Mỹ: Đảng Cộng hòa ghi nhận lợi thế trong nỗ lực duy trì quyền kiểm soát Quốc hội

30/04/2026, 16:57

Ngày 29-4, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết xác định bản đồ phân chia khu vực bầu cử Hạ viện của bang Louisiana, trong đó có 2 khu vực đa số cử tri da màu, là hành vi phân chia vi hiến dựa trên chủng tộc.

Phán quyết do Thẩm phán Samuel Alito soạn thảo, đặt giới hạn đối với việc sử dụng yếu tố chủng tộc trong việc vẽ khu vực bầu cử theo Điều 2 của Đạo luật Quyền Bầu cử năm 1965 và có thể ảnh hưởng đến việc phân chia khu vực tại các bang miền Nam trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Trước đó, bang Louisiana bị tòa án cấp dưới buộc phải lập thêm một khu vực có đa số dân da màu vào năm 2024 nhằm tuân thủ Điều 2 của Đạo luật Quyền Bầu cử năm 1965, quy định các bang không được làm suy yếu lá phiếu của các nhóm thiểu số.

Mỹ: Đảng Cộng hòa ghi nhận lợi thế trong nỗ lực duy trì quyền kiểm soát Quốc hội

Trụ sở Quốc hội Mỹ. Ảnh: Reuters

Chính quyền Tổng thống Trump cùng giới chức bang Louisiana đã phản đối bản đồ này, cho rằng đây là hành vi phân chia khu vực dựa trên chủng tộc, vi phạm Tu chính án thứ 14 bảo đảm quyền bảo vệ bình đẳng trước pháp luật. Tòa án Tối cao đồng ý với lập luận này, với 6 thẩm phán thuộc khuynh hướng bảo thủ bỏ phiếu hủy bỏ bản đồ năm 2024.

Phán quyết không kết luận rằng Điều 2 của Đạo luật Quyền Bầu cử là vi hiến, nhưng xác định rằng điều khoản này không nên được áp dụng để buộc Louisiana thay đổi bản đồ năm 2022. Trong quá trình tranh luận, đại diện chính phủ cho rằng việc tạo thêm khu vực dựa trên yếu tố chủng tộc là không hợp lý nếu các cử tri không phải là người da màu.

Khoảng 1/3 dân số Louisiana là người Mỹ gốc Phi. 2 hạ nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ của bang này được bầu lên từ các khu vực có đa số dân là người da màu, trong khi có 4 hạ nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa.

Tòa án Tối cao trước đó đã yêu cầu xét xử lại vụ việc, đề nghị các bên trình bày lập luận liên quan đến Tu chính án thứ 14 và Tu chính án thứ 15, vốn cấm việc tước quyền công dân dựa trên chủng tộc.

Phán quyết này mở ra khả năng các giới chức thuộc đảng Cộng hòa có thể vẽ lại 19 khu vực bầu cử tại miền Nam và Trung Tây theo hướng thuận lợi hơn. Tuy nhiên, chưa rõ liệu các bang có thể kịp thực hiện các thay đổi này để gây ảnh hưởng đáng kể đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới hay không.

Phán quyết này loại bỏ một ràng buộc quan trọng trong việc áp dụng Điều 2 của Đạo luật Quyền Bầu cử, có thể cho phép các bang vẽ lại khu vực theo các tiêu chuẩn khác như tính gọn gàng, ranh giới hành chính hoặc yếu tố chính trị. Theo một phân tích, tương quan hiện nay tại các bang miền Nam là 65 ghế thuộc đảng Cộng hòa và 24 ghế thuộc đảng Dân chủ. Trong một kịch bản mới, con số này có thể chuyển thành 77 ghế cho đảng Cộng hòa và 12 ghế cho đảng Dân chủ, tức tăng 12 ghế cho phe Cộng hòa.

TTXVN