Gỡ khó cho xuất khẩu sầu riêng

Theo thông tin từ họp báo: Năm 2021, xuất khẩu sầu riêng chỉ đạt 177 triệu USD, nhưng đến năm 2025 đã đạt mức kỷ lục 3,85 tỷ USD. Riêng trong 8 tháng năm nay, xuất khẩu sầu riêng ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD, trong đó, thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% thị phần xuất khẩu sầu riêng của nước ta.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cũng chỉ ra những hạn chế, thách thức còn tồn tại của ngành sầu riêng như diện tích trồng tăng trưởng quá nhanh nhưng chưa gắn chặt với tổ chức chuỗi giá trị, việc mở rộng diện tích trồng sầu riêng tại một số địa phương còn mang tính tự phát, chưa phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước và thiếu sự kết nối chặt chẽ với hoạt động sản xuất, cung cấp. Bên cạnh đó, yêu cầu kỹ thuật, kiểm dịch, an toàn vệ sinh thực phẩm và truy xuất nguồn gốc của các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt cũng tác động không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng của nước ta.

Gian hàng sầu riêng tại phiên chợ nông sản và trái cây được tổ chức ở Hà Nội. Ảnh: HÀ VĨNH THÁI

Trong bối cảnh đó, để gỡ khó cho hoạt động xuất khẩu và nâng cao giá trị của sầu riêng, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh các nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, trong đó tập trung đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường, tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường tại các nước có tiềm năng lớn như Ấn Độ, Australia, New Zealand; gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, sản phẩm chế biến, các sản phẩm phù hợp; tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu; tăng cường thông tin, phân tích, dự báo thị trường, kịp thời định hướng sản xuất, tiêu thụ, thu hoạch.

Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất sầu riêng cần được tổ chức lại theo hướng phát triển vùng nguyên liệu bền vững, rà soát quy hoạch vùng sản xuất sầu riêng phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu và hạ tầng. Phát triển các vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu; tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.

Đồng thời, chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học, công nghệ, chuyển đổi số. Về nội dung này, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho biết, từ ngày 1-7-2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện việc truy xuất nguồn gốc trên hệ thống cổng thông tin điện tử của Bộ. Khách hàng trong nước, quốc tế có thể truy xuất nguồn gốc từng loại sản phẩm, quy trình sản xuất, quy trình tưới tiêu, quy trình phân bón, quy trình thu hoạch và quy trình đóng gói. Tất cả đã được số hóa lại, giúp khách hàng có thể tra được và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Ngoài ra, để tăng cường các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng, các địa phương, doanh nghiệp cần quan tâm phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến và dịch vụ logistics, khuyến khích đầu tư hệ thống kho lạnh, cơ sở sơ chế ngay tại các vùng sản xuất tập trung; đa dạng hóa sản phẩm chế biến và phương thức vận chuyển nhằm giảm chi phí.