Mỹ gia tăng sức ép lên Israel về tình hình Gaza

AP dẫn nguồn một quan chức cấp cao Lầu Năm Góc cho biết cuộc gặp diễn ra hôm 26-3 nhưng không rõ sẽ có tác động như thế nào đối với các kế hoạch của Israel đối với Gaza cũng như tình trạng căng thẳng gia tăng giữa hai đồng minh. Các nhà lãnh đạo Mỹ đã liên tục cảnh báo về một cuộc tấn công trên bộ vào Rafah và thúc ép Israel thực hiện một chiến dịch thay thế, chính xác hơn.

Bộ trưởng Austin cho biết, ông sẵn sàng thảo luận về các biện pháp quân sự thay thế, ví dụ như việc Israel nhắm mục tiêu chính xác vào nhóm chiến binh Hamas ở một thành phố phía Nam giáp biên giới Gaza-Ai Cập.

Quang cảnh cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và Bộ trưởng Quốc phòng Israel tại Lầu Năm Góc. Ảnh: AP

Theo Reuters, Bộ trưởng Austin cho biết việc bảo vệ thường dân Palestine trong cuộc chiến giữa Israel và Hamas là một mệnh lệnh mang tính đạo đức, đồng thời cảnh báo thảm họa nhân đạo ở Gaza đang ngày càng trở nên tồi tệ. “Tại Gaza hiện nay, số người thiệt mạng tăng cao, nhưng số lượng hàng viện trợ lại quá thấp. Thảm họa nhân đạo đang ngày càng trở nên tồi tệ”, ông Austin nói. Ông Austin cũng kêu gọi tăng cường viện trợ nhân đạo để giải quyết nạn đói diễn ra ở đây.

Cuộc gặp giữa hai người đồng cấp Mỹ và Israel diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang ở mức thấp nhất. Cuộc gặp diễn ra ngay sau khi Thủ tướng Netanyahu hủy chuyến thăm tới Washington vào hôm 25-3 sau khi Mỹ đã không dùng quyền phủ quyết và cho phép Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức ở dải Gaza.

Mối đe dọa về một cuộc tấn công mới ở Gaza đang khiến quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh trở nên căng thẳng, đồng thời đặt ra câu hỏi về việc liệu Mỹ có thể hạn chế viện trợ quân sự và nhân đạo cho Israel hay không nếu ông Netanyahu vẫn tiếp tục thách thức Tổng thống Biden. Cuộc gặp ở Lầu Năm Góc nói trên kéo dài 90 phút, được mô tả là rất hiệu quả và “thực sự khá có ý nghĩa”. Tuy nhiên, quan chức cấp cao Lầu Năm Góc cung cấp thông tin về cuộc gặp đã lưỡng lự khi được hỏi liệu Bộ trưởng Austin có tìm cách đưa ra điều kiện về viện trợ quân sự trong tương lai của Mỹ cho Israel để cải thiện tình hình nhân đạo ở Gaza hay không. 

Trong một động thái xoa dịu, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ vẫn khẳng định mối quan hệ giữa Israel và Mỹ là “không thể lay chuyển”. “Mỹ là người bạn thân nhất của Israel và điều đó sẽ không thay đổi”, ông Austin nói. Về phần mình, phát biểu trước phóng viên sau cuộc họp, Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng cho biết ông đã nhấn mạnh với các quan chức Mỹ về tầm quan trọng của quan hệ Mỹ-Israel và việc duy trì lợi thế quân sự lớn của Israel trong khu vực, bao gồm cả năng lực không quân. Bộ trưởng Gallant đã cam kết giải quyết những vấn đề mà phía Mỹ nêu trong cuộc họp.

Cố vấn An ninh quốc gia Nhà Trắng Jake Sullivan cùng ngày 26-3 cũng có cuộc đàm phán với Bộ trưởng Quốc phòng Israel nhằm gây áp lực để Israel không mở chiến dịch trên bộ ở Rafah. Theo người phát ngôn Nhà Trắng Karine Jean-Pierre, ông Sullivan cam kết sự hỗ trợ “sắt đá” của Mỹ dành cho Israel nhưng yêu cầu Israel cần “làm nhiều hơn nữa để duy trì và mở rộng viện trợ nhân đạo tới Gaza”. Bà Karine Jean-Pierre cho biết, điều quan trọng là Israel phải làm bất cứ điều gì có thể nhằm ngăn chặn thương vong cho dân thường và hoạt động quân sự một cách chiến lược, chính xác nhất có thể để bảo vệ dân thường ở Rafah.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Matthew Miller cho biết, Mỹ đang nỗ lực thuyết phục Thủ tướng Netanyahu xem xét các giải pháp thay thế việc tấn công trên bộ vào Rafah, nơi trú ẩn cuối cùng của dân thường Palestine. Chính quyền dự kiến sẽ đệ trình báo cáo lên Quốc hội Mỹ trước ngày 8-5 nhằm nhắc nhở các quốc gia nhận vũ khí của Mỹ phải tuân thủ luật pháp quốc tế và không ngăn chặn hoạt động hỗ trợ nhân đạo. Tuần trước, Israel đã gửi văn bản bảo đảm rằng việc sử dụng vũ khí do Mỹ cung cấp không nhằm mục đích vi phạm luật nhân đạo ở Gaza.

Theo cơ quan y tế Gaza, các cuộc tấn công vào Gaza của Israel đã khiến hơn 32.000 người Palestine thiệt mạng. LHQ mới đây cũng đưa ra cảnh báo, một nửa người dân Gaza có nguy cơ chết đói. 

Sau khi nghị quyết của LHQ yêu cầu lệnh ngừng bắn ở Gaza được thông qua, Israel tiếp tục đối mặt với sức ép từ nhiều phía yêu cầu phải dừng kế hoạch tấn công trên bộ vào Rafah cũng như phải tạo điều kiện hơn nữa cho hàng viện trợ vào dải Gaza.

XUÂN PHONG