Đừng tạo ra những "cú sốc" cho học sinh

Hàng nghìn học sinh, phụ huynh và giáo viên rơi vào tâm trạng hoang mang, hụt hẫng, bức xúc bởi chỉ còn ít ngày nữa các học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, một trong những kỳ thi quan trọng nhất của cuộc đời học sinh. Việc học sinh ôn thi theo khối là một quá trình định hướng kéo dài suốt nhiều năm học, liên quan đến sở thích, năng lực cá nhân và cả định hướng nghề nghiệp của gia đình.

Ảnh minh họa: dantri.com.vn

Tổ hợp C00 từ lâu đã là "mảnh đất" quen thuộc của những học sinh có thiên hướng xã hội, những em yêu thích văn chương, lịch sử, địa lý và mong muốn theo đuổi các ngành nghề như báo chí, sư phạm, luật, văn hóa, du lịch... Việc đột ngột loại bỏ tổ hợp này khỏi phương án tuyển sinh ngay giữa chặng đua nước rút quan trọng nhất, dù sau đó có điều chỉnh, nhưng có thể gây ra hệ lụy về tinh thần, cảm xúc và cả chiến lược học tập của hàng nghìn học sinh.

Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên học sinh chịu tổn thương tâm lý từ những chính sách giáo dục bất ngờ, thiếu nhất quán và không có lộ trình rõ ràng. Nhiều năm gần đây, cứ gần đến kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập của một số thành phố, học sinh, phụ huynh lại cùng nhau bàn ra tán vào về môn thi còn lại vẫn chưa được các sở giáo dục và đào tạo công bố. Họ thấp thỏm chờ đợi, đôi khi như "đánh canh bạc" bởi không biết môn mình học tốt hơn có được chọn để thi hay sở chọn vào môn mình không có lợi thế khi năm học cuối cấp đã nhích dần đến vạch đích.

Trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020, thời điểm kỳ thi THPT quốc gia được đổi tên thành "thi tốt nghiệp THPT" cũng đã từng xảy ra tranh luận về việc thay đổi mục tiêu và hình thức tổ chức trong một thời gian quá ngắn, khiến nhiều học sinh, đặc biệt là học sinh nông thôn, không kịp thích nghi. Cứ mỗi lần thi cử đến gần là mỗi lần dư luận lại phải đối mặt với những thay đổi bất ngờ. Đáng buồn là, người chịu tổn thương lớn nhất lại chính là học sinh, những người đang ở độ tuổi nhạy cảm, chịu áp lực từ gia đình, xã hội và bản thân, nhưng lại không có quyền được quyết định, chỉ có thể... thích nghi hoặc "gục ngã".

Không phủ nhận giáo dục cần đổi mới để theo kịp sự phát triển của xã hội và nhu cầu nhân lực mới. Tuy nhiên, đổi mới không thể là những "cú rẽ" gấp gáp, đột ngột. Bất kỳ sự điều chỉnh nào cũng cần phải có lộ trình dài hơi, có nghiên cứu kỹ lưỡng, có thông báo sớm. Mỗi học sinh đều cần một lộ trình học tập rõ ràng để xác định mục tiêu, từ đó có sự chuẩn bị kỹ năng và kiến thức phù hợp. Việc thay đổi không có lộ trình, không có thông báo sớm, thiếu khảo sát tác động đến học sinh và giáo viên là biểu hiện của sự thiếu trách nhiệm trong hoạch định chính sách.

Những cú “quay xe” không chỉ khiến học sinh mất phương hướng mà còn làm xói mòn niềm tin vào sự công bằng của hệ thống giáo dục, thứ vốn dĩ phải là nền tảng vững chắc cho phát triển con người. Trong một xã hội học tập, mọi thay đổi trong giáo dục đều phải hướng đến sự phát triển bền vững của người học. Thi cử vốn đã đầy áp lực, càng không nên là một "canh bạc" may rủi với tương lai của hàng vạn thanh, thiếu niên.

HIỀN VINH