Đối thoại chủ nhật: Hỗ trợ cải thiện hệ thống y tế cơ sở tại Việt Nam

Ông Hiraoka Hisakazu, Phó trưởng đại diện JICA tại Việt Nam. Ảnh do JICA cung cấp

Phóng viên (PV): JICA đã hỗ trợ cho ngành y tế của Việt Nam trong suốt 30 năm qua. Vậy với Dự án “Tăng cường hệ thống phát triển năng lực cho nhân viên y tế thông qua khám, chữa bệnh từ xa”, JICA đã xây dựng các kế hoạch như thế nào để triển khai thực hiện, thưa ông?

Ông Hiraoka Hisakazu: Chính phủ Việt Nam đã đưa ra đề xuất hỗ trợ hợp tác kỹ thuật Dự án “Tăng cường hệ thống phát triển năng lực cho nhân viên y tế thông qua khám, chữa bệnh từ xa” (sau đây gọi tắt là dự án). Sau khi tiếp nhận đề xuất từ phía Chính phủ Việt Nam, JICA đã cử đoàn khảo sát để xây dựng và thiết kế dự án với sự tham gia của chuyên gia đến từ Trung tâm Quốc gia về sức khỏe và y tế toàn cầu Nhật Bản (NCGM), chuyên gia về khám, chữa bệnh, công nghệ thông tin... Đoàn khảo sát đã tiến hành thảo luận chi tiết với Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Chợ Rẫy... đồng thời khảo sát thực trạng và nhu cầu của các trạm y tế xã, trung tâm y tế huyện, bệnh viện tại tỉnh Yên Bái. Dựa trên kết quả làm việc đó, hai bên đã đi đến thống nhất về mục tiêu và kế hoạch hoạt động của dự án. Tháng 12-2023, đại diện JICA và Bộ Y tế đã ký Biên bản thảo luận cho dự án.

Dự án này nhằm mục đích xây dựng một hệ thống có thể cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh từ xa giữa các cơ sở y tế tuyến trên và tuyến dưới, với trọng tâm chính là điều chỉnh sự chênh lệch y tế ở khu vực thành thị và nông thôn. Để đưa y tế từ xa vào sử dụng thực tế, dự án sẽ tiến hành các hoạt động thí điểm tại tỉnh Yên Bái và sau đó sẽ triển khai rộng rãi trên phạm vi toàn quốc trong tương lai.

Hoạt động khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Trung ương Huế được tăng cường nhờ sự hỗ trợ của JICA. Ảnh do JICA cung cấp

PV: Được biết, dự án này đáp ứng những thay đổi trong nhu cầu chăm sóc sức khỏe do sự gia tăng của bệnh không lây nhiễm? Xin ông phân tích rõ hơn về những thay đổi này?

Ông Hiraoka Hisakazu: Tại Việt Nam, trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng kinh tế ngày càng nhanh, các bệnh không lây nhiễm đang tăng lên do thay đổi thói quen, lối sống và sự già hóa dân số đã làm cho gánh nặng bệnh tật ngày càng lớn. Tại thời điểm năm 2020, ước tính số ca tử vong do bệnh không lây nhiễm chiếm khoảng 80% tổng số ca tử vong (thống kê của Bộ Y tế Việt Nam). Ngoài ra, một tạp chí y khoa đã chỉ ra rằng, gánh nặng đối với các bệnh viện y tế tuyến trên đang gia tăng do chất lượng và độ bao phủ của dịch vụ y tế trong bệnh không lây nhiễm tại các cơ sở y tế tuyến dưới ở khu vực miền núi phía Bắc chưa bảo đảm. Trong hợp tác phát triển, việc hỗ trợ các đối tượng dễ bị tổn thương được xác định là một lĩnh vực ưu tiên và một trong những mục tiêu là hỗ trợ phát triển các hệ thống trong lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe, bao gồm các nỗ lực trong giải quyết bệnh không lây nhiễm. Song song với những hợp tác trong lĩnh vực phòng ngừa bệnh truyền nhiễm, JICA cũng chú trọng lĩnh vực dự phòng bệnh không lây nhiễm.

Vào tháng 12-2023, Bộ Y tế ban hành thông tư quy định danh mục bệnh, tình trạng bệnh được khám, chữa bệnh từ xa. Trong dự án này, chúng tôi hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân viên y tế trong khám và điều trị một số bệnh như tiểu đường, tăng huyết áp, sức khỏe tâm thần, cấp cứu. Chi tiết sẽ được quyết định sau khi dự án bắt đầu.

PV: Ông có kỳ vọng như thế nào đối với những dự án về y tế mà JICA đã hỗ trợ Việt Nam trong việc phát triển y tế cơ sở?

Ông Hiraoka Hisakazu: Nâng cao chất lượng dịch vụ y tế thông qua tăng cường các bệnh viện trọng điểm, y tế cơ sở là mục tiêu xuyên suốt trong lĩnh vực hợp tác về y tế đối với Việt Nam của JICA. Đối với những hỗ trợ trong việc phát triển y tế cơ sở tại Việt Nam, JICA đã triển khai nhiều dự án hợp tác kỹ thuật, như: “Dự án tăng cường dịch vụ khám, chữa bệnh tại các tỉnh Tây Bắc” (2013-2017), “Dự án tăng cường dịch vụ y tế tỉnh Hòa Bình” (2004-2009), Dự án tăng cường dịch vụ y tế khu vực Miền Trung (2005-2010)... JICA luôn coi việc phát triển bền vững sau khi hoàn thành dự án là mục tiêu quan trọng cần hướng tới. Tôi hy vọng rằng những kết quả thu được sẽ được nhân rộng và góp phần giải quyết các vấn đề liên quan.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

THU HƯƠNG (thực hiện)