Ghép thần kinh bảo quản giúp bệnh nhân chấn thương nặng có cơ hội đi lại

Theo đó, nam công nhân 37 tuổi được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong tình trạng đa chấn thương sau tai nạn lao động tại mỏ than.

Một khối đá lớn đè trực tiếp vào vùng mông gây vết thương hở rộng, dập nát nghiêm trọng phần mềm. Ngay sau tai nạn, người bệnh mất hoàn toàn vận động chi dưới bên tổn thương và được sơ cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển lên Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Ê-kíp phẫu thuật liên chuyên khoa thực hiện ca ghép thần kinh bảo quản cấp cứu trong đêm. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Khoảng 15 giờ sau tai nạn, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Sau khi tiếp nhận bệnh nhân, lãnh đạo ca trực đánh giá đây là tổn thương đặc biệt nghiêm trọng, có nguy cơ khiến người bệnh mất vĩnh viễn chức năng chi dưới nếu chậm trễ, nên đã quyết định đưa bệnh nhân vào phòng mổ ngay trong đêm.

Ngay lập tức, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ phối hợp cùng các chuyên gia Chấn thương chỉnh hình và Gây mê hồi sức tiến hành hội chẩn, xây dựng phương án điều trị. Một bàn mổ vi phẫu được chuẩn bị với đầy đủ hệ thống kính hiển vi phẫu thuật và trang thiết bị hiện đại nhằm xử trí tối đa các tổn thương ngay trong cấp cứu.

Sau khi kiểm soát chảy máu, cắt lọc tổ chức dập nát và bộc lộ toàn bộ vùng tổn thương, ê-kíp phẫu thuật xác định dây thần kinh tọa đã bị đứt rời hoàn toàn. Hai đầu thần kinh co rút, để lại khoảng khuyết gần 4cm nên không thể khâu nối trực tiếp.

ThS, bác sĩ Trần Ngọc Vân, thành viên ê-kíp phẫu thuật cho biết: “Đây là thời điểm khó khăn nhất của ca mổ. Nếu chỉ xử lý vết thương rồi đóng lại, người bệnh gần như sẽ không còn cơ hội phục hồi chức năng tốt. Tuy nhiên, nếu lấy thần kinh tự thân để ghép thì phải tạo thêm một tổn thương mới trên cơ thể người bệnh. Ê-kíp đã phải cân nhắc rất kỹ để lựa chọn giải pháp tối ưu”.

Theo PGS, TS, bác sĩ Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ, tổn thương thần kinh tọa đoạn cao luôn là một trong những thách thức lớn nhất của vi phẫu thần kinh. Khác với mạch máu có thể lưu thông ngay sau khi nối, thần kinh cần nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để tái sinh. Trung bình mỗi ngày, sợi thần kinh chỉ phát triển khoảng 1mm, trong khi khoảng cách từ vùng mông đến bàn chân rất dài. Nếu trì hoãn tái tạo thần kinh quá lâu, các cơ sẽ dần thoái hóa, làm giảm đáng kể khả năng hồi phục.

“Với những trường hợp đủ điều kiện, chúng tôi luôn cố gắng tái tạo thần kinh ngay trong cấp cứu. Mục tiêu không phải hứa hẹn người bệnh sẽ hồi phục hoàn toàn, mà là giữ lại cơ hội phục hồi chức năng lớn nhất có thể”, PGS, TS, bác sĩ Nguyễn Hồng Hà chia sẻ.

Sau khi hội chẩn, ê-kíp quyết định triển khai kỹ thuật ghép thần kinh bảo quản. Ngay trong đêm, Ngân hàng Mô, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được huy động để cung cấp đoạn thần kinh bảo quản phục vụ ca mổ.

Dưới kính hiển vi vi phẫu, các phẫu thuật viên đã ghép đoạn thần kinh bảo quản vào khoảng khuyết gần 4cm, tạo cầu nối để các sợi thần kinh của chính người bệnh có thể tái sinh trong thời gian tới. Việc sử dụng thần kinh bảo quản giúp tránh phải lấy thêm thần kinh lành từ cơ thể người bệnh, hạn chế thêm tổn thương và mở ra một lựa chọn trong điều trị các tổn thương thần kinh phức tạp.

Theo PGS, TS, bác sĩ Nguyễn Hồng Hà, đây là kỹ thuật lần đầu được triển khai tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Ca phẫu thuật hy hữu này là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa cùng hệ thống Ngân hàng Mô và kỹ thuật vi phẫu hiện đại, mở thêm hy vọng cho những người bệnh không may gặp các tổn thương thần kinh ngoại biên đặc biệt phức tạp.