Leo thang căng thẳng giữa Israel và Iran

Theo Tân Hoa xã, ngày 14-4, phái đoàn thường trực của Iran tại Liên hợp quốc (LHQ) tuyên bố hành động quân sự của Tehran dựa trên Điều 51 của Hiến chương LHQ về quyền tự vệ chính đáng. Phái đoàn khẳng định Iran sẽ "phản ứng nghiêm khắc hơn nhiều" nếu Israel "phạm một sai lầm khác". Reuters cho biết, phát biểu trên truyền hình, Thiếu tướng Mohammad Bagheri, Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang (LLVT) Iran cho biết, Tehran đã cảnh báo Washington rằng bất kỳ sự ủng hộ nào đối với hành động trả đũa của Israel sẽ khiến các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông trở thành mục tiêu tấn công. Tân Hoa xã dẫn thông báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết, các tên lửa và UAV của Iran đã "đánh trúng và phá hủy" những mục tiêu quân sự quan trọng của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu triệu tập cuộc họp nội các thời chiến vào sáng sớm 14-4. Ảnh: The Times of Israel

Theo CNN, cuộc tấn công của Iran diễn ra trong khoảng 5 giờ đồng hồ. Chuẩn đô đốc Daniel Hagari, Phát ngôn viên Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết, Iran đã phóng hơn 30 tên lửa hành trình, hơn 120 tên lửa đạn đạo và hơn 170 UAV. 99% trong số này đã bị đánh chặn và chỉ "một số lượng nhỏ" tên lửa đạn đạo tiến tới lãnh thổ Israel, gây thiệt hại "không đáng kể" cho căn cứ không quân Nevatim ở miền Nam Israel. Phía Israel thông báo không có thương vong trực tiếp nào liên quan tới cuộc tấn công của Iran. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định nước này đã chuẩn bị cho các cuộc tấn công trực tiếp của Iran trong những năm gần đây, nhất là trong những tuần gần đây; tuyên bố Israel luôn sẵn sàng cho mọi kịch bản và sẽ chống lại bất kỳ mối đe dọa nào.

Giới chức Mỹ tuyên bố hơn 70 UAV và ít nhất 3 tên lửa đạn đạo của Iran trên đường hướng tới Israel đã bị các lực lượng Mỹ trên hai tàu khu trục đang hoạt động tại phía Đông Địa Trung Hải đánh chặn. Theo Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Netanyahu nhằm tái khẳng định "cam kết vững chắc của Mỹ đối với an ninh của Israel". Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết, trong cuộc điện đàm, Tổng thống Biden khẳng định Mỹ sẽ không tham gia cũng như không ủng hộ bất kỳ cuộc tấn công trả đũa nào của Israel nhằm vào Iran.

Trong một tuyên bố, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres bày tỏ quan ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trên khắp Trung Đông "với mức tàn phá lớn"; kêu gọi các bên kiềm chế tối đa để tránh mọi hành động có thể dẫn đến đối đầu quân sự quy mô lớn trên nhiều mặt trận ở Trung Đông; nhấn mạnh Trung Đông và thế giới "sẽ không thể chịu thêm bất kỳ cuộc chiến nào nữa". Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng kêu gọi các bên liên quan kiềm chế để căng thẳng không tiếp tục leo thang. Bắc Kinh cho rằng vòng xoáy căng thẳng này là "vệt dầu loang" của cuộc xung đột giữa phong trào Hồi giáo Hamas với Israel. Vì vậy, chấm dứt cuộc xung đột đó là "ưu tiên hàng đầu". Phó đại diện thường trực thứ nhất của Nga tại LHQ Dmitry Polyansky cảnh báo căng thẳng giữa Israel và Iran có nguy cơ châm ngòi cho cuộc khủng hoảng mới nghiêm trọng tại Trung Đông. Ngoại trưởng Nhật Bản Kamikawa Yoko ra tuyên bố nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Trung Đông; khẳng định Tokyo sẽ thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao cần thiết để ngăn chặn tình hình trở nên xấu đi. Bộ Ngoại giao Ấn Độ bày tỏ quan ngại sâu sắc rằng căng thẳng leo thang giữa Israel và Iran sẽ đe dọa hòa bình và an ninh tại Trung Đông, kêu gọi các bên "xuống thang căng thẳng ngay lập tức, thực hiện kiềm chế, chấm dứt bạo lực và quay trở lại con đường ngoại giao".

HOÀNG VŨ