Hà Nội: Chống hàng giả, hàng nhái trên môi trường số luôn gặp nhiều khó khăn, thách thức

Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 1 (Chi cục QLTT TP. Hà Nội) là lực lượng cơ động chống buôn lậu trên môi trường số của Hà Nội. Từ đầu năm 2025, Đội QLTT số 1 được giao nhiệm vụ Đội cơ động kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu và vi phạm trên môi trường thương mại điện tử (TMĐT) toàn Thành phố.

Theo Đội QLTT số 1 cho biết, quá trình tiếp nhận nhiệm vụ, đơn vị cũng xây dựng Đề án tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh TMĐT, tập trung nhận diện hành vi lợi dụng nền tảng số để bán hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đơn cử, hàng loạt vụ việc lớn đã được Đội phát hiện, xử lý, như: Ngày 14/5/2025, Đội QLTT số 1 đồng loạt kiểm tra nhiều cửa hàng kinh doanh, gạo và phát hiện dấu hiệu giả mạo thương hiệu “Gạo Ông Cua – ST25”. Tại cửa hàng Hải Yến (Xuân La), chủ cơ sở không đăng ký kinh doanh, tự ý sang chiết và đóng gói gạo thành phẩm gắn nhãn ST25 – Lúa Tôm.

Lực lượng chức năng kiểm tra các cơ sở kinh doanh gạo ST25 có dấu hiệu giả mạo. Ảnh: Đội QLTT số 1

Tại cửa hàng Danh Nhân (chợ Nhân Chính), lực lượng chức năng phát hiện 10 bao gạo ST25 có dấu hiệu giả mạo. Tại cửa hàng Tuyết Kỳ (Xuân Đỉnh), đoàn kiểm tra thu giữ hàng trăm bao gạo ST25 các loại cùng nhiều vỏ bao bì vi phạm.

Toàn bộ tang vật đã được tạm giữ; ba vụ việc có dấu hiệu tội phạm theo Điều 193 Bộ luật Hình sự đã được chuyển hồ sơ sang PC03 để tiếp tục điều tra.

Tiếp đó, ngày 4/7/2025, Đội QLTT số 1 đã kiểm tra cơ sở kinh doanh tại địa chỉ số 112 đường Nam Vân Lũng, xã An Khánh thuộc Công ty TNHH LACTO MASON Việt Nam. Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện doanh nghiệp này chưa thông báo địa điểm kinh doanh theo quy định, đồng thời đang kinh doanh nhiều sản phẩm mang dấu hiệu “Lacto Mason” trên bao bì, tem nhãn, hóa đơn và hợp đồng mua bán. Đây là một nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam.

Qua kiểm tra, có tổng cộng 6 loại sản phẩm vi phạm với trị giá bị tạm giữ lên tới gần 1,46 tỷ đồng; số hàng đã xuất bán trị giá hơn 75 triệu đồng, trong đó lợi nhuận bất hợp pháp ước tính hơn 68,9 triệu đồng.

Với 9 hành vi vi phạm nghiêm trọng, Đội QLTT số 1 đã đề xuất mức xử phạt hành chính tổng cộng 634,5 triệu đồng. Các hành vi gồm: Kinh doanh tại địa điểm chưa thông báo với cơ quan đăng ký; Đặt hàng gia công hàng hóa xâm phạm quyền nhãn hiệu; Sử dụng dấu hiệu vi phạm trên giấy tờ giao dịch; Mua bán thiết bị y tế chưa công bố điều kiện kinh doanh; Cung cấp, công bố thiếu thông tin hàng hóa và chủ sở hữu trên website; Không xây dựng chính sách bảo vệ thông tin cá nhân người tiêu dùng...

Đội QLTT số 1 kiểm tra kho hàng vi phạm của Công ty TNHH LACTO MASON Việt Nam. Ảnh: Đội QLTT số 1

Thông tin trước báo chí, ông Hoàng Đại Nghĩa, Đội trưởng Đội QLTT số 1 cho biết, trong công tác đấu tranh với hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại trên các sàn TMĐT để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, môi trường kinh doanh của TP. Hà Nội luôn gặp nhiều khó khăn.

Theo ông Nghĩa, hiện tại Việt Nam mới chỉ đang trên hành trình xây dựng luật về TMĐT. Theo đó, trong công tác kiểm tra, kiểm soát các cơ quan chức năng, quản lý vẫn chỉ sử dụng các Nghị định hoặc các quy định dưới luật. Vì vậy, đối với lực lượng QLTT nói chung và Đội QLTT số 1 nói riêng thì việc tạo lập hồ sơ, đưa các chứng cứ từ môi trường Internet thành chứng cứ vật lý để xử lý các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật là khó khăn.

Trước thực trang đó, trước mỗi trường hợp vi phạm, Đội phải nghiên cứu trước các dấu hiệu vi phạm, thu thập chứng cứ, tài liệu liên quan đến hành vi vi phạm. Sau đó, trong quá trình kiểm tra thì phải sử dụng các dấu hiệu vi phạm đó để đấu tranh, thuyết phục đối tượng thừa nhận hành vi vi phạm.

Đối với việc chống gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái, Đội QLTT số 1 luôn tập trung vào mặt hàng thiết yếu, thực phẩm chức năng, thuốc tân dược. Trong đó, đối với TMĐT đội chú trọng vào việc lợi dụng mạng internet, các sàn TMĐT để kinh doanh, đưa tin đối với mặt hàng giả, mặt hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là chủ yếu.

“Thông qua việc vận dụng, sáng tạo, chặt chẽ, những quy định pháp luật, nhiều năm qua, Đội QLTT số 1 đã góp phần, lớn ngăn chặn các hành vi làm hàng nhái, hàng giả, hàng vi phạm luật sở hữu trí tuệ…", ông Hoàng Đại Nghĩa chia sẻ.

Tuấn Ngọc