Hoàn thiện pháp luật liên quan đến thực hiện thẩm quyền của cơ quan Hải quan

Theo đó, cơ quan Hải quan hoàn thiện pháp luật liên quan đến thực hiện thẩm quyền như: Tham mưu  Bộ Tài chính tham gia ý kiến Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự. Các nội dung tham gia ý kiến đều được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp thu, giữ nguyên về thẩm quyền điều tra hình sự của cơ quan Hải quan đối với 03 tội danh; đó là Điều 188 (tội buôn lậu); Điều 189 (tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới); Điều 190 (tội sản xuất, buôn bán hàng cấm). Theo đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ sửa đổi về tên gọi, chức danh, đảm bảo phù hợp với tổ chức bộ máy mới của cơ quan Hải quan sau sắp xếp. Các quy định liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cấp trưởng, cấp phó, cán bộ điều tra của Hải quan khi được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra vẫn được giữ nguyên theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự trước đây.

Hiện nay, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 01/2015/NĐ-CP ngày 02/01/2015 và Nghị định số 12/2018/NĐ-CP ngày 23/1/2018 của Chính phủ quy định chi tiết phạm vi địa bàn hoạt động hải quan; trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan trong địa bàn hoạt động hải quan trong tình hình mới và thống nhất với quy định pháp luật có liên quan. Do tác động của việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, bỏ đơn vị hành chính cấp huyện nên tên gọi các tỉnh, huyện, xã bị thay đổi, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã tham mưu Cục Hải quan chỉ đạo Hải quan địa phương rà soát, sửa đổi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan tại khu vực cửa khẩu đường bộ, đảm bảo quy định rõ cửa khẩu biên giới phải có ranh giới phạm vi rõ ràng, không quy định chung chung (toàn bộ xã biên giới). Một số khu vực, địa điểm cần nghiên cứu bổ sung vào địa bàn hoạt động hải quan như Trung tâm tài chính quốc tế, Khu công nghệ cao… Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định thì đáp ứng tập trung nguồn lực, cơ sở vật chất trong địa bàn hoạt động hải quan, đáp ứng yêu cầu tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp cũng như công tác quản lý của cơ quan Hải quan.

Đề xuất bổ sung quy định về các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan vào Luật Hải quan như kiến nghị quy định bổ sung Điều 89a vào Luật Hải quan quy định cụ thể 09 biện pháp nghiệp vụ cốt lõi, gồm: Vận động quần chúng; Tuần tra hải quan; Điều tra, nghiên cứu nắm tình hình; Sưu tra; Thu thập, xử lý thông tin; Xây dựng cơ sở bí mật; Trinh sát ngoại tuyến; Trinh sát kỹ thuật; Đấu tranh chuyên án. Đây cũng là căn cứ pháp lý về công tác số hoá thông tin, hồ sơ nghiệp vụ kiểm soát hải quan khi kiến nghị quy định tại khoản 2 Điều 89a: “Hồ sơ, thông tin nghiệp vụ kiểm soát hải quan được quản trị điện tử”, đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW. Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã chuyển các đề xuất nêu trên kèm theo Tờ trình được Lãnh đạo Cục Hải quan phê duyệt cho Ban Pháp chế để nghiên cứu, đưa vào Luật Hải quan khi sửa đổi, bổ sung.

Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã chủ động tìm kiếm đầu mối, đề xuất hợp tác, ký kết văn bản hợp tác trong lĩnh vực phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới với các đối tác chưa thực hiện ký kết, trao đổi thông tin không thường xuyên nhưng có phát sinh nhiều yêu cầu cần trao đổi thông tin; tổ chức thành công các hội nghị song phương với các đối tác nước ngoài trên tinh thần: thân thiện, hiệu quả từ đó có thể triển khai các hoạt động hợp tác thực chất. Ngoài ra, để triển khai các hoạt động hợp tác đa phương, Chi cục Điều tra chống buôn lậu tích cực tham gia các chiến dịch kiểm soát chung trong khu vực và thế giới (trong đó tham gia 7 Chiến dịch Kiểm soát quốc tế về đa dạng các mặt hàng rác thải, CITES, ma tuý, thuốc lá, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ…, điều phối 01 chiến dịch về kiểm soát ma tuý và CITES trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương).

Cùng với các giải pháp cải cách, tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp của ngành Hải quan, Chi cục Điều tra chống buôn lậu cũng đẩy mạnh công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại nhằm góp phần kiến tạo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch. Chi cục Điều tra chống buôn lậu xác định rõ: trong công tác kiểm soát hải quan, bên cạnh việc tăng cường đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, cần phải có những giải pháp phù hợp, hợp pháp để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho kinh tế tư nhân phát triển, bảo đảm, bảo vệ hữu hiệu quyền sở hữu, quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và quyền cạnh tranh bình đẳng của kinh tế tư nhân.