IAEA cảnh báo nguy cơ phổ biến hạt nhân do hạn chế tiếp cận cơ sở của Iran

Trong một báo cáo mật của IAEA, cơ quan này cho biết đã không thể tiếp cận nhiều cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran kể từ sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel, Mỹ và Iran hồi tháng 6-2025, trong đó các cơ sở hạt nhân của Iran là mục tiêu bị tấn công. Tình trạng hạn chế tiếp cận tiếp tục kéo dài sau khi cuộc chiến mới bùng phát ngày 28-2, khiến nhiều cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran tiếp tục bị ảnh hưởng.

Nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran. Ảnh: CC

Trước các cuộc tấn công năm 2025, IAEA ước tính Iran sở hữu khoảng 440kg urani được làm giàu tới độ tinh khiết 60%, cao hơn rất nhiều so với mức trần 3,67% được quy định trong Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015. Theo các chuyên gia kiểm soát vũ khí, urani cấp độ vũ khí hạt nhân thường cần được làm giàu tới khoảng 90%. Vì vậy, lượng urani làm giàu 60% của Iran từ lâu đã được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm.

Báo cáo cho biết kể từ sau các cuộc tấn công năm 2025, IAEA không còn biết chính xác vị trí và tình trạng hiện tại của số urani này. Iran đã từ chối cho phép các thanh sát viên tiếp cận các địa điểm bị tấn công, khiến cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc không thể xác minh lượng vật liệu hạt nhân nói trên. IAEA nhận định việc không thể xác minh là vấn đề đáng lo ngại liên quan đến nguy cơ phổ biến hạt nhân.

Báo cáo cũng cho rằng các cuộc tấn công quân sự đã tạo ra một tình huống chưa từng có tiền lệ, song điều đó càng làm gia tăng nhu cầu tiến hành các hoạt động thanh sát và xác minh độc lập. Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi kêu gọi Iran hợp tác mang tính xây dựng với cơ quan này nhằm bảo đảm việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả các nghĩa vụ giám sát hạt nhân.

Báo cáo dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc họp Hội đồng Thống đốc IAEA trong tuần tới.

TTXVN