• Click để copy

Điều gì khiến tên lửa Oreshnik trở thành một loại vũ khí thuộc phân loại mới?

Tạp chí “Góc nhìn” của Nga đánh giá, Tổ hợp tên lửa Oreshnik thoạt nhìn chỉ giống với tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) thời Liên Xô. Trên thực tế, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã có một bước tiến đáng kể, tạo ra những loại vũ khí có khả năng chiến đấu hoàn toàn mới.

Sự xuất hiện của tên lửa Oreshnik không chỉ đơn giản là sự kiện của năm 2024, mà là sự kiện lịch sử trong lĩnh vực tên lửa và vũ trụ. Chính Tổng thống Nga Vladimir Putin đã khái quát về sự đặc biệt của Oreshnik: “Chưa bao giờ có chuyện như thế này xảy ra với loại vũ khí này”.

Để hiểu được sự đặc biệt về mặt kỹ thuật của IRBM Oreshnik, cần đánh giá qua những hình ảnh khi loại vũ khí siêu vượt âm này được sử dụng trong vụ tấn công nhằm vào Nhà máy Yuzhmash ngày 21-11-2024. Đầu tiên, những hình ảnh và video đưa ra ý tưởng về cách bố trí đầu đạn của tên lửa này. Mỗi tên lửa Oreshnik được trang bị 6 khối chiến đấu với mỗi khối chiến đấu mang 6 đầu đạn. Như vậy, một tên lửa tiến công mang tới 36 đầu đạn. Điều này là chưa từng có trong lịch sử ngành công nghiệp tên lửa và vũ trụ. Tiếp đó là các khối chiến đấu đều có khả năng tự dẫn để tấn công chính xác mục tiêu và né tránh các biện pháp đánh chặn từ hệ thống phòng thủ tên lửa.

Điều gì khiến tên lửa Oreshnik trở thành một loại vũ khí thuộc phân loại mới?
Oreshnik mang lại định nghĩa về vũ khí tấn công dưới ngưỡng sử dụng vũ khí hạt nhân. Ảnh: Topwar 

Theo Bộ Quốc phòng Nga, các đầu đạn Oreshnik trong đợt tấn công đầu tiên không mang chất nổ, mà đơn giản chỉ là các khối đạn tập. Tuy nhiên, ngay cả trong cấu hình này, Oreshnik vẫn được trang bị tất cả các hệ thống cơ động và bảo vệ nhiệt tiêu chuẩn.

Bảo vệ nhiệt là một vấn đề quan trọng. Tốc độ được biết đến của đầu đạn trên Oreshnik khi tiếp cận mục tiêu là Mach 10 (khoảng 3,4km/giây). Theo phía Ukraine, tốc độ này thậm chí còn lên tới Mach 11 (hơn 3,7km/giây). Hầu hết các tên lửa đạn đạo liên lục địa, cũng như các loại tên lửa đạn đạo truyền thống có đặc điểm là tốc độ đầu đạn đi vào khí quyển thấp hơn, dao động từ 3 đến 5 Mach. Ở tốc độ như vậy, nhiệt độ của đầu đạn được duy trì ở mức vừa phải để tránh bị phá hủy ngay trong khí quyển.

Điều này có nghĩa là đối với Oreshnik, các nhà thiết kế người Nga đã phát triển những vật liệu có thể chịu được nhiệt độ cao, ổn định và không bị phá hủy. Chính nhờ những vật liệu như vậy, đầu đạn của Oreshnik có thể tích lũy được động năng cực lớn để tấn công các hệ thống hầm ngầm nằm sâu dưới lòng đất.

Thành tựu thứ hai là khả năng bất khả xâm phạm của Oreshnik khi đối đầu với các hệ thống phòng không. Tổng thống Nga mới đây đã gợi ý về cuộc đối đầu giữa Oresnhik và các tổ hợp vũ khí phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Ukraine. Bài phát biểu của Tổng thống Nga đề cập đến 3 hệ thống là MIM-104 Patriot PAC-3, THAAD và Aegis Ashore. Với tầm bắn có giới hạn, các tổ hợp phòng thủ tên lửa của Mỹ không thể tiếp cận Oreshnik khi nó đang ở trong phần tăng tốc của quỹ đạo và dễ bị tổn thương nhất. Tầm bắn của Oreshnik vượt quá 5.000km và tương ứng với tên lửa đạn đạo tầm xa, trong khi tầm bắn tối đa của hệ thống phòng thủ tên lửa tầm xa nhất của phương Tây là Aegis Ashore không vượt quá 1.200km.

Trong khu vực đỉnh của quỹ đạo đạn đạo, về mặt lý thuyết, các tổ hợp tên lửa SM-3 của tổ hợp Aegis Ashore có khả năng đánh chặn các đầu đạn của Oreshnik. Tuy nhiên, trong thực tế, xác suất xảy ra sự kiện như vậy gần bằng không. “Cần có thời gian để bay một khoảng cách như vậy, nhưng trong vài giây đó, tên lửa đã kịp giải phóng đầu đạn và mọi chuyện đã trở nên quá muộn”, Tổng thống V. Putin nhấn mạnh.

Patriot PAC-3 không thể bắn trúng đầu đạn của Oreshnik vì một lý do khác là do tên lửa đánh chặn trong khí quyển của nó quá chậm. Phiên bản Patriot MIM-104F (PAC-3) chỉ có khả năng đánh chặn mục tiêu ở tốc độ không quá 1.600m/giây và ở độ cao lên tới 40km. Trong khi đầu đạn tên lửa Oreshnik bay ở độ cao 40km này trong khoảng 10 giây với tốc độ hơn 3.700m/giây.

Cuối cùng, với tầm bắn công bố vượt quá 5.000km, Oreshnik bao quát khắp châu Âu, bao gồm Bồ Đào Nha, Anh và Bán đảo Scandinavia, cũng như toàn bộ Trung Đông và Bắc Phi.

Điều gì khiến tên lửa Oreshnik trở thành một loại vũ khí thuộc phân loại mới?
Đồ họa về quỹ đạo bay và tấn công của tên lửa Oreshnik. Ảnh: Sputnik 

Về hướng Thái Bình Dương, tên lửa đạn đạo của Nga không chỉ có phạm vi bao quát toàn bộ Nhật Bản và Hàn Quốc, mà cả các căn cứ của Mỹ ở Guam và Okinawa cũng nằm trong tầm bắn. Và khi Oreshnik đặt ở Chukotka, toàn bộ bờ biển Thái Bình Dương của Mỹ, cho đến tận Los Angeles đều có thể là mục tiêu.

Hơn nữa, giá thành của một IRBM Oreshnik thấp hơn nhiều so với ICBM. Và việc sản xuất hàng loạt sẽ khiến chi phí sử dụng Oreshnik gần bằng chi phí của các tên lửa tác chiến-chiến thuật như Kinzhal và Iskander.

Quân đội Nga đã có sẵn một kho các tổ hợp vũ khí sẵn sàng sử dụng tương tự như Oreshnik. Khi sử dụng theo nhóm, sát thương gây ra cho đối phương sẽ tương đương với việc sử dụng vũ khí hạt nhân.

Trước Oreshnik, có một khoảng cách giữa vũ khí thông thường và vũ khí hạt nhân, khi vũ khí thông thường không thiếu hiệu quả và vũ khí hạt nhân thì quá mạnh. Tuy nhiên, Oreshnik chính là loại vũ khí lấp đầy khoảng trống đó. Nó là vũ khí răn đe, ngăn chặn đối phương với khả năng công phá chỉ thua kém vũ khí hạt nhân.

TUẤN SƠN (tổng hợp)

Bài liên quan

Tin mới

Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ

Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.

Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế

Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười

Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.

Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân

Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.

Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị

Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.

Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.