Đối thoại chủ nhật: Việt Nam có thể xuất khẩu công nghệ sản xuất nông nghiệp

Nhưng ít ai biết rằng, Việt Nam lại có thể xuất khẩu công nghệ sản xuất nông nghiệp ra thế giới. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xung quanh vấn đề này.

Phóng viên (PV): Xúc tiến thương mại, mở rộng tiêu thụ nông sản có ý nghĩa quyết định đối với ngành nông nghiệp, môi trường, hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 100 tỷ USD, ông có thể chia sẻ thêm về điều này?

Ông Nguyễn Minh Tiến: Năm 2025, sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam tiếp tục có sự tăng trưởng ở các thị trường trọng điểm: Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU). Điều này cho thấy, chúng ta hoàn toàn có tiềm năng và dư địa tiếp tục phát triển. Ở đây, chúng ta phải khẳng định rằng, thị trường cho sản phẩm nông nghiệp của chúng ta ngày càng đa dạng và từng bước đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của những thị trường phát triển (Mỹ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản) cũng như thị trường ngách-thị trường Halal (thị trường Hồi giáo).

Ông Nguyễn Minh Tiến. Ảnh: DIỆP ANH

Đối với công tác xúc tiến thương mại nông nghiệp, trung tâm phải là đơn vị “tác chiến”. Đầu tiên, phải tăng cường tham dự các hội chợ lớn, kết nối cung cầu để giới thiệu, quảng bá nông sản Việt Nam ra thế giới. Ví như vừa rồi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ cho phép chúng tôi mở một không gian Việt Nam tại Green Expo ở Yokohama, Nhật Bản. Đây là một hướng mới để chúng ta tăng cường khẳng định nông sản Việt Nam hướng tới giá trị xanh-xu hướng của thế giới hiện nay. Người tiêu dùng Nhật Bản rất nhạy cảm với vấn đề môi trường, vấn đề phát triển bền vững. Nếu được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, chúng tôi sẽ triển khai không gian Việt Nam tại Green Expo ở Yokohama trong tháng 6-2027 để mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản. 

PV: Dự báo thị trường luôn là việc rất khó, ngay cả đối với các nước phát triển. Vậy trung tâm đã có những giải pháp nào để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, thưa ông?

Ông Nguyễn Minh Tiến: Cái khó nhất hiện nay là phải đào tạo đội ngũ nhân lực đáp ứng được yêu cầu của công tác xúc tiến thương mại trong thời kỳ mới, khi chúng ta hướng tới kinh tế nông nghiệp xanh, nông nghiệp số. Đây thực sự là những vấn đề mới, đòi hỏi phải có đội ngũ nhân lực đáp ứng được nhiệm vụ này. Thời gian tới, chúng ta sẽ tập trung đào tạo, bồi dưỡng nâng cao đội ngũ cán bộ xúc tiến thương mại về kiến thức kinh tế số, kinh tế xanh. Đồng thời, trung tâm cũng đề xuất với lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho phép trung tâm thu hút nguồn nhân lực từ bên ngoài vừa làm cộng tác viên, vừa làm hợp đồng để đáp ứng yêu cầu mới. Vấn đề mấu chốt hiện nay là làm sao phải chuyển được lượng thông tin nhu cầu từ các thị trường thế giới về các ngành hàng để nâng cao giá trị nông sản. Từ đó, chúng ta làm cầu nối trung gian giúp nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp đáp ứng được nhu cầu, đòi hỏi từ những thị trường khó tính. Đây thực sự là thách thức, nhưng cũng là cơ hội nếu chúng ta thành công.

Khu trưng bày, giới thiệu nông sản Việt Nam tại Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống - Gulfood Dubai 2026. Ảnh: NGỌC YẾN

PV: Tại hội nghị tổng kết ngành nông nghiệp, môi trường năm 2025, Thủ tướng Chính phủ có nhắc đến việc chúng ta không chỉ xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp mà cần phấn đấu xuất khẩu cả công nghệ sản xuất nông nghiệp?

Ông Nguyễn Minh Tiến: Trong những năm vừa qua, chúng ta tự hào Việt Nam là một trong những quốc gia đã chủ động và bước đầu thành công trong ứng phó với biến đổi khí hậu, như xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long hay hạn hán ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên trong sản xuất.

Chúng ta đến nay đã từng bước chuẩn hóa quy trình canh tác, thời vụ đối với các cây trồng chủ lực: Lúa gạo, cà phê. Với ngành hàng lúa gạo, trước đây, Thái Lan và các quốc gia khác luôn giành được danh hiệu gạo ngon nhất thế giới thì những năm gần đây, ngành hàng này của chúng ta có nhiều giống gạo ngon như: ST24, ST25; đặc biệt gạo ST25 đã 3 lần giành được danh hiệu gạo ngon nhất thế giới, khẳng định thế mạnh của chúng ta trong công tác lai tạo, phát triển giống. Với kết quả đạt được, chúng ta hoàn toàn tự tin rằng, Việt Nam có thể xuất khẩu được công nghệ; trước hết về xuất khẩu giống, thứ hai là quy trình canh tác, thứ ba là xuất khẩu công nghệ chế biến hạt điều (Việt Nam thuộc tốp hàng đầu thế giới, nhập khẩu hạt điều thô từ châu Phi về chế biến, xuất khẩu). 

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã giao cho Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp xây dựng đề án xúc tiến thương mại công nghệ nông nghiệp Việt Nam hướng tới xuất khẩu, đặc biệt là tăng cường sự hiện diện của ngành nông nghiệp, môi trường tại các hội chợ công nghệ nông nghiệp trên thế giới. Trước đây, chúng ta thường chỉ tham gia các hội chợ nông nghiệp tiêu dùng, xúc tiến thương mại các sản phẩm nông sản đến những hệ thống phân phối. Tới đây, trung tâm kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chính phủ, ngành nông nghiệp, môi trường sẽ có mặt ở các hội chợ về công nghệ nông nghiệp lớn về giống, quy trình canh tác, công nghệ chế biến... Đây cũng là dư địa mới để chúng ta tạo thêm giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp, môi trường và bà con nông dân trong những năm tới. 

PV: Trân trọng cảm ơn ông!