Đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân

Dự thảo Luật đã được sửa đổi toàn diện, gồm 5 chương, 44 điều, giảm 47 điều so với luật hiện hành. Căn cứ nội dung, chính sách và số lượng điều luật được lược bỏ, sửa đổi, bổ sung mới, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh phạm vi sửa đổi toàn diện và đổi tên là Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân (sửa đổi).

Để định hướng hoạt động giám sát lựa chọn đúng, trúng về nội dung và phát huy được đầy đủ mục tiêu, ý nghĩa của hoạt động giám sát, dự thảo Luật bổ sung 2 nguyên tắc mới gồm: Nguyên tắc giám sát toàn diện nhưng có trọng tâm, trọng điểm, bám sát thực tiễn và nguyên tắc bảo đảm gắn kết giữa hoạt động giám sát với việc hoàn thiện chính sách, pháp luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương điều hành nội dung tại phiên họp.

Dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng bỏ các nội dung quy định chung, đồng thời quy định rõ thẩm quyền của từng chủ thể giám sát. Trong đó xác định: Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội thường xuyên giám sát hoạt động và văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền ở Trung ương; Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ban của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thường xuyên giám sát hoạt động và văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền ở cấp tỉnh. Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ban của Hội đồng nhân dân cấp xã giám sát hoạt động và văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền ở cấp xã.

Khi cần thiết, Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tiến hành giám sát hoạt động của các chủ thể khác ở Trung ương và địa phương. Đối với các Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực, Ủy ban nhân dân đặc khu nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương thì dự thảo Luật quy định giao thẩm quyền giám sát cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Quang cảnh phiên họp.

Dự thảo Luật sửa đổi quy định về giám sát chuyên đề của Quốc hội, Hội đồng nhân dân theo hướng: Quốc hội, Hội đồng nhân dân không trực tiếp tổ chức Đoàn giám sát chuyên đề. Hằng năm, Quốc hội quyết định lựa chọn chuyên đề giám sát và giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội giúp Quốc hội tổ chức thực hiện, báo cáo kết quả giám sát để Quốc hội xem xét, thảo luận tại kỳ họp và ra nghị quyết về giám sát chuyên đề. 

Hội đồng nhân dân quyết định lựa chọn chuyên đề giám sát và giao cho Thường trực Hội đồng nhân dân, Ban của Hội đồng nhân dân tổ chức giám sát và báo cáo kết quả để Hội đồng nhân dân xem xét, thảo luận tại kỳ họp và ra nghị quyết giám sát chuyên đề. 

Căn cứ chương trình giám sát hằng năm, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thể giao Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân giao Ban của Hội đồng nhân dân tổ chức giám sát chuyên đề, báo cáo kết quả để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân xem xét và ra nghị quyết, kết luận giám sát.

Dự thảo luật quy định xem xét việc thực hiện đối với tất cả nghị quyết về giám sát, bảo đảm nguyên tắc tất cả các nghị quyết giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng nhân dân đều được theo dõi, “tái giám sát”. Cùng với đó, bổ sung hoạt động Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội giám sát việc cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền tuân thủ về trình tự, thủ tục tiếp thu ý kiến của đối tượng chịu sự tác động trực tiếp và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan góp ý vào dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết.

Dự thảo luật cũng bổ sung 3 tiêu chí cụ thể để đánh giá hiệu quả giám sát và quy định trách nhiệm báo cáo về hiệu quả hoạt động giám sát. 

MẠNH HƯNG