Đội hình chiến thắng

Bóng đá thời buổi cạnh tranh gắt gao hiện nay thay đổi nhanh đến khôn lường. Cả ở cấp độ câu lạc bộ (CLB) đến đội tuyển quốc gia, cả ở các nền bóng đá đỉnh cao thế giới đến những khu vực trình độ thấp như Đông Nam Á chúng ta. Điển hình nhất về sự chững lại ở V-League chính là CLB Hoàng Anh Gia Lai. Suốt 8 năm ròng vẫn một thế hệ đẹp như mơ từ học viên khóa 1 của Học viện Hoàng Anh Gia Lai JMG chốt chặt hầu hết mọi vị trí trong đội hình. Với những cầu thủ sẵn có, một lối chơi mặc định dù đẹp đấy nhưng cực khó để huấn luyện viên (HLV) lựa chọn các chiến thuật và cách "bài binh bố trận" khác. HLV danh tiếng Kiatisuk hợp người hợp đất về nắm đội đã kích thích tâm lý, tinh thần để “những đứa trẻ nhà bầu Đức” trổ hết tinh hoa làm nên nửa mùa bóng 2021 dẫn đầu V-League. Nhưng sau luồng ánh nắng ban mai rạng rỡ ấy, phố núi lạnh tối dần. Con người cũ dần, xuống phong độ vì chấn thương, lối chơi rập khuôn mòn mỏi, quá dễ bị bắt bài, chế ngự. Giờ lại thêm chuyện đi hay ở khi các cầu thủ đã vào tuổi 27, 28...

Niềm vui thăng hạng V-League của đội Công an Nhân dân. Ảnh: Báo Thanh niên.

Có phải chiến lược phát triển đội bóng của bầu Đức đã sai lầm? Có phải cái tình như cha con, cái sự yêu chiều, bao bọc của ông đã níu đầu níu chân, kìm hãm chí tiến thủ của đàn con ngoan?...

Đối sánh, thấy ngay lứa sau, vốn chỉ dự bị ở phố núi, những Châu Ngọc Quang, Triệu Việt Hưng, Dụng Quang Nho... được đưa đi cho mượn tại Hải Phòng FC và các CLB khác đã dốc sức cạnh tranh, thể hiện mình ra sao. Đối sánh, cũng rõ ra là Hà Nội FC luôn tìm cách gia cố đội hình, làm mới động lực. Ngoài số ngoại binh thay đổi từng mùa là những cầu thủ nội Tuấn Hải, Hai Long, Xuân Tú... cải thiện cách vận hành lối chơi và tăng thêm những miếng đánh mới. Đó là lý do mà khi Quang Hải ra đi, chất lượng đội bóng không suy suyển. Cũng Hà Nội FC là điển hình của CLB ít phụ thuộc ngoại binh mà vẫn có vị trí cao. Đặc biệt, CLB nay còn mạnh tay thay cả HLV Chu Đình Nghiêm tài năng, uy tín từng đưa đội thống lĩnh giải đấu cao nhất bóng đá Việt Nam trong nhiều mùa giải. Đầu mùa này, sự thay đổi trên băng ghế huấn luyện đã làm dư luận tưởng rằng đó chỉ là giải pháp tình thế, song thực tế cho thấy, đó là bước đi của một chiến lược phát triển lâu dài.

Sự bắt buộc phải thay đổi, phải tiếp dòng máu mới vào đội hình còn thấy rõ hơn ở bóng đá đỉnh cao thế giới. Thời sự nhất là Liverpool, một đội hình đã đoạt cúp UEFA Champions League, vô địch Giải ngoại hạng Anh, luôn cạnh tranh sát sao với Man City, lại vừa đoạt liền hai chiếc cúp FA và Community Shield vậy mà bước vào mùa này sa sút hẳn, thua liểng xiểng trước cả những đội bóng dưới cơ. Vì cơn bão chấn thương thì đúng rồi, nhưng vấn đề sâu xa hơn nữa chính từ lối đá pressing không ngừng nghỉ, tấn công như vũ bão đã làm nên một Liverpool chiến thắng. Lối chơi ấy hao tổn sức lực kinh khủng, mệt mỏi, chấn thương nhiều là phải. Đã có tiếng nói cảnh báo của cả giới chuyên môn đến cổ động viên, song giới chủ CLB và cả HLV J.Klopp chưa thể làm mới, hay tự tin thái quá. Đến bây giờ thì Liverpool đã có đội hình già thứ ba Giải ngoại hạng Anh. Sự khuyết thiếu và yếu đều đã đến ở cả 3 tuyến.

Ngược lại, những CLB cực mạnh đang chễm chệ trên đỉnh cao như Man City và Real Madrid lại đã thay đổi với thành công đầy hứa hẹn. Tất nhiên, họ là những CLB giàu có hơn hẳn trong thế giới bóng đá. Tuy nhiên, đứng trên "núi tiền" mà không biết chi tiêu, quản trị trong chiến lược khoa học, không biết chọn người, dùng người thì tất sẽ thụt lùi, đổ bể. Barca, MU, Juventus... là những bài học nhãn tiền. Trong khi đó, Napoli, Brighton, Newcastle, Leipzig... đang trỗi dậy đã có cách làm cầu tiến, hợp thời và hợp lý.

Bóng đá CLB là thế và bóng đá đội tuyển cũng vậy. Italy chẳng hạn, không tạo được nguồn tài năng mới là một lý do quan trọng nhất làm “thiên thanh” hai mùa liền 2018 và 2022 không vào được vòng chung kết World Cup. Thế mà họ vừa vô địch châu Âu năm vừa rồi đấy, khoảng cách chỉ như trong chớp mắt...

Kể ra để thấy HLV Park Hang-seo và dân yêu bóng đá chúng ta ai chẳng mong mỏi đội tuyển Việt Nam sẽ có nhiều điều mới mẻ cả về con người lẫn cách chơi, để trước mắt đòi lại chiếc cúp AFF và tới nữa là chơi tốt những giải đấu châu lục và quốc tế. Rất có thể một số cầu thủ phố núi và các CLB khác sẽ phải nhường chỗ, chuyện bình thường thôi. Chu kỳ mới trên móng nền tiềm năng mới sẽ mở ra. Không nôn nóng, giàu triển vọng nhưng cứ phải căn cơ, xây chắc, tiến chắc.

THƯỜNG NGUYỄN