Khủng hoảng an ninh ở Nga được hạ nhiệt

Căng thẳng leo thang giữa lực lượng Wagner do Yevgeny Prigozhin làm thủ lĩnh với quân đội Nga đã lên đến đỉnh điểm ngày 24-6, khi lực lượng này tuyên bố chiếm toàn bộ cơ sở quân sự ở thành phố Rostov-on-Don và Voronezh ở miền Nam nước Nga, rồi nhanh chóng tiến quân về phía Bắc đe dọa thủ đô Moscow.

Các diễn biến dồn dập diễn ra trong một ngày đầy kịch tính, với việc Tổng thống Vladimir Putin cảnh báo nguy cơ xảy ra một cuộc nội chiến. Moscow yêu cầu người dân tránh ra đường không cần thiết và huy động lực lượng binh sĩ bảo vệ các cơ sở trọng yếu tại đây.

Các chiến binh Wagner rút khỏi thành phố Rostov-on-Don trở về căn cứ đêm 24-6. Ảnh: Reuters

TASS đưa tin, ngay sau khi tin tức về cuộc nổi dậy lan ra, Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko đã có cuộc điện đàm, trong đó Tổng thống Putin đồng ý với đề xuất của Tổng thống Lukashenko làm trung gian cho các nỗ lực giải quyết tình hình, trên cơ sở mối quan hệ cá nhân lâu năm giữa ông Lukashenko và thủ lĩnh Wagner. Nỗ lực đàm phán của ông Lukashenko đã đem lại kết quả, khi thủ lĩnh Wagner đồng ý ra lệnh ngừng cuộc tiến quân và quay trở lại doanh trại, nhằm tránh “làm đổ máu người Nga” và để ngăn chặn Moscow không rơi vào hỗn loạn.

Đêm 24-6, đội quân của Wagner đã rút khỏi thành phố Rostov-on-Don. TASS dẫn lời Thống đốc Vasily Golubev cho biết, các đoàn xe chở binh sĩ cùng xe tăng và phương tiện chiến đấu đã trở về doanh trại của lực lượng này bên ngoài thành phố. Một đoạn video của hãng tin RIA Novosti cũng cho thấy chỉ huy của Wagner Prigozhin rời trụ sở chính trên một chiếc xe địa hình. Nguồn tin cũng cho hay, tới sáng sớm 25-6, tất cả rào chắn trên các con đường tiếp cận xung quanh thủ đô Moscow đã được dỡ bỏ.

Cuộc nổi dậy có vũ trang chống lại chính quyền Nga của lực lượng Wagner đã kết thúc. Dựa trên thỏa thuận đàm phán giữa Tổng thống Lukashenko với thủ lĩnh Wagner, những thủ tục tố tụng hình sự cáo buộc Prigozhin có âm mưu đảo chính sẽ bị hủy bỏ. Interfax dẫn lời Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, chỉ huy nhóm Wagner sẽ rời Nga đến Belarus mà không bị cản trở. Ông Peskov cũng cam kết các chiến binh Wagner sẽ không bị truy tố. Thay vào đó, những chiến binh không tham gia cuộc nổi dậy sẽ được đề nghị ký hợp đồng phục vụ trong lực lượng vũ trang Nga. Ông Peskov không quên nhấn mạnh, tình hình vừa qua không ảnh hưởng đến tiến trình của chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.

Trong một diễn biến khác, tờ Washington Post cho hay, từ giữa tháng 6, các cơ quan tình báo Mỹ đã phát hiện những dấu hiệu cho thấy thủ lĩnh Wagner Prigozhin đang lên kế hoạch hành động vũ trang khi âm thầm tập kết vũ khí, đạn dược và nhiều thiết bị quân sự gần biên giới Nga-Ukraine. Các quan chức tình báo đã thông báo cho lãnh đạo Nhà Trắng, Bộ Quốc phòng và Quốc hội Mỹ về khả năng xảy ra tình trạng bất ổn ở Nga một ngày trước khi cuộc nổi dậy bắt đầu. Cũng theo tờ báo này, Tổng thống Nga Putin đã nhận được tin tức báo cáo về một âm mưu của Prigozhin trong vòng 24 giờ trước khi vụ việc diễn ra. Theo một số nhà phân tích, một trong những nguyên nhân dẫn đến vụ nổi dậy của Prigozhin được cho là do ngày 10-6, Bộ Quốc phòng Nga ra thông báo yêu cầu tất cả công ty quân sự tư nhân-trong đó có Wagner-phải ký hợp đồng phục vụ với cơ quan này, đe dọa đến sự tồn tại độc lập của Wagner. Thủ lĩnh Prigozhin cũng đổ lỗi cho Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và Tổng Tham mưu trưởng Valery Gerasimov về một vụ tấn công vào doanh trại lực lượng này khiến nhiều chiến binh Wagner thiệt mạng.

Ngày 25-6, Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin thông báo trên kênh Telegram cá nhân rằng tất cả cơ sở dịch vụ của thành phố vẫn hoạt động bình thường, giao thông không bị cản trở, đồng thời kêu gọi người dân Moscow bình tĩnh, tin tưởng vào chính quyền. Tuy nhiên, các công sở, trường học tại thủ đô vẫn sẽ ngừng hoạt động trong ngày hôm nay (26-6). Các sự kiện lớn bị hoãn lại ở một số khu vực, trong khi chế độ chống khủng bố (CTO) tiếp tục được duy trì ở các khu vực quanh Moscow và Voronezh.

HÀ PHƯƠNG