Một lòng với vàng son lịch sử

Nhà văn Lê Vũ Trường Giang sinh năm 1988 tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Từ bé, anh đã được mẹ kể nhiều về chuyện xưa tích cũ, chỉ dạy nhiều điều về đặc trưng văn hóa Huế, một yếu tố thuận lợi làm nên tư chất văn chương trong anh. Đọc những bài bút ký của anh, bao giờ cũng thấy chứa đựng một lượng lớn văn hóa và sử liệu, được mềm hóa tinh tế và thú vị. Điều đó đã giúp Lê Vũ Trường Giang để lại nhiều ấn tượng ngay từ những ngày đầu xuất hiện trên văn đàn.

Đam mê với lịch sử, yêu xứ Huế thân thương là một chuyện, để viết được những trang văn neo vào tâm khảm người đọc không hề dễ dàng. Không chỉ tìm cảm hứng từ sách vở, tư liệu, anh rất chăm đi thực tế, tham gia các trại sáng tác của Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Đến với chiến trường xưa, thành quách cũ, anh lắng nghe người dân, lắng nghe hơi thở cuộc sống và soi rọi trong những trang sử liệu. Với 7 đầu sách gồm nhiều thể loại truyện ngắn, bút ký, tùy bút đã xuất bản từ năm 2010 đến nay, đó là: "Ngủ giữa trùng sơn", "Đi như là ở lại", "Nở tàn biên niên ký", "Khúc phong cầm trên cát", "Căn cước xứ mưa", "Bạc màu áo ngự", Lê Vũ Trường Giang dần khẳng định được tài năng, nội lực trong giới cầm bút trẻ.

Nhà văn Lê Vũ Trường Giang. Ảnh do nhân vật cung cấp.

Cố đô Huế đã được điểm tô bởi những bút ký đặc sắc của Hoàng Phủ Ngọc Tường, Văn Cầm Hải một thời lừng lẫy. Không đi theo lối của các cây bút đàn trên, Lê Vũ Trường Giang lại tiếp tục làm đẹp cho Huế cũng với bút ký nhưng dưới góc nhìn của một người trẻ, rất riêng và ấn tượng. Tôi nhớ mãi bút ký “Cố kinh” viết về Huế vào xuân của anh, nhắc lại tập tục rất lạ: “Dùng vôi vẽ xuống đất những hình cung tên biểu trưng cho cuộc chiến giữa Phật với yêu ma để mang lại phước lành. Một số nhà còn bịt kín cửa bằng xương rồng và những cành có gai để ngăn tà ma quấy rối. Phía bên trái tường ở ngoài cửa ra vào, nhiều nhà còn dựng một bàn thờ cúng thần cửa, cuối góc sân thì treo những cành hoa và tua giấy để cúng thần giếng”. Một tập tục lạ được gợi nhắc lại, không chỉ gây ấn tượng với độc giả mà còn cho thấy, người viết trẻ như Lê Vũ Trường Giang vẫn đau đáu và luôn muốn giữ lại những hình bóng cũ của quê hương, và sau những tập tục ấy, Giang nghĩ rằng “Mùa xuân nho nhỏ của Huế là cuộc giao hoan thi vị của nắng-mưa-sương-hoa trên nỗi ngậm ngùi hoài cổ, chỉ còn đọng lại những dư âm vương vãi trên phi lộ tuyến tính của thời gian”. Đến cả cách nghĩ cũng lạ và thi vị, đó không chỉ là sứ mệnh mà còn là ý thức làm nghề sáng tạo của một nhà văn giàu nhiệt huyết.

Không dừng lại ở bút ký, Lê Vũ Trường Giang với thế mạnh của một người đam mê, dấn thân và có nhiều vốn sống cũng như tư liệu lịch sử, đã viết nhiều truyện ngắn, ấn tượng nhất có lẽ là chùm truyện “Từ bờ bên kia” và “Quẩn mãi bóng người” đoạt giải ba Cuộc thi truyện ngắn “Lửa Mới” của Tạp chí Văn nghệ Quân đội (2018-2019).

Tác phẩm gần nhất của anh có nhan đề “Bạc màu áo ngự” với 13 truyện ngắn mang đậm văn phong xứ Huế một cách tinh tường và chắt lọc, nhìn về chiến tranh và quá khứ. 13 câu chuyện mở ra những cuộc chiến từ thời Vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương, đến trận đánh Tết Mậu Thân 1968. Người đọc có thể xâu chuỗi về lịch sử của xứ Huế, của miền Trung, của đất nước với những địa danh nổi tiếng: Ái Tử, Khe Sanh, Sơn Mỹ, Gò Bồi...

Với lợi thế là một người nghiên cứu, có học vị tiến sĩ, đang giảng dạy tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học-Đại học Huế, đã phần nào giúp Lê Vũ Trường Giang thành công ở đề tài tưởng dễ mà thực ra rất khó này. Sử đưa vào văn nếu không khéo thì thành một loại văn chép sử rất khô khan. Còn nếu hư cấu quá mức sẽ lạc ra ngoài đường biên giới hạn, dễ sa vào sai sự thật lịch sử. Lối viết của Lê Vũ Trường Giang vẫn tôn trọng sự thật lịch sử, đào sâu vào mạch ngầm văn hóa; sử dụng lối viết dẫn dắt pha trộn với nghiền ngẫm, tự sự tạo ra một phong cách thú vị, cuốn hút.

Với đam mê lớn dành cho văn chương và lịch sử, với phông văn hóa vững chắc, con đường văn chương của Lê Vũ Trường Giang bước đi sẽ còn chứa đựng nhiều bất ngờ, thú vị. 

ĐĂNG NGUYÊN