Israel và Hamas tiến sát tới thỏa thuận ngừng bắn

AP ngày 15-1 hé lộ, hãng tin này đang nắm trong tay một bản sao của dự thảo thỏa thuận ngừng bắn. Nội dung dự thảo đã được một quan chức Ai Cập và một quan chức Hamas giấu tên tham gia đàm phán xác nhận tính xác thực, trong khi một quan chức khác của Israel cho hay, đã có tiến triển khả quan và các chi tiết trong dự thảo thỏa thuận đang được hoàn thiện.

Người biểu tình Israel xuống đường tại Tel Aviv phản đối chiến tranh, đòi thả con tin bị giam giữ ở Gaza, ngày 11-1. Ảnh: The Times of Israel

Trong hơn một năm qua, Mỹ, Ai Cập và Qatar đã nhiều lần nỗ lực làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn nhằm chấm dứt chiến sự và trao trả con tin. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tin rằng, ít nhất 1/3 số con tin bị Hamas bắt giữ đã thiệt mạng, khoảng 100 người khác hiện vẫn bị giam giữ tại Gaza.

Theo nội dung dự thảo AP đang có, thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas sẽ gồm 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1 (42 ngày): Hamas thả 33 con tin là phụ nữ (bao gồm cả dân thường và binh sĩ), trẻ em và người trên 50 tuổi. Israel thả 30 tù nhân Palestine cho mỗi con tin dân sự và 50 tù nhân Palestine cho mỗi nữ binh sĩ. Hai bên ngừng giao tranh, IDF di chuyển khỏi khu vực đông dân đến rìa dải Gaza. Người dân Palestine di tản bắt đầu trở về nhà; tăng số lượng xe chở hàng viện trợ đưa vào Gaza lên 600 chuyến mỗi ngày.

Giai đoạn 2 (42 ngày): Hai bên tuyên bố “ngừng bắn bền vững”; Hamas trả tự do cho những con tin nam giới còn lại (bao gồm cả dân thường và binh sĩ) để đổi lấy một số tù nhân Palestine; IDF rút toàn bộ quân khỏi dải Gaza.

Giai đoạn 3: Israel trao trả thi thể các chiến binh Hamas để đổi lấy thi thể các con tin. Kế hoạch tái thiết Gaza bắt đầu được thực hiện. Các cửa khẩu biên giới ra vào Gaza được khai thông trở lại.

Tuy nhiên, theo nội dung dự thảo, sau khi được các bên đồng thuận ký kết, thỏa thuận sẽ không có hiệu lực ngay lập tức, mà cần được phê duyệt bởi Nội các an ninh và sau đó là toàn bộ Nội các của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Cả hai lực lượng này đều do các đồng minh của ông Netanyahu chiếm đa số, nên khả năng cao là các đề xuất do Thủ tướng đệ trình sẽ sớm được thông qua mà không vấp phải trở ngại.   

Các bên tham gia đàm phán đều tin tưởng rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas được ký kết trước lễ nhậm chức ngày 20-1 tới của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump-người đã cử đặc phái viên Trung Đông mới Steve Witkoff tới Doha để thúc đẩy đàm phán ngừng bắn. The Times of Israel thậm chí còn dẫn lời hai quan chức Arab tham gia đàm phán, rằng chính “sự thúc ép rốt ráo” của đặc phái viên Witkoff đã gây áp lực lớn buộc Thủ tướng Netanyahu phải “xuống thang”, dẫn đến bước đột phá trong các cuộc đàm phán về con tin. “Trợ lý hàng đầu của Tổng thống đắc cử Trump chỉ trong một tuần đã làm được nhiều hơn những gì Tổng thống sắp mãn nhiệm Biden làm trong cả năm qua”, tờ báo bình luận.  

Tin tức về một thỏa thuận ngừng bắn “đang ở rất gần” khiến cả người dân Israel và Palestine hồi hộp mong đợi. Tại Tel Aviv, đêm 14-1, hàng nghìn người đã tụ tập ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn họ mong chờ từ lâu. "Đây không phải là vấn đề chính trị hay chiến lược. Đây là vấn đề nhân đạo và niềm tin chung rằng không ai nên bị bỏ lại trong bóng tối", Moran Stella Yanai, một con tin được Hamas trả tự do cho hay. Còn tại Gaza, trong một khu lều trại dành cho người di tản, bé Massa Zaqout đang vân vê món đồ chơi. “Chúng tôi háo hức chờ đợi lệnh ngừng bắn, để chúng tôi được trở về nhà và sống yên ổn”, bà mẹ Rola Saqer của bé chia sẻ.   

HÀ PHƯƠNG