Hậu Covid-19: Căn bệnh sợ trách nhiệm đang lây lan từ ngành y sang các ngành khác

Xử nghiêm những vụ vừa không hợp lý, vừa không hợp pháp

Đại biểu Trần Văn Sáu (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng, đại dịch Covid-19 đi qua, bên cạnh những thắng lợi, còn để lại cho chúng ta rất nhiều điều để bàn, để suy nghĩ và quan trọng hơn là để thay đổi.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp chiều 29-5 về huy động, quản lý, sử dụng nguồn lực phòng, chống dịch Covid-19.

Ngay từ đầu, chúng ta xác định chống dịch như chống giặc. Tinh thần là khẩn trương, huy động mọi nguồn lực, bằng mọi biện pháp, chấp nhận cả hy sinh để chiến thắng.

Trong phòng, chống dịch, bao nhiêu việc phải làm, bao nhiêu tình huống cần phải quyết định mà không có tiền lệ. Cái hợp lý và hợp pháp đan xen nhau, có việc mâu thuẫn nhau, nên sau đại dịch đã làm cho tâm trạng xã hội rất nặng nề.

Xử lý những việc không hợp lý và cũng không hợp pháp như thế nào đang là vấn đề mà cử tri rất quan tâm. Đại biểu nêu ví dụ về vụ Việt Á, vụ chuyến bay giải cứu đưa công dân Việt Nam từ nước ngoài về nước để cách ly… Đó là những vụ việc đang được nhân dân rất quan tâm.

“Hiệu ứng tích cực là chúng ta xử lý kiên quyết, dứt khoát đối với những người phạm pháp thuộc thành phần lâu nay được cho là khó chạm đến đã và đang có sức lan tỏa mạnh, củng cố niềm tin của Đảng trong dân”, đại biểu Trần Văn Sáu nói.

Đại biểu Trần Văn Sáu phát biểu.

Tuy nhiên, đại biểu Trần Văn Sáu cũng nhấn mạnh, theo dư luận xã hội thì vẫn còn đó những nỗi buồn. Buồn vì tình người, tình đồng chí và đau hơn là số phận đồng bào, sinh mệnh quốc gia và hình ảnh dân tộc. Do vậy rất cần xử lý những vụ án này một cách nghiêm túc, khẩn trương để ổn định dư luận.

Ứng xử với việc hợp lý nhưng không hợp pháp như thế nào?

Bên cạnh đó, đại biểu Trần Văn Sáu đặt vấn đề, sau khi chống dịch Covid-19 thành công, công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán cho thấy có quá nhiều việc hợp lý trong thời điểm đó nhưng lại không hợp pháp trong thời điểm này. 

“Chúng ta ứng xử vấn đề này như thế nào? Tôi thấy rất đồng cảm vì trong chiến dịch chống dịch căng thẳng, cán bộ hành động theo tinh thần trách nhiệm, lương tâm nghề nghiệp, đâu có thời gian để nghiên cứu hết các nghị định, thông tư… mà có khi các văn bản này không thể áp dụng trong thời điểm đó, nên rất cần được chúng ta chia sẻ và xử lý một cách tốt hơn”, đại biểu Trần Văn Sáu nói.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì phiên họp.

Theo đại biểu Trần Văn Sáu, trước đây, mỗi khi kết thúc một cuộc chiến, việc đầu tiên Đảng ta làm là xem lại ai còn, ai mất. Người mất thì được xem xét, nếu đủ điều kiện thì được công nhận liệt sĩ. Người còn sống thì được tuyên dương công lao đóng góp. 

“Nếu chống dịch như chống giặc thì việc này chúng ta làm chưa tốt. Đề nghị Quốc hội cần quan tâm nhiều hơn đến vấn đề này”, đại biểu Trần Văn Sáu bày tỏ trăn trở.

Đại biểu Trần Văn Sáu đặc biệt nhấn mạnh, có rất nhiều ví dụ trong phòng, chống dịch có những quy định nếu áp dụng vào một trường hợp đặc thù thì rất bất hợp lý. Làm theo những điều bất hợp lý thì sẽ không đạt mục tiêu, dù đó là mục tiêu chính đáng. Nhưng làm ngược lại thì có nguy cơ đối mặt với quy trách nhiệm do lỗi cố ý làm trái.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan tại phiên họp.

Sau đại dịch xuất hiện ngày càng nhiều, càng nặng hơn căn bệnh sợ trách nhiệm, thu mình, thụ động, dè chừng, ngại đưa ra quyết định. Căn bệnh ấy đang lây lan từ ngành y sang những ngành nghề khác. Đây là vấn đề đang rất cần được quan tâm và phải quan tâm xem xét nhiều chiều. “Nếu pháp luật rõ ràng, chặt chẽ, hợp lý tức là cái hợp lý và hợp pháp song hành mà không áp dụng là vô trách nhiệm. Vấn đề này cần phải loại bỏ ngay”, đại biểu Trần Văn Sáu nói. 

Tuy nhiên, theo đại biểu Trần Văn Sáu thì phải công nhận có những lý do khiến cán bộ, công chức không dám làm vì không biết làm thế nào cho đúng. Văn bản pháp luật vẫn còn những chỗ chưa rõ, sơ hở, mâu thuẫn, hỏi cấp trên thì được trả lời rất chung chung: Cứ theo quy định của pháp luật mà làm.

Có những việc người thực thi hiểu luật và giải quyết công việc một cách, nhưng người có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra lại hiểu luật và đánh giá công việc theo một cách khác thì người thực thi công vụ nhất định sẽ gặp rắc rối.

Do vậy, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và tạo ra hành lang pháp lý để khuyến khích mọi người tự tin làm việc, đại biểu Trần Văn Sáu đề nghị Quốc hội cần có cơ chế để người có thẩm quyền đánh giá hành vi người khác cần áp dụng luật để phán xét làm cho cái hợp pháp thực sự là hợp tình và hợp lý.

CHIẾN THẮNG