Các hoạt động này được thực hiện dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 và Kế hoạch số 127/KH-UBND của UBND tỉnh Gia Lai. Với chủ đề hành động của năm 2026 là “An toàn thông tin – Gắn kết niềm tin – Tiêu dùng bền vững”, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) toàn tỉnh đã tạo ra những chuyển biến tích cực, giúp người dân hiểu rõ vị thế, quyền hạn và trách nhiệm của mình khi tham gia mua sắm trên thị trường.
Cốt lõi từ Luật năm 2023: Quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng
Để các hoạt động hưởng ứng mang tính bền vững, Chi cục QLTT tỉnh Gia Lai luôn đặt trọng tâm vào việc phổ biến các điểm mới của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023. Trong đó, việc giúp người dân nắm vững quyền và nghĩa vụ của mình là "chìa khóa" để tự bảo vệ bản thân:
1. Quyền của người tiêu dùng
- Được bảo đảm an toàn tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, bảo vệ thông tin, quyền, lợi ích hợp pháp khác khi tham gia giao dịch, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp.
- Được cung cấp hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch; thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, nội dung giao dịch, nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và về tổ chức, cá nhân kinh doanh.
- Lựa chọn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh theo nhu cầu, điều kiện thực tế của mình; quyết định tham gia hoặc không tham gia giao dịch; thỏa thuận các nội dung giao dịch với tổ chức, cá nhân kinh doanh; được cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đúng với nội dung đã giao kết.
- Góp ý với tổ chức, cá nhân kinh doanh về giá, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, phong cách phục vụ, phương thức giao dịch và nội dung liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh.
- Yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường thiệt hại khi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, nội dung khác theo quy định của pháp luật hoặc không đúng với đăng ký, thông báo, công bố, niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết, cam kết của tổ chức, cá nhân kinh doanh.
- Tham gia xây dựng chính sách, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và quy định khác của pháp luật có liên quan.
- Được tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn về kiến thức và kỹ năng tiêu dùng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
- Được tạo điều kiện lựa chọn môi trường tiêu dùng lành mạnh và bền vững.
- Được bảo vệ khi sử dụng dịch vụ công theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và quy định khác của pháp luật có liên quan.
- Quyền khác theo quy định của pháp luật.
2. Nghĩa vụ của người tiêu dùng
- Kiểm tra sản phẩm, hàng hóa trước khi nhận theo quy định của pháp luật; lựa chọn tiêu dùng sản phẩm, hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
- Tiêu dùng không vi phạm pháp luật, không trái với thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội, không xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, không gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của mình và của người khác.
- Tuân thủ điều kiện, hướng dẫn vận chuyển, bảo quản, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; quy định về kiểm định, bảo vệ môi trường, tiêu dùng bền vững theo quy định của pháp luật.
- Thông tin kịp thời, chính xác cho cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan khi phát hiện sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ lưu hành trên thị trường không bảo đảm an toàn, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản của người tiêu dùng; hành vi của tổ chức, cá nhân kinh doanh xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
- Chịu trách nhiệm về việc cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ về thông tin liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.
- Nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
Đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật và cam kết kinh doanh lành mạnh
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cho cả người bán lẫn người mua, Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục QLTT tỉnh Gia Lai đã chủ động triển khai công tác tuyên truyền pháp luật trực tiếp đến địa bàn:
Băng rôn tuyên truyền được treo tại các khu vực đồng dân cư
- Treo 139 băng rôn tuyên truyền tại các khu vực đông dân cư, chợ, siêu thị và trung tâm thương mại nhằm lan tỏa thông điệp mua sắm an toàn. Vận động ký cam kết với 106 đơn vị phân phối, lẻ hàng hóa và 631 cơ sở kinh doanh xăng dầu về việc niêm yết giá, bán đúng giá, không găm hàng tạo khan hiếm.
Lực lượng Quản lý thị trường tuyên truyền pháp luật trong kinh doanh dịch vụ ăn uống
- Lồng ghép vào các sự kiện lớn: Tổ chức Hội nghị tuyên truyền gắn với Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026 và Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I, qua đó ký cam kết chấp hành pháp luật với tổng cộng hơn 2.000 cơ sở kinh doanh dịch vụ.
- Công khai đường dây nóng: Hơn 2.000 áp phích số điện thoại đường dây nóng của lực lượng QLTT và Ban Chỉ đạo 389 đã được dán tại các cơ sở kinh doanh để tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ người tiêu dùng thực hiện quyền khiếu nại khi bị xâm phạm lợi ích.
Tập huấn phân biệt hàng thật - hàng giả cho lực lượng QLTT
- Hướng dẫn phân biệt hàng thật - giả: Phối hợp cùng doanh nghiệp hướng dẫn trực tiếp cho tiểu thương tại các chợ truyền thống cách nhận biết sản phẩm chính hãng, đẩy lùi hàng hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đặc biệt, công chức của Chi cục đã trực tiếp tham gia Lễ phát động, mít tinh và tuần hành hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam tại Quảng trường Chiến Thắng Quy Nhơn (đường Nguyễn Huệ, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai).
Quyết liệt kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm
Bên cạnh công tác tuyên truyền, lực lượng QLTT tỉnh Gia Lai đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường để bảo vệ tối đa quyền lợi người tiêu dùng. Kết quả kiểm tra trong giai đoạn từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/6/2026 ghi nhận những con số ấn tượng: Tổng số vụ kiểm tra: 710 vụ, số vụ vi phạm: 423 vụ (trong đó xử lý hành chính 421 vụ, chuyển cơ quan tiến hành tố tụng xem xét khởi tố hình sự 02 vụ). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước: Hơn 5,6 tỷ đồng (Bao gồm tiền phạt hành chính hơn 4,3 tỷ đồng và tiền bán hàng tịch thu hơn 1,2 tỷ đồng). Trị giá hàng hóa tịch thu: Hơn 888 triệu đồng. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy lượng hàng hóa vi phạm, kém chất lượng gây hại cho người tiêu dùng trị giá hơn 1,5 tỷ đồng.
Trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng đã xử lý 59 vụ vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 655,25 triệu đồng, chuyển cơ quan điều tra 02 vụ việc có dấu hiệu hình sự.
Hướng tới mục tiêu bảo vệ người tiêu dùng bền vững
Đánh giá chung trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục QLTT tỉnh Gia Lai đã triển khai các hoạt động hưởng ứng rất nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả. Sự chủ động của cơ quan quản lý kết quả từ việc người dân ngày càng ý thức rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình đã giúp thị trường trên địa bàn tỉnh giữ vững được sự ổn định.
Trong thời gian tới, lực lượng QLTT tỉnh Gia Lai sẽ tiếp tục quán triệt sâu sắc Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023. Chi cục xác định tập trung kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực có nguy cơ vi phạm cao như thương mại điện tử, an toàn thực phẩm, xăng dầu, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng; quyết tâm bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh và quyền lợi chính đáng của mọi người dân.
