Đề xuất mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Trình bày tờ trình về dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo luật chỉ sửa đổi, bổ sung một số quy định về chế độ, chính sách nhằm đảm bảo tính thống nhất trong các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, tạo cơ sở pháp lý cho các cơ quan trong quá trình triển khai thực hiện và nội dung đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội nhằm khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư. Như vậy, phạm vi điều chỉnh của Luật sửa đổi, bổ sung không thay đổi so với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Cụ thể về sửa đổi, hoàn thiện về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, dự thảo luật quy định theo hướng người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng không thuộc diện tham gia bắt buộc và tự nguyện.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Để đảm bảo có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách bảo hiểm xã hội phù hợp, khả thi đối với nhóm đối tượng người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, tại dự thảo Luật bổ sung, sửa đổi quy định tại khoản 6 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 theo hướng: Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số trên cơ sở đề xuất của Chính phủ. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu, đánh giá toàn diện trong quá trình xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Một nội dung đáng chú ý khác khi sửa luật lần này là việc sửa đổi khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung, theo hướng mở rộng cho phép cá nhân được trực tiếp tham gia.

Theo dự thảo luật, bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính chất tự nguyện theo nguyên tắc thị trường, nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, có cơ chế tạo lập quỹ từ đóng góp của người sử dụng lao động, hoặc của người sử dụng lao động và người lao động, hoặc của người lao động.

Dự thảo luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện để hưởng trợ cấp thai sản, và quy định cụ thể nguồn kinh phí bảo đảm thực hiện trợ cấp thai sản.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo luật theo Tờ trình của Chính phủ. Hồ sơ dự án luật đầy đủ theo quy định.

Về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất của Chính phủ, nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền an sinh xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Tuy nhiên, quy định nhóm đối tượng “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số” phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là rất rộng, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng.

Thường trực Ủy ban cũng cơ bản tán thành về nguyên tắc việc mở rộng danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, đồng thời đề nghị đặc biệt coi trọng yêu cầu an toàn. Cùng với đó, cần làm rõ đề xuất mở rộng đối tượng; quy định cơ chế kiểm soát việc quản lý, sử dụng quỹ và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, dự thảo luật chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội nhưng liên quan đến quyền lợi của hàng chục triệu người lao động và sự an toàn của quỹ an sinh có quy mô rất lớn. Vì vậy, nội dung sửa đổi phải bảo đảm nguyên tắc mở rộng chính sách nhưng không phát sinh rủi ro, bảo đảm hiệu quả, an toàn quỹ.

Đồng tình với chủ trương mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, dự thảo không nên chỉ dừng ở việc định danh thêm một nhóm đối tượng, mà phải làm rõ ai thuộc diện bắt buộc, căn cứ đóng, trách nhiệm đóng, phương thức đóng, lộ trình thực hiện.