn với quy định giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đầu tư đường quốc lộ, đường cao tốc. Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh cho rằng, các vấn đề về quốc lộ thuộc trách nhiệm của Trung ương, tỉnh lộ, huyện lộ thuộc trách nhiệm địa phương, việc tập trung nguồn lực quốc gia để xây dựng hệ thống đường cao tốc, quốc lộ cũng chỉ trong thời gian nhất định. Trong khoảng thời gian có thể 5-10 năm tới, ngân sách Trung ương sẽ bảo đảm được việc đầu tư cho hệ thống quốc lộ. Do vậy, không nên sửa nguyên tắc chung của ngân sách Nhà nước là không được dùng ngân sách của cấp này để chi cho nhiệm vụ chi của ngân sách cấp khác.

Phát biểu tại phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương nhấn mạnh, để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cần tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật Đường bộ và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, tránh chồng chéo về nội dung, bảo đảm tính khả thi của luật khi ban hành, quy định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước. Cùng với đó, cần bảo đảm yêu cầu các quy định mới đã chín, đã rõ, có báo cáo đánh giá tác động cụ thể để giải thích, thuyết phục các đại biểu Quốc hội. Những vấn đề chưa chín, chưa rõ, chưa có sự thống nhất cần tiếp tục nghiên cứu, làm thí điểm.

MẠNH HƯNG