Kịch bản Hungary rời EU có thể xảy ra

Theo RT, phát biểu trên kênh truyền hình ATV của Hungary mới đây, cựu Thống đốc Ngân hàng Quốc gia nước này Andras Simor tuyên bố rời khỏi EU có thể sớm trở thành một giải pháp thay thế thực sự cho Hungary. Cựu quan chức khẳng định mặc dù việc rời khỏi khối theo kiểu Brexit là một kịch bản khó xảy ra nhưng không phải là không thể. “Đó là xác suất. Nếu năm ngoái xác suất là 10% thì đến giờ đã tăng lên 20%, 30%”, ông Simor nhấn mạnh.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban đến hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU, tại Brussels (Bỉ), tháng 5-2022. Ảnh: Reuters

Trích dẫn tỷ lệ lạm phát gia tăng tại nước này và việc EU giữ lại 30 tỷ USD tài trợ cho Budapest, ông Simor nói rằng ông quan ngại Chính phủ Hungary sẽ đưa đất nước vào tình thế mà việc rút khỏi EU trở thành một giải pháp thay thế thực sự. Mặc dù Hungary là nước hưởng lợi ròng từ viện trợ của EU, nhưng phần lớn khoản hỗ trợ này vẫn bị đóng băng trong vài năm qua. Theo các quan chức ở Brussels, các chính sách chống nhập cư cứng rắn của Thủ tướng Hungary Viktor Orban, cáo buộc đàn áp quyền độc lập tư pháp và quyền tự do truyền thông là lý do dẫn đến việc EU trì hoãn hỗ trợ cho Hungary.

Thực tế, không chỉ ở vấn đề viện trợ, Budapest và Brussels lâu nay vẫn “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” trong một loạt vấn đề nóng như di cư, xung đột ở Ukraine... Hồi đầu tháng 7, phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh về di cư Hungary-Áo-Serbia diễn ra tại Áo, Thủ tướng Orban đã thẳng thừng tuyên bố Hungary sẽ không thực hiện các quyết định của EU về di cư bao gồm việc chấp nhận hạn ngạch bắt buộc cũng như nghĩa vụ xây dựng các trại di cư, đồng thời cho rằng, các biện pháp của châu Âu rõ ràng là không hiệu quả và cần được thay thế.

Đối với xung đột Ukraine, mặc dù Hungary đã dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với viện trợ kinh tế của EU dành cho Ukraine vào năm ngoái, để đổi lấy việc tiếp cận một phần số tiền viện trợ bị đóng băng, tuy nhiên Thủ tướng Orban vẫn tiếp tục chỉ trích sự ủng hộ của khối đối với Kiev. Ông đã nhiều lần kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức ở Ukraine, đồng thời cáo buộc các quan chức Brussels ủng hộ gây xung đột với Nga, làm tổn hại đến lợi ích của châu Âu.

Hungary là một trong những đồng minh châu Âu cuối cùng của Nga, luôn thúc đẩy những nỗ lực cản trở các lệnh trừng phạt của khối này nhằm vào Moscow. Và suốt hơn một thập kỷ qua, EU chưa thể thay đổi được lập trường này. Năm 2022, khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đề xuất loại bỏ dần các loại năng lượng từ Nga, nhằm đưa châu Âu thoát khỏi phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch của Moscow, Hungary đã lập tức tuyên bố không ủng hộ bất kỳ lệnh trừng phạt nào đối với xuất khẩu năng lượng của Nga.

Theo Al Jazeera, Hungary phụ thuộc rất nhiều vào dầu và khí đốt của Nga. Đề xuất tẩy chay dầu Nga của EU khi đó chẳng khác nào “một quả bom nguyên tử ném xuống nền kinh tế, phá hủy nguồn cung cấp năng lượng ổn định” của Hungary. Đó là lý do Budapest khó chấp nhận các biện pháp trừng phạt năng lượng Nga của EU. Dù là quốc gia thành viên của cả EU lẫn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng Hungary tuyên bố sẽ duy trì quan hệ với Nga và kêu gọi các quốc gia khác cũng hành động tương tự.

Sau “cú sốc” Anh rời khỏi EU vào năm 2020, từng có không ít lời đồn đoán về quốc gia tiếp theo có thể nối gót Anh. Những bất đồng trong quan điểm hành động ngày càng gia tăng giữa các thành viên EU nói chung, giữa Budapest và Brussels nói riêng, cho thấy vết rạn đang lan rộng và đe dọa mục tiêu nhất thể hóa, vốn là niềm tự hào của liên minh suốt nhiều thập kỷ qua. Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine gây ra những xáo trộn cho các mối quan hệ quốc tế, những quốc gia gắn liền lợi ích với cả hai bên như Hungary sẽ rất khó để giữ sự cân bằng quan hệ với cả Nga và EU.

GIA HUY