Đuối nước trẻ em và khoảng trống kỹ năng an toàn

Chiều 19-4, một bé trai 6 tuổi được bố đưa đến hồ bơi trên địa bàn phường Bình Tân, TP Hồ Chí Minh thì không may trượt chân rơi xuống khu vực dành cho người lớn sâu khoảng 2m. Khi được phát hiện, cháu đã tím tái, ngưng thở. Dù được sơ cứu tại chỗ nhưng bé không qua khỏi. Trước đó, Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng tiếp nhận hai trường hợp học sinh tử vong do đuối nước tại hồ bơi. Không chỉ ở hồ bơi, nhiều vụ đuối nước còn xảy ra ở những nơi gần khu dân cư. Điển hình như từ ngày 3 đến 8-4, tại tỉnh Quảng Trị xảy ra 4 vụ đuối nước tại kênh mương, sông, khiến 5 học sinh tử vong, 1 em đang điều trị tại bệnh viện. Tại Thanh Hóa, ngày 1-4, hai học sinh cùng sinh năm 2014 rủ nhau ra bờ biển thuộc phường Hải Bình chơi và đều tử vong do đuối nước...

Lớp học bơi dành cho trẻ em tại phường Đống Đa, TP Hà Nội.

Điều đáng nói là nhiều vụ việc xảy ra ngay ở nơi trẻ quen thuộc, gần nhà hoặc tại các điểm vui chơi có người lớn đi cùng. Có trường hợp biết bơi nhưng không có kỹ năng xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm. Như vậy, đuối nước không chỉ xảy ra với trẻ chưa biết bơi. Nguy cơ còn đến từ sự chủ quan của người lớn, từ việc thiếu kỹ năng an toàn và từ những khu vực chưa được kiểm soát tốt.

Bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc quốc gia Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids (một tổ chức hoạt động trong lĩnh vực phòng, chống tác hại của thuốc lá và phòng, chống đuối nước cho trẻ em) tại Việt Nam, cho biết: “Mỗi năm, nước ta có khoảng 1.800 trẻ em tử vong do đuối nước. Đây là mất mát rất lớn với mỗi gia đình và cũng là tổn thất đối với xã hội. Năm nay, nguy cơ đuối nước sẽ cao hơn vì thời tiết nắng nóng, trẻ em hoạt động ngoài trời nhiều hơn, tiếp xúc với sông suối, ao hồ... nhiều hơn. Một trong những vấn đề lớn hiện nay là nhiều trẻ chỉ mới “biết bơi” chứ chưa có đủ kỹ năng an toàn trong môi trường nước. Nghĩa là các em có thể bơi, nhưng không biết nổi, không nhận biết được nơi nào nguy hiểm, không biết xử lý khi bị chuột rút hoặc khi thấy bạn gặp nạn. Vì thế, dạy bơi là cần nhưng chưa đủ. Trẻ cần được học cả kỹ năng an toàn, kỹ năng tự bảo vệ mình và kỹ năng ứng phó khi gặp sự cố”.

Thực tế cho thấy, sau mỗi vụ đuối nước là nỗi đau rất lớn đối với gia đình. Nhưng điều đáng nói hơn là nhiều vụ việc lặp đi lặp lại qua các năm, trong những hoàn cảnh khá giống nhau. Có nghĩa là nếu làm tốt hơn việc phòng ngừa, nhiều trường hợp hoàn toàn có thể tránh được. Để hạn chế tai nạn đuối nước, trước hết gia đình cần quản lý con em chặt chẽ hơn trong dịp hè. Không để trẻ tự ý ra ao hồ, sông suối, hồ bơi hay bãi biển khi không có người lớn đi cùng. Không nên chủ quan khi nghĩ rằng con đã biết bơi thì sẽ an toàn. Trẻ biết bơi vẫn có thể gặp nạn nếu hoảng loạn, bị chuột rút hoặc rơi vào vùng nước sâu, dòng chảy mạnh.

Từ góc độ nhà trường, thầy Hán Văn Hường, giáo viên thể chất Trường THPT Tam Nông (Phú Thọ) cho rằng, học sinh cần được trang bị kiến thức và kỹ năng bơi an toàn từ sớm. Các em không chỉ cần học cách bơi mà còn phải được hướng dẫn cách nhận biết nguy hiểm, cách xử lý tình huống khi gặp nạn và cách gọi người hỗ trợ. Đây là nội dung rất cần được chú trọng trong nhà trường, nhất là trước mỗi kỳ nghỉ hè.

Nhà trường cần tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở học sinh về nguy cơ đuối nước trước kỳ nghỉ hè. Cùng với đó là tổ chức dạy bơi, dạy kỹ năng an toàn trong môi trường nước phù hợp với điều kiện thực tế. Chính quyền địa phương cần rà soát các khu vực nguy hiểm, cắm biển cảnh báo, làm rào chắn ở nơi cần thiết và tăng cường truyền thông để người dân nâng cao ý thức phòng ngừa.

Bà Đoàn Thị Thu Huyền nhấn mạnh, điều quan trọng là người lớn phải giám sát trẻ thường xuyên và chủ động hơn. Phụ huynh cần biết khu vực quanh nhà, quanh nơi trẻ chơi có điểm nào nguy hiểm. Những nơi có ao hồ, kênh mương, hố nước cần có rào chắn hoặc biển cảnh báo rõ ràng. Với trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, việc không để trẻ tiếp cận khu vực có nước khi không có người lớn đi cùng là rất quan trọng.

Mùa hè mới bắt đầu nhưng những vụ việc vừa qua đã là lời cảnh báo rõ ràng. Đuối nước không phải là chuyện hiếm gặp và cũng không chỉ xảy ra ở nơi xa lạ. Nó có thể xảy ra ngay gần nhà, trong một buổi đi chơi, hay ở nơi nhiều người vẫn nghĩ là an toàn. Vì vậy, để bảo vệ trẻ em, điều cần nhất lúc này là không được chủ quan. Phòng ngừa từ sớm, dạy kỹ năng đúng và giám sát chặt chẽ là cách thiết thực nhất để giảm thiểu mất mát do đuối nước.