Điện Biên:Tết “Hoa mào gà” ở Pa Thơm

Một góc bản Púng Bon, xã Pa Thơm, huyện Điện Biên - nơi đồng bào dân tộc Cống sinh sống.

Tết Hoa mào gà (Tết mừng cơm mới) mang màu sắc tín ngưỡng, phong tục văn hóa, tinh thần quan trọng nhất của người Cống và sắc đỏ của hoa mào gà có vị trí đặc biệt là biểu tượng của sự may mắn, tốt đẹp. Vì vậy, các sắc hoa mào gà đỏ, vàng…, quanh vườn, ngoài ngõ hay dọc đường đi là màu sắc đặc trưng mang đậm bản sắc văn hóa vùng đồng bào dân tộc Cống.

Đối với đồng bào Cống, hoa mào gà vô cùng quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần.

 Thế nhưng, sự mai một đã dần bào mòn đi sắc thái riêng của đồng bào dân tộc Cống sinh sống tại bản Huổi Moi và Púng Bon.

Dạo quanh một vòng bản Huổi Moi, những cây hoa mào gà chỉ còn đếm được trên đầu ngón tay. Một số khác chỉ còn mọc rải rác ở một số nương ngô, nương sắn của người dân.

Đối với đồng bào Cống, hoa mào gà vô cùng quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần.

Nói về sự biến đổi này, ông Lò Văn Liên, Bí thư Chi bộ bản Púng Bon, xã Pa Thơm kể: Hoa mào gà rất quan trọng đối với đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc Cống. Sau khi thu hoạch mùa màng xong, người dân làm Tết hoa mào gà (Tết mừng cơm mới). Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế khó khăn, việc tổ chức tết hoa chỉ nhỏ lẻ ở các gia đình, nên dần dần phong tục này bị mai một. Cây hoa ít dần khiến việc lưu trữ hạt giống gặp rất nhiều khó khăn. Thậm chí, có thời điểm người dân không còn hạt giống để gieo trồng.

Việc trồng hoa được đông đảo người dân hưởng ứng tham gia.

Việc trồng hoa được đông đảo người dân hưởng ứng tham gia.

Việc trồng hoa được đông đảo người dân hưởng ứng tham gia.

Nhận thấy sự quan trọng của “Tết hoa mào gà” trong đời sống văn hóa, tinh thần đồng bào dân tộc Cống, mới đây, UBND xã Pa Thơm, Đồn Biên phòng Pa Thơm (Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) đã phối hợp với các cơ quan, đoàn thể và người dân bản Púng Bon tổ chức trồng hoa mào gà dọc đường vào bản để chuẩn bị tổ chức tết hoa (cuối tháng 11, đầu tháng 12). Việc trồng hoa mào gà tập trung sẽ mang tính biểu tượng, đặc trưng vùng đồng bào dân tộc Cống cũng như tăng mức hưởng thụ đời sống tinh thần cho bà con nơi đây. Thông qua các hoạt động thiết thực này, góp phần tiếp thêm động lực cho đồng bào trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể trong đời sống cộng đồng dân tộc Cống.

Trực tiếp tham gia hoạt động trồng hoa, Bà Vì Thị Dung, Phó chủ tịch UBND xã Pa Thơm, bày tỏ: “Việc trồng hoa không chỉ cải tạo cảnh quan môi trường, mà còn khôi phục nét riêng biệt, độc đáo trong đời sống văn hóa truyền thống vùng đồng bào dân tộc Cống. Vì thế, tất cả mọi người đều hưởng ứng và các hộ đều cắt cử người trong gia đình cùng tham gia. Hoạt động thiết thực này góp phần rất lớn vào việc gìn giữ và bảo tồn văn hóa phi vật thể, đặc biệt là giới trẻ…”.

Những cây hoa mào gà được người già đem từ nương rẫy về.

Trồng hoa chỉ là việc trước mắt, nhưng lại có ý nghĩa rất lớn và lâu dài với người dân nơi đây nhằm tạo tiền đề thúc đẩy sự phát triển về kinh tế - xã hội gắn liền với văn hóa truyền thống.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Pa Thơm phối hợp cùng cán bộ địa phương tham gia trồng hoa.

Được biết, bản Púng Bon có 57 hộ, thì các gia đình đều có người tham gia hoạt động trồng hoa.

Có mặt tại buổi trồng hoa, chúng tôi thấy người dân đều vui mừng, hồ hởi tham gia với việc chẻ tre, đan phên, đào hố, phát quang hai bên đường đi. Đặc biệt, nhiều người lớn tuổi còn góp những cây hoa mào gà đem từ nương rẫy về để mọi người trồng. Trên mỗi khuôn mặt đều ánh lên niềm tin, sự lạc quan về một tương lai không xa, hai bản Púng Bon và Huổi Moi sẽ tràn ngập màu sắc đặc trưng, riêng có của vùng đồng bào dân tộc Cống.

Việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống sẽ góp phần không nhỏ tạo nên sự phong phú, đa dạng trong đời sống tinh thần vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, việc bảo tồn, phát huy hiệu quả những giá trị văn hóa còn khơi dậy niềm tự hào của mỗi dân tộc.

TRẦN DŨNG – CHÂU TÚ ANH