Mịt mờ giải pháp hạ nhiệt xung đột ở Gaza

Reuters ngày 18-2 dẫn nguồn tin ngoại giao cho hay, Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên hợp quốc (LHQ) dự kiến ngày mai (20-2) sẽ bỏ phiếu thông qua một dự thảo nghị quyết mới kêu gọi ngừng bắn nhân đạo ngay lập tức trong cuộc xung đột Israel-Hamas. Algeria đang nỗ lực thúc đẩy HĐBA gồm 15 thành viên thông qua dự thảo nghị quyết do nước này soạn thảo. Dự thảo sẽ cần ít nhất 9 phiếu ủng hộ và không có sự phủ quyết của một trong 5 thành viên thường trực HĐBA, gồm: Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nga.

Một tòa nhà bị phá hủy trong cuộc không kích của Israel vào thành phố Rafah, phía Nam Gaza, ngày 16-2. Ảnh: Tân Hoa xã

Tuy nhiên, không mấy khó khăn để nhận thấy, dự thảo nghị quyết nhiều khả năng bất thành, khi Đại sứ Mỹ tại LHQ Linda Thomas-Greenfield tuyên bố: Văn bản này “có thể gây nguy hiểm cho các cuộc đàm phán” tạm ngừng xung đột do Mỹ, Ai Cập và Qatar làm trung gian, rằng “Mỹ hoàn toàn không ủng hộ dự thảo nghị quyết này”. Bà Thomas-Greenfield lý giải: “Điều quan trọng là các bên phải tạo cho quá trình đàm phán khả năng thành công cao nhất, thay vì đẩy cơ hội đàm phán và cơ hội giải quyết xung đột đến bờ vực nguy hiểm”.

Cuộc bỏ phiếu dự kiến của HĐBA diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn ở Gaza đang lâm vào bế tắc. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 17-2 tuyên bố tạm dừng đàm phán, lý do bởi Tel Aviv “không nhận được gì ngoại trừ những yêu cầu ảo tưởng của Hamas”. Ông Netanyahu nhấn mạnh, Israel “sẽ không nhượng bộ trước các đề nghị của quốc tế” liên quan đến thỏa thuận thành lập một nhà nước cho người Palestine. “Không thể có phần thưởng lớn hơn cho chủ nghĩa khủng bố”, Thủ tướng Israel khẳng định.

Dẹp nỗ lực đàm phán sang bên lề, Israel đang tập trung lực lượng để tấn công vào khu vực Rafah ở miền Nam Gaza, nơi hơn một triệu người Palestine đang chật vật trú ẩn, khiến quốc tế lo ngại rằng động thái này sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Gaza. Tại Hội nghị An ninh Munich (MSC) lần thứ 60 vừa diễn ra tại Đức, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres tuyên bố: “Tình hình ở Gaza là một bản cáo trạng kinh hoàng về sự bế tắc trong quan hệ toàn cầu”. Ông Guterres nhấn mạnh, việc thả ngay lập tức và vô điều kiện tất cả con tin, cùng với lệnh ngừng bắn nhân đạo, là cách duy nhất để tăng quy mô viện trợ ở Gaza, từ đó đặt nền móng cho các bước đi cụ thể và không thể đảo ngược hướng tới giải pháp hai nhà nước, giúp duy trì an ninh lâu dài trong khu vực.

Đồng quan điểm với người đứng đầu LHQ, nhiều lãnh đạo chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế như Thủ tướng Đức Olaf Scholz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU Josep Borrell... bày tỏ quan ngại về tình hình nhân đạo và những hậu quả nghiêm trọng tại Gaza, nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm căng thẳng trong khu vực và thúc đẩy các nỗ lực quốc tế hướng tới giải pháp hai nhà nước. Cũng tại MSC, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tái khẳng định lập trường của Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức tại Gaza và mở các kênh viện trợ nhân đạo vào dải đất này. “Chúng ta không thể cho phép thảm họa nhân đạo này tiếp diễn. Một hội nghị hòa bình quốc tế phải được tổ chức càng sớm càng tốt để khôi phục giải pháp hai nhà nước”, ông Vương Nghị nhấn mạnh. Ngoại trưởng Ấn Độ và những người đồng cấp Saudi Arabia, Qatar, Ai Cập... cũng thống nhất, giải pháp hai nhà nước là giải pháp khả thi và duy nhất có thể đưa khu vực này thoát khỏi vòng xoáy bạo lực, tạo điều kiện cho các quốc gia phát triển thịnh vượng, người dân được sống trong hòa bình.  

Trong một diễn biến khác, Al Jazeera cho hay, Ai Cập dường như đang cấp tập xây dựng một vùng đệm kiên cố gần biên giới với Gaza vì lo ngại các đợt tấn công của Israel vào Rafah có thể khiến hàng trăm nghìn người Palestine phải di dời qua biên giới với Ai Cập. Làn sóng di cư ồ ạt của người Palestine từ Rafah đến bán đảo Sinai của Ai Cập, nếu xảy ra, sẽ là một thảm họa đối với tất cả các bên và vẽ ra một triển vọng mờ mịt cho hòa bình ở Trung Đông.

HÀ PHƯƠNG