Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách: Bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng trong thương mại điện tử

Quy mô thị trường bán lẻ thương mại điện tử tăng trưởng 20-30% 

Đối với dự án Luật Thương mại điện tử, theo tờ trình của Chính phủ, thương mại điện tử Việt Nam được các tổ chức nghiên cứu thị trường uy tín đánh giá cao (xếp thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á về quy mô năm 2024 và xếp thứ 5 trên thế giới về tốc độ tăng trưởng năm 2022). Quy mô thị trường bán lẻ thương mại điện tử tăng trưởng nhanh chóng từ 2,97 tỷ USD năm 2014 đến 25 tỷ USD năm 2024, trung bình tăng trưởng 20-30%, đóng góp 10% tổng doanh thu hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước năm 2024.

Để bảo đảm duy trì khung pháp lý lâu dài và ổn định của các văn bản pháp luật, cần xây dựng Luật Thương mại điện tử thay vì duy trì các văn bản ở cấp nghị định vì luật có giá trị pháp lý cao hơn nghị định, là cơ sở để điều chỉnh các vấn đề quan trọng, mang tính nguyên tắc và toàn diện trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Phó chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh điều hành nội dung thảo luận tại hội nghị.

Việc ban hành luật hướng đến hoàn thiện chính sách, pháp luật về thương mại điện tử theo hướng khuyến khích sáng tạo trong việc xây dựng và thực thi quy định, bảo đảm tính ổn định, thống nhất, đồng bộ, minh bạch, khả thi; bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng; tạo động lực cho cạnh tranh và phát triển sáng tạo của doanh nghiệp; hỗ trợ, khuyến khích hoạt động của các tổ chức xã hội, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước…

Dự thảo Luật được thiết kế gồm 8 Chương, 50 Điều, trong đó có chính sách quy định loại hình và trách nhiệm của chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử. Cụ thể, quy định 4 mô hình hoạt động thương mại điện tử: Nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp; nền tảng thương mại điện tử trung gian; mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử; nền tảng tích hợp đa dịch vụ.

Dự thảo luật quy định trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử như: Minh bạch thông tin, công bố công khai và minh bạch thông tin về chủ sở hữu, người bán, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. Kiểm soát thông tin vi phạm pháp luật, có cơ chế tự động kiểm duyệt thông tin trước khi hiển thị trên nền tảng; rà soát, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh. 

Đối với hoạt động bán hàng livestream, chủ quản nền tảng phải xác thực danh tính người livestream, công khai và thực hiện cơ chế, biện pháp kiểm soát theo thời gian thực nội dung bán hàng livestream. Người bán cung cấp cho người livestream các tài liệu pháp lý chứng minh đáp ứng điều kiện. Người livestream không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại…

Quang cảnh hội nghị.

Dự thảo luật còn có các chính sách về loại hình và trách nhiệm của các chủ thể tham gia nền tảng số đa dịch vụ, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử; loại hình và trách nhiệm của chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới; dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về giao kết hợp đồng trong thương mại điện tử; thúc đẩy phát triển thương mại điện tử xanh và bền vững.

Cần bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh trong thương mại điện tử

Thẩm tra dự án Luật Thương mại điện tử, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, đa số Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và mục tiêu tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về thương mại điện tử.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị cần xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật; định vị rõ vị trí, vai trò của Luật Thương mại điện tử trong hệ thống pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Bên cạnh đó, cần đổi mới cách thức quản lý nhà nước, Nhà nước chỉ quản lý những vấn đề thực sự cần thiết, cần có công cụ của Nhà nước để điều tiết. Tránh tạo thêm quá nhiều tầng lớp trách nhiệm cho các chủ thể tham gia, không tạo cơ chế “xin-cho”, không làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết và gánh nặng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp...

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội lưu ý, nội dung dự thảo Luật không có quy định về quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, các hoạt động thương mại điện tử đặt ra các yêu cầu về bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin mạng; kiểm soát các giao dịch có liên quan đến yếu tố quốc phòng, an ninh.

Cơ quan chủ trì thẩm tra đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các cơ quan hữu quan để rà soát, hoàn thiện các quy định hiện hành hoặc bổ sung, quy định rõ tại dự thảo Luật này theo hướng phòng ngừa để bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

MẠNH HƯNG