Lúng túng cái tên
Cuối tuần, tôi hẹn anh bạn đến quán cà phê gần trường hàn huyên, “chém gió”. Theo dòng sự kiện trong tuần, anh nháy mắt nói:
- Trường cậu đáng lẽ phải đổi thành school (trường) chứ để university (đại học) là sai đấy nhé!
- Nếu chuẩn hóa theo kiểu của nước ngoài thì cách Việt hóa hệ thống giáo dục đó sẽ khiến nhiều người bối rối lắm-tôi nói.
Anh liền vặn lại: "Thế cậu giải thích cho tớ xem vì sao lâu nay, chúng ta vẫn thấy “trường đại học” và “đại học” ở Việt Nam đều có tên quốc tế là university? Việc "trường đại học" đổi tên thành "đại học" gần đây thiên hạ nói nhiều. Nhưng ngẫm, chỉ là cái tên mà sao phức tạp quá. Không còn từ gì thay thế rõ ràng hay sao?
![]() |
Ảnh minh họa. Tạp chí Tuyên giáo. |
Tôi nói: "Lúng túng cái tên chắc không chỉ với người ngoài cuộc, thậm chí người trong cuộc cũng có phần lúng túng.
- Để xã hội lúng túng thì nghĩa là có vấn đề rồi. Trách nhiệm của mình là phải giải trình, trong hay ngoài cũng thế thôi-anh phản biện.
Câu chuyện của chúng tôi cứ thế xoay quanh việc luận giải vì sao lại có khái niệm “trường đại học” và “đại học”, giống và khác nhau gì và để làm gì. Tất cả có lẽ bắt nguồn từ sự ra đời của hai đại học quốc gia (thành lập và hoạt động trên nền tảng của các trường đại học thành viên) do Thủ tướng Chính phủ thành lập từ năm 1995 để tập trung nguồn lực phát triển mạnh hơn. Đây là “cú đấm thép”, “điểm đột phá” được kỳ vọng làm mô hình ưu việt để các đại học khác vươn tới. Ví như nhằm cạnh tranh thứ hạng với những đại học ở Anh và Mỹ, nước Pháp đã gom một loạt đại học rất “xịn” trở thành đại học thành viên một đại học lớn. Việc ấy giúp họ đầu tư tốt hơn, thậm chí chi rất mạnh tay để các đơn vị thành viên “đến được với nhau” qua các dự án liên kết đào tạo và nghiên cứu với một mục đích rõ ràng: Lên hạng (trong bảng xếp hạng chất lượng đại học thế giới).
Như vậy, việc nhập-tách, tách-nhập vì mục đích nào đó ở đâu cũng có. Khác chăng, họ không đặt khái niệm “đại học” và “trường đại học” như ở nước ta, mà xác định luôn là “đại học” và các “đại học thành viên”.
Thế giới đã xác định rõ ràng như vậy rồi, còn ta cứ lúng túng mãi cái tên. Không chỉ người nước ngoài rối với khái niệm “trường đại học” và “đại học” ở Việt Nam mà ngay chính người Việt cũng nghĩ hai khái niệm này là một. Hơn nữa, bản thân các trường cũng không nhất quán trong cách gọi tên. Chẳng hạn như Trường Đại học Ngoại thương hay Trường Đại học Y Hà Nội, trên logo và biển tên trường đều không có chữ “trường”. Do đó, sự kiện Trường Đại học Bách khoa Hà Nội chuyển thành Đại học Bách khoa Hà Nội khiến nhiều người thắc mắc.
Về lý thuyết, việc chuyển “trường đại học” thành “đại học” là chuyển mô hình hoạt động từ đơn lĩnh vực sang đa lĩnh vực, có sự phát triển cả về quy mô đến trình độ đào tạo, thể hiện năng lực tự chủ cao, có khả năng đào tạo, nghiên cứu liên ngành... Tuy nhiên, đừng nghĩ “đại học” đẳng cấp hơn “trường đại học”. Một trường đại học thành đại học không có nghĩa là chuyển vị thế hay chuyển đẳng cấp. Đẳng cấp thể hiện ở kết quả đào tạo, nghiên cứu, đóng góp cho cộng đồng, xã hội chứ không phải vì tên gọi. Có những trường đơn ngành nhưng tạo được dấu ấn về chất lượng đào tạo thì vẫn là trường đại học có vị thế cao và đóng góp lớn trong hệ thống giáo dục đại học. Điều quan trọng hơn cả là mô hình và sử dụng mô hình đó sao cho hiệu quả. Xã hội chỉ mong làm thế nào để nền giáo dục nước nhà cất cánh bay lên, vươn cao về chất lượng, còn tên gọi thực ra cũng không quá quan trọng.
MINH ĐỨC
Tin mới
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.











