Giới chuyên gia đánh giá thế nào về việc Israel tấn công Iran?

Báo hiệu điều tồi tệ nhất vẫn chưa xảy ra

Al Jazeera dẫn lời ông Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành Viện nghiên cứu Quincy, một tổ chức tư vấn thúc đẩy ngoại giao của Mỹ, cho biết làn sóng tấn công Iran của Israel rất đáng lo ngại và có thể báo hiệu điều tồi tệ nhất vẫn chưa xảy ra.

Ông Parsi cho biết, kế hoạch tấn công có thể sẽ mạnh hơn theo từng đợt. Những cuộc tập kích đầu tiên có khả năng tập trung vào hệ thống phòng không - nhằm phá hủy chúng để mở đường cho những cuộc tấn công mạnh hơn nhiều sau đó.

Theo chuyên gia này, đến nay các bên chưa công bố thiệt hại hay thương vong. Nhiều khả năng Iran sẽ nỗ lực nhằm giảm nhẹ thiệt hại do các cuộc tấn công của Israel gây ra và điều đó cho thấy Tehran không muốn leo thang thêm nữa.

Tuy nhiên, nếu hai bên tiếp tục các hành động đáp trả lẫn nhau, cường độ và mức độ sử dụng vũ khí chắc chắn sẽ tăng lên và đến một lúc nào đó có thể vượt tầm kiểm soát của các bên, lớn hơn rất nhiều so với gần đây, đẩy khu vực tiến gần hơn đến một cuộc chiến tranh toàn diện.

Bản đồ minh họa các vị trí được cho là phía Israel tấn công vào Iran. Ảnh: Bloomberg

Israel chưa sẵn sàng cho “một cuộc chiến tranh lớn” với Iran

Al Jazeera cho biết, Phó giáo sư Foad Izadi tại Đại học Tehran đánh giá rằng Israel vẫn chưa sẵn sàng cho một cuộc chiến tranh toàn diện với Iran.

“Tôi nghĩ người Israel đang lên kế hoạch cho một cuộc chiến tranh lớn chống lại Iran, nhưng không phải vào thời điểm này”, ông Izadi chia sẻ.

Theo vị Phó giáo sư này, Lebanon là một thí dụ. Cụ thể, Israel đã tấn công Lebanon sau 1 năm chuẩn bị. Ban đầu, họ tấn công dải Gaza liên tục trong 11 tháng, rồi mới chuyển hướng sang Lebanon và dần mở rộng quy mô.

Ông nhấn mạnh, Israel chưa sẵn sàng cho một cuộc đối đầu quân sự lớn với Iran vào thời điểm này, nhưng có thể làm điều đó sau 1 hoặc 2 năm tới.

Iran có một số lựa chọn cho động thái đáp trả

Trả lời phỏng vấn Al Jazeera, ông Ali Vaez, Giám đốc dự án về Iran của Tổ chức theo dõi khủng hoảng quốc tế (ICG) có trụ sở ở Bỉ, cho biết cuộc tấn công của Israel vào Iran cho đến nay có vẻ chỉ nằm ở “mức trung bình” so với khả năng quân sự của họ.

Ông Vaez nói rằng các cuộc tấn công này mạnh hơn đáng kể so với phản ứng trước cuộc tấn công trước đó của Iran vào tháng 4 năm nay, song vẫn không nhắm vào các cơ sở hạ tầng quan trọng hoặc các cơ sở hạt nhân của Tehran.

Ông cho biết, hai câu hỏi hiện nay là: Thứ nhất, liệu vụ tấn công lần này có phải là toàn bộ kế hoạch đáp trả của Israel hay không? Thứ hai, liệu Tehran có “cam chịu” đòn tấn công này hay sẽ lại đáp trả? Thực tế, hiện đã có thông tin cho rằng Tehran có thể cân nhắc một số lựa chọn cho động thái đáp trả, nhưng mỗi lựa chọn đều có những rủi ro lớn.

Theo nhà phân tích của ICG, Iran hiện có thể tiến hành các cuộc tấn công vào Israel tương tự như lần gần đây và lại đối mặt với sự trả đũa mạnh mẽ hơn từ phía Israel. Bên cạnh đó, Tehran có thể tấn công Israel thông qua các nhóm vũ trang khác nhau mà nước này hậu thuẫn.

Có thể sẽ ghi nhận ít thương vong

Hiện cả Iran và Israel chưa công bố số liệu thiệt hại, song Bloomberg dẫn lời bà Emily Harding, cựu chuyên gia phân tích về khu vực Trung Đông của Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA), nhận định rằng nếu Israel làm những gì họ đã báo trước, tức là họ sẽ tấn công dữ dội nhưng theo cách có mục tiêu rõ ràng, thì hoàn toàn có khả năng sẽ gây rất ít thương vong và chủ yếu là gây thiệt hại về tài sản và cơ sở vật chất, quân sự đối với các mục tiêu tại Iran.

Bà Emily Harding, hiện cũng đang là Giám đốc Chương trình Tình báo, An ninh quốc gia và Công nghệ tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng: “Như vậy có thể coi đây là một cuộc tấn công quân sự trong phạm vi phù hợp".

MINH ANH